IV SA/Po 749/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Karol Pawlicki WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji egzaminatorów oddala skargę WSA/wyr.1-sentencja wyroku W dniu [...] października 2009r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. w P. wpłynęło pismo T. O. w sprawie ponownego wpisania na listę egzaminatorów. Pismem z dnia [...] stycznia 2010r. Marszałek Województwa W. poinformował, iż wpis do aktualnej ewidencji egzaminatorów jest niemożliwy wobec braku spełnienia przesłanki określonej w art.110 ust.1 pkt 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skargę na powyższe pismo złożył T. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Postanowieniem z dnia 30 marca 2010r. w sprawie IV SA/Po 151/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę odrzucił wobec braku wyczerpania środka zaskarżenia, a ponadto wobec faktu iż organ nie wydał stosownego aktu, co winno poprzedzone zostać złożeniem zażalenia na niezałatwienia sprawy w terminie (art.37 kpa). Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zobowiązało Marszałka Województwa W. do wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej wniosek T. O. o dokonanie wpisu do ewidencji egzaminatorów, w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2010r. nr [...] Marszałek Województwa W. odmówił T. O. wpisu do ewidencji egzaminatorów . W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż obowiązki egzaminatora mogą być wykonywane przez osobę, której nie tylko kwalifikacje zawodowe ale również postawa moralna nie budzą istotnych zastrzeżeń. Natomiast fakt przyjęcia przez wnioskodawcę korzyści majątkowej w czasie pełnienia przez niego funkcji egzaminatora musi być brany pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o wpisie na listę egzaminatorów pomimo, iż skazanie wyrokiem karnym Sądu Wojsk Lotniczych w P. z dnia [...] października 1994r. m.in. na karę 3 lat zakazu zajmowania stanowiska egzaminatora egzaminującego kierowców i kandydatów na kierowców uległo po 10-ciu latach zatarciu. Od powyższej decyzji odwołał się T. O. domagając się ponownego rozpoznania sprawy. Decyzją z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu Kolegium między innymi wskazało, iż organ I instancji uznał że odwołujący nie daje rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków z uwagi na wcześniejsze przyjęcie korzyści majątkowej w czasie pełnienia przez niego funkcji egzaminatora. Kolegium podzieliło to stanowisko, bowiem rękojmia należytego wykonywania obowiązków wiąże się z pojęciem nieskazitelnego charakteru, a zatem takiego wizerunku kandydata na egzaminatora, na którym nie ciążą żadne zarzuty podważające wiarygodność, czy bezstronność. W ocenie Kolegium nadto należało odróżnić instytucję zatarcia skazania, której istotą jest uznanie skazania za niebyłe, a skazanego za osobę niekaraną, od samego czynu wskazującego na pewne cechy charakteru danej osoby, w tym przypadku kandydata na egzaminatora. Odnosząc się merytorycznie do zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji, m.in. jeżeli ten nie spełnia warunków określonych w art. 110 ust. 1 pkt 2-9 (pkt 1), a także, gdy naruszył zasady egzaminowania (pkt. 5). Stosownie natomiast do art. 110 ust. 1 pkt. 9 egzaminatorem może być jedynie osoba, która daje rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny "na rękojmię należytego wykonywania obowiązków egzaminatora składa się całokształt jego cech charakteru i właściwości osobistych, których suma daje gwarancję, że będzie wykonywał swoje obowiązki rzetelnie i bezstronnie." (Komentarz do art. 110 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.03.58.515), [w:] R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Wydanie 3 W-wa 2008 s.765-766). Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło, że niewątpliwie fakt prawomocnego skazania za czyn polegający na przyjęciu przez egzaminatora korzyści majątkowej w trakcie pełnienia obowiązków (które nawet uległo już zatarciu w dacie złożenia ponownego wniosku) skutkuje wypełnieniem przesłanek odmowy wpisu egzaminatora do ewidencji, bowiem egzaminator winien spełniać warunki określone w art.110 ust.1 pkt 2-9 Prawa o ruchu drogowym zarówno w dacie wpisu, jak i w okresie późniejszym. Zatem orzeczenie organu I instancji uznać należało za prawidłowe i w pełni uzasadnione. Pismem z dnia [...] września 2010r. T. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na otrzymaną decyzję wnosząc o jej uchylenie w całości, a także uchylenie poprzedzającej zaskarżone rozstrzygnięcie decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu podał, iż organy potraktowały go czysto biurokratycznie z góry określonym założeniem, że jeżeli ktoś popełnił błąd to jest skazany na wieczny niebyt i wykreślony poza nawias życia gospodarczego i politycznego. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie przytaczając argumenty podniesione już uprzednio w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl art. 113 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji, m.in. jeżeli ten nie spełnia warunków określonych w art. 110 ust. 1 pkt 2-9 (pkt. 1), a także, gdy naruszył zasady egzaminowania (pkt. 5). Stosownie natomiast do art. 110 ust. 1 pkt. 9 egzaminatorem może być osoba, która daje rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków. Przywołane normy nie konstruują prawnej definicji pojęcia "rękojmia należytego wykonywania obowiązków", jego znaczenie i zakres są jednak utrwalone zarówno w doktrynie prawa, jak też w dorobku judykatury. Podzielić tu należy w całej rozciągłości przytoczone przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji fragmenty komentarzy wskazujące, iż na rękojmię należytego wykonywania obowiązków egzaminatora składa się całokształt jego cech charakteru i właściwości osobistych, których suma daje gwarancję, że będzie wykonywał swoje obowiązki rzetelnie i bezstronnie. Natomiast przez określenie "naruszenie zasad egzaminowania" należy rozumieć przede wszystkim brak obiektywizmu i bezstronności, mające bezpośredni wpływ na wynik egzaminu. Przywołać też należy w tym miejscu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA 395/01, LEX 1267776 w którego uzasadnieniu Sąd stwierdził m.in. iż "Rękojmię, o jakiej mowa w art. 110 ust. 1 pkt 9 ustawy, odnieść można jedynie do osoby bez istotnych wad, która gwarantuje należyte wykonywanie swoich obowiązków. Obowiązki egzaminatora mają szczególny charakter. Wiążą się z wymogiem pryncypialnej postawy, której cechą jest m.in. bezwzględne poszanowanie prawa. Uzasadnione jest z tego powodu stosowanie surowych kryteriów oceny osób, które ubiegają się o wpis do ewidencji egzaminatorów. /.../ Obowiązki te mogą być bowiem wykonywane jedynie przez osobę, której nie tylko kwalifikacje zawodowe, ale również postawa moralna nie budzą istotnych zastrzeżeń /.../ w kontekście rękojmi, o jakiej mowa w art. 110 ust. 1 pkt 9 ustawy, liczy się dotychczasowa postawa kandydata na egzaminatora, która wespół z osiągniętymi kwalifikacjami zawodowymi winna dawać przekonanie o należytym wykonywaniu przezeń swoich obowiązków. W szczególności cechy osobiste kandydata, potwierdzone jego dotychczasowym postępowaniem, winny wykluczać obawy o jego uczciwość, wiarygodność, rzetelność i obiektywizm". Skarżący na rozprawie podkreślił, iż ma 72 lata i chodzi mu o to aby udowodnić, że został skrzywdzony, a nie o możliwość egzaminowania, tym bardziej że za służby odszedł normalnie, a nie dyscyplinarnie i od 16 lat jest taksówkarzem. W pełni podzielić należy przekonanie orzekających w sprawie organów, iż fakt prawomocnego skazania za czyn polegający na przyjęciu przez egzaminatora korzyści majątkowej w trakcie wykonywania obowiązków egzaminatora, jednoznacznie przesądza o braku wiarygodności egzaminatora dowodząc tym samym, iż nie tylko nie daje on rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków ale wręcz przeciwnie, sprawując swą funkcję dopuścił się on przestępstwa. Wyrok skazujący za w/w. czyn przesądza także o tym, iż osoba skazana w sposób szczególnie drastyczny naruszyła zasady egzaminowania. Co prawda nastąpiło już zatarcie skazania za w/w czyn, co oznacza, że skarżący jest uznany za osobę niekaraną, jednakże fakt przyjęcia korzyści majątkowej musi być brany pod uwagę przy dokonywaniu wpisu na listę egzaminatorów. Egzaminator musi bowiem spełniać warunki określone w art.110 ust.1 pkt 2 – 9 Prawa o ruchu drogowym nie tylko w dacie wpisu, ale i w okresie późniejszym. Rękojmia należytego wykonywania obowiązków wiąże się z pojęciem nieskazitelnego charakteru, a zatem takiego wizerunku kandydata na egzaminatora, na którym nie ciążą żadne zarzuty podważające wiarygodność, czy bezstronność. Ponadto kryterium rękojmi należytego wykonywania obowiązków ma służyć zagwarantowaniu właściwego poziomu moralnego i zawodowego egzaminatora. Jego spełnienie wymagane jest niezależnie od spełnienia przez niego pozostałych warunków dotyczących kwalifikacji zawodowych (tak wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11.03.2010r. IIISA/Gd 581/09). Należy także podzielić pogląd zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2010r. IISA/Po 245/10, a przytoczony przez organ II instancji, iż "... za niezasadny należy uznać zarzut skargi, iż organ nie może powoływać się na ustalenia poczynione na podstawie wyroku Sądu Karnego, albowiem upływ czasu od skazania skarżącego wyrokiem spowodował zatarcie skazania. W tym przypadku organ nie wywodzi z samego faktu skazania skarżącego określonych skutków prawnych, lecz na podstawie całokształtu ustaleń dokonuje określenia jego cech osobowych. Sąd przychyla się do tezy wyroku WSA w Warszawie z 14 października 2009r. IISA/Wa 729/09, iż do rozstrzygnięć administracyjnych (...) nie ma odniesienia zasada domniemania niewinności, o której stanowi art.42 ust.3 Konstytucji RP, gdyż ta fundamentalna zasada prawa karnego nie ma zastosowania do sprawy administracyjnej, w której nie przesądza się o winie za czyn karalny". Wprawdzie wyrok odnosi się do innych spraw niż wpis do ewidencji egzaminatorów, jednak zawiera treści, które mogą znaleźć odniesienie w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu wydana w sprawie decyzja pierwszoinstancyjna co do zasady pozostawała zatem w zgodzie z prawem, a w konsekwencji za nie naruszającą prawa uznać należy także utrzymującą ją w mocy, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu, decyzję organu II instancji. W świetle przedstawionych wyżej wywodów, uznających zgodność z prawem wydanej przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji