IV SA/Po 726/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w dniu 22 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "N. " sp.k. z siedzibą w P. na pismo Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w [...] z siedzibą w [...] z dnia 20 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis do skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych). W dniu 14 lipca 2025 r. (data nadania pocztowego - k. 19) "N. " sp.k. z siedzibą w P. (dalej: skarżący; wnioskodawca), reprezentowana przez komplementariusza - W. Ż. [W. Ż. jest radcą prawnym - nr wpisu [...] OIRP w P.; patrz: dane z BIP OIRP w P. oraz [...]12] na pismo Prezesa Gminnej Spółki z dnia 20 maja 2025 r. nr L.dz. [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze określono przedmiotowe pismo jako decyzję Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w [...] (dalej: PWiK sp. z o.o. w [...]; Spółka) o odmowie udzielenia informacji publicznej i wniesiono przede wszystkim o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też zobowiązanie PWiK sp. z o.o. w [...] do udzielenia informacji publicznej poprzez odpowiedź na pytanie wskazane we wniosku z dnia 4 marca 2025 r., w terminie 7 dni od dnia wydania wyroku. Skarga została przy jej wniesieniu opłacona wpisem w wysokości 200 zł (k. 24). W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PWiK sp. z o.o. w [...] wniósł w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi, wskazując, że w niniejszej sprawie PWiK sp. z o.o. w [...] nie wydało decyzji, a jedynie poinformowało wnioskodawcę, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega reżimowi ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej również: u.d.i.p.; ustawa), zaś w drugiej, w razie nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi - oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że w razie stwierdzenia braku kognicji sądu skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. Merytoryczne rozpatrzenie skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Zakres kontroli administracji publicznej, jakie wykonują sądy administracyjne na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), obejmuje przede wszystkim sprawy wskazane w art. 3 § 2 i 2a p.p.s.a. Z przywołanych przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie zaskarżone zostało pismo Prezesa Zarządu PWiK sp. z o.o. w [...] z dnia 20 maja 2025 r. skierowane do strony na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), które nie należy do kategorii aktów bądź czynności objętych katalogiem z art. 3 § 2 p.p.s.a. Motywując taki wniosek, należy w szczególności podkreślić, że jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt III OSK 6171/21 (orzeczenie dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) - podstawowym kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych, jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej, wyznaczony przez art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucenie skargi następuje, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie z tego powodu ma miejsce w szczególności wówczas, gdy dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4) albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5). Wyliczenie powyższe stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zaskarżone pismo Prezesa Zarządu PWiK sp. z o.o. w [...] z dnia 20 maja 2025 r. stanowi jedynie skierowaną do skarżącego (wnioskodawcy) odpowiedź na jego wniosek z dnia 4 marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej i wskazuje, że zdaniem Spółki, żądana przez skarżącego informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu przepisów przywołanej ustawy, dlatego też nie mogła zostać udzielona wnioskodawcy. Przedmiotowe pismo ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Bez wątpienia pismo to zostało wystosowane do skarżącego w ramach czynności materialno-technicznej i nie sposób przypisać mu charakteru decyzji administracyjnej bądź innego aktu administracyjnego. Wprawdzie we wcześniejszym piśmie z dnia 10 kwietnia 2025 r. [...], jakie zostało w tej sprawie skierowane do wnioskodawcy, zostało zawarte błędne pouczenie, że "w terminie 14 dni od otrzymania przedmiotowej decyzji" wnioskodawca może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z art. 17 ust. 2 u.d.i.p., jednakże pismu temu nie można przypisać charakteru decyzji administracyjnej. Błędne pouczenie nie czyni przedmiotowego pisma decyzją, a tym bardziej nie przesądza o charakterze finalnego pisma z dnia 20 maja 2025 r. wyjaśniającego skarżącemu, że "wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej". W gruncie rzeczy, pismo z dnia 10 kwietnia 2025 r. tylko wyjaśnia skarżącemu, że informacje objęte wnioskiem nie mieszczą się w zakresie wyznaczonym przez art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a co za tym idzie - nie stanowią informacji publicznej i w podsumowaniu konstatuje, że "udostępnienie żądnych informacji wykracza poza dostęp do informacji publicznej na podstawie ustawy (...)". Pismo z dnia 20 maja 2025 r. nie stanowiło też rozstrzygnięcia, które odmawiałoby wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej, gdyż jedynie podtrzymywało dotychczasowe stanowisko wynikające z rozpoznania wniosku z dnia 4 marca 2025 r., informując skarżącego, że żądana informacja nie ma takiego charakteru [Spółka omyłkowo określiła cytowany przepis jako "art. 1 ust. 2", podczas gdy jest to art. 1 ust. 1 u.d.i.p.], bowiem stanowi "informację czysto handlową", a nie można żądać od podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. innych informacji niż odnoszących się do zakresu wykonywania zadań publicznych czy gospodarowania mieniem publicznym. Dodać należy, że Sądowi z urzędu znane są takie okoliczności, które wskazują na to, że tam, gdzie Prezes Zarządu PWiK sp. z o.o. w [...] uznawał podstawę do odmowy udostępnienia informacji publicznej, to wydawał odpowiednią decyzję, jak np. decyzja nr [...] (znak [...]), które to rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi w sprawie w sprawie zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Po 599/25. Powyższy fakt tym bardziej wskazuje na to, że zaskarżone pismo nie stanowi decyzji administracyjnej, jak też nie może być też uznane za inną formę działania organu określoną w art. 3 § 2 p.p.s.a. i podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W szczególności zaś nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., dotyczącym obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podsumowując, przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest decyzja, postanowienie, inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, stanowiące rozstrzygnięcie odmawiające udostępnienia informacji publicznej, lecz wyłącznie pismo oznajmiające wnioskodawcy, że żądane przez niego informacje nie stanowią w ocenie podmiotu zobowiązanego informacji publicznej - i z tego powodu informacja nie może zostać udzielona. W konsekwencji, przedmiotowe pismo nie stanowi aktu administracyjnego, tzn. nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach skarżącego, a co za tym idzie w żaden sposób nie kształtuje jego sytuacji prawnej. Decyzje na gruncie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wydawane są tylko w przypadku odmowy udostępnienia informacji i w razie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji. Natomiast w niniejszej sprawie Spółka nie uznaje żądanych we wniosku informacji za informację publiczną, a zatem nie odmawia udostępnienia informacji publicznej. Ponadto należy zaznaczyć, że w sprawie ze skargi na pismo informacyjne skierowane do podmiotu domagającego się udzielenia informacji publicznej, sąd administracyjny nie ma uprawnienia do oceny prawidłowości rozpatrzenia przez organ wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej. Przekraczałoby to granice sprawy. Kompetencja sądu do dokonania takiej oceny jest możliwa jedynie w sprawie ze skargi na bezczynność (lub przewlekłość) organu (podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej) w przedmiocie dostępu do informacji publicznej (por. np. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 815/21, dostępne jw.). Wszystko, co zostało powyżej stwierdzone, oznacza, że niniejsza sprawa nie mieści się w katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, a w takiej sytuacji skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji. Ponadto, w przedmiocie zwrotu kwoty 200 zł nienależnej opłaty uiszczonej z tytułem wpisu od skargi Sąd na podstawie art. 225 p.p.s.a. orzekł w pkt 2 sentencji.