IV SA/Po 742/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.B. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński J.B. wniósł skargę na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący na urzędowym formularzu złożył także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z którego wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną a źródłem ich utrzymania są należne im emerytury w łącznej wysokości 2.867,57 zł. Z dodatkowych informacji wynika, iż wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. 48 m2 , nieruchomość rolną o pow. 1,1 ha, działkę oraz oszczędności pieniężne o wysokości 2.000 zł. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając informacje dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego stwierdzić należy, iż J.B nie może być uznany za osobę znajdującą się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z przesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu wynoszące 2.867,57 zł. Ponadto Skarżący dysponuje oszczędnościami w wysokości 2.000 zł. Już sama wysokość dochodów przy uwzględnieniu deklarowanych wydatków (opłaty mieszkaniowe, woda, gaz, RTV, telefon – 700 zł.), zakup leków (ok. 300 zł.) oraz pozostałych kosztów koniecznego utrzymania, przy odpowiednim dysponowaniu uzyskiwanym dochodem pozwala na opłacenie kosztów sadowych, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się do wpisu sądowego wynoszącego 100 zł. - zob. §2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Zwrócić należy również uwagę na fakt, iż skarżący posiada oszczędności w wysokości 2.000 zł. z przeznaczeniem ich "na czarną godzinę". Oszczędności te wbrew założeniu skarżącego, jako zgromadzone na przyszłe wydatki niewiadome co do czasu i wysokości nie korzystają ze szczególnej ochrony i nie mogą być podstawą do uchylania się od obowiązku opłacenia kosztów bieżącego postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński