IV SA/Po 73/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty stypendium 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [...] października 2014 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 roku [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] października [...] w przedmiocie "wstrzymania wypłaty stypendium w dniach: [...] maja, [...] maja, [...] maja 2014 roku. Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym. Decyzją Starosty K. z dnia [...] grudnia 2013 roku orzeczono o przyznaniu J.T. prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia [...] grudnia 2013 roku. W dniu [...] maja 2014 roku pomiędzy PUP w K. a ZSP w N. rozwiązano umowę o odbywanie stażu przez zainteresowaną na podstawie §12 zawartej wcześniej umowy. Pismem z dnia [...] maja 2014 roku PUP poinformowało zainteresowaną o rozwiązaniu umowy o odbywanie stażu z dniem [...] maja 2014 roku. W dniu [...] maja 2014 roku decyzją Starosty K. nr [...] orzeczono o utracie przez zainteresowaną prawa do stypendium z dniem [...] maja 2014 roku. Od tej decyzji skarżąca nie odwołała się. Decyzja ta została wydana na podstawie art.53 ust 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity DZ.U. z 2013 poz.674 z późniejszymi zmianami)( zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). W dniu [...] czerwca 2014 roku Starosta K. w oparciu o tę samą podstawę prawną wydał kolejną decyzję o wstrzymaniu wypłaty stypendium w dniach: [...] maja, [...] maja , [...] maja 2014 roku. J.T. zaskarżyła tę decyzję do Wojewody [...] ,który uchylił ją do ponownego rozpatrzenia. W następstwie wytycznych zapadła zaskarżona do tutejszego Sądu decyzja Starosty K. z dnia [...] października 2014 roku utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 roku. Skargę na ww. decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła J.T.( reprezentowana przed Sądem przez męża W.T.) wskazując, że decyzja ta, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są wydane w postępowaniu gdzie powstało szereg nieprawidłowości. Wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A.B.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie powtarzając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do treści art. 145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz 270) zwanej dalej jako "p.p.s.a." sąd uchyla decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonych decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie ale z innych powodów aniżeli w niej podano. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...] grudnia 2014 roku, którą to Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] października 2014 roku orzekającą w stosunku do J.T. o wstrzymaniu wypłaty stypendium w dniach [...] maja , [...] maja, [...] maja 2014 roku. W uznaniu Sądu decyzje te zapadły bez podstawy prawnej . Taką podstawą prawną nie jest z całą pewnością wskazany przez organy obu instancji przepis art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia. Z decyzją wydaną bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) mamy do czynienia, gdy brak przepisu prawnego powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę załatwienia sprawy w drodze decyzji; gdy nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 594-595). Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej. Obie wydane w sprawie decyzje zgodnie z przepisem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. są nieważne. Sąd nie badał więc sprawy merytorycznie. Zaznaczyć należy ,że stosownie do treści art. 53 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonych decyzji bezrobotnych, o których mowa w art. 49, starosta może skierować do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy do pracodawcy, rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pełnoletniej osoby fizycznej, zamieszkującej i prowadzącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub prowadzącej dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, z późn. zm.).Staż odbywa się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie. Przy ustalaniu programu powinny być uwzględnione predyspozycje psychofizyczne i zdrowotne, poziom wykształcenia oraz dotychczasowe kwalifikacje zawodowe bezrobotnego (art. 53 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia). W myśl art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez starostę; przepisy art. 41 ust. 6 oraz art. 80 stosuje się odpowiednio. Za okres, za który przysługuje stypendium, zasiłek nie przysługuje. W art. 2 ust 1 pkt 34 ustawodawca zdefiniował że pojęcie stażu oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą, a w pkt 35, że stypendium oznacza to kwotę wypłacaną z Funduszu Pracy bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie w okresie odbywania szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, studiów podyplomowych, stażu oraz w okresie nauki w szkole ponadgimnazjalnej albo w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych. Z powyższej regulacji wynika wprost, że warunkiem podjęcia stażu oraz otrzymania stypendium z tego tytułu jest posiadanie statusu osoby bezrobotnej. Konsekwencją utraty statusu osoby bezrobotnej musi być więc również utrata prawa do stypendium z tytułu odbywanego stażu. Staż odbywa się na podstawie umowy zawartej między starostą, a pracodawcą, sam bezrobotny nie zawiera więc z pracodawcą umowy o pracę, nie wchodzi w nim w stosunek pracy i przez okres stażu pozostaje osobą bezrobotną. Stypendium zostaje przyznane za okres odbywania przygotowania zawodowego i wiąże się z wykonywaniem określonej pracy w ramach aktywizacji zawodowej bezrobotnego. W sytuacji gdy strona nie odbywa tegoż przygotowania traci również prawo do otrzymywania stypendium. Istotnym z punktu widzenia art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia jest czy bezrobotny odbywa staż, czy też nie. Stypendium przysługuje bowiem w okresie odbywania stażu. Odbywanie stażu jest okolicznością faktyczną (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 135/13 dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnośnie takiej wykładni przepisów prawa zapadały już orzeczenia sądów administracyjnych . Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, że w stosunku do skarżącej Starosta K. wydał już pierwotnie w dniu [...] maja 2014 roku na podstawie art.53 ust.6 ustawy o promocji zatrudnienia decyzję o utracie przez nią prawa do stypendium z dniem [...] maja 2014 roku. Z akt sprawy administracyjnej nie wynika aby ta decyzja była przedmiotem odwołania. Należało więc przyjąć ,że jest ona prawomocna. Natomiast w dniu [...] czerwca 2014 roku Starosta K. wydał kolejną decyzję w oparciu o tę samą podstawę prawną , w której to sentencji orzeczono z datą wsteczną o wstrzymaniu wypłaty stypendium w dniach [...] maja, [...] maja , [...] maja 2014 roku. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę [...] i następnie Starosta K. wydał kolejną decyzję o wstrzymaniu stypendium z dnia [...] października 2014 roku. Wojewoda [...] w dniu [...] grudnia 2012 roku utrzymał ją w mocy. Te dwie ostatnie decyzję zostały zaskarżone do tutejszego Sądu przez J.T.. Należy zwrócić uwagę, iż stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji art. 53 ust. 3 i 6 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi kompletną (wraz z powołanymi przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009r.) regulację dotyczącą warunków, których zaistnienie uprawnia do skierowania do odbycia przygotowania zawodowego i uzyskania w tym czasie stypendium w określonej przepisami prawa wysokości. W tych przepisach prawnych nie ma podstawy do wydania decyzji administracyjnej ,która w sentencji stanowić by mogła," o wstrzymaniu wypłaty stypendium "za okresy wsteczne. W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty K. naruszają przepisy 156 § 1 pkt 2 k.p.a na podstawie art. 145§ 1 pkt 2 ppsa stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji. Na podstawie art.152 ppsa orzeczono o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji.