IV SA/Po 753/22
WyrokWSA w Poznaniu2023-01-12
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Monika Świerczak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych i kanalizacyjnych na niezabudowanej działce, bez pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną podlegającą procedurze naprawczej z art. 48 Prawa budowlanego, czy też procedurze z art. 50-51 Prawa budowlanego, a jeśli tak, to czy wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Budowa instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych i kanalizacyjnych na niezabudowanej działce, nawet bez pozwolenia na budowę, nie stanowi budowy obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym samym nie podlega procedurze naprawczej z art. 48 Prawa budowlanego. W przypadku samowolnego wykonania takich instalacji właściwa jest procedura z art. 50-51 Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego mogą samodzielnie ocenić stan techniczny wykonanych robót, a decyzja o konieczności uzyskania warunków zabudowy w postępowaniu naprawczym zależy od oceny organu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odstąpieniu od nałożenia obowiązku doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych i kanalizacyjnych na działce Inwestora. Stowarzyszenie zarzucało organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności niezastosowanie art. 48 P.b. i błędne zastosowanie art. 50-51 P.b., a także brak wyjaśnienia kwestii uzyskania warunków zabudowy. Organy uznały, że wykonane instalacje nie stanowią budowy obiektu budowlanego i nie wymagają rozbiórki ani innych czynności naprawczych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Monika Świerczak (spr.) WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "M. " z siedzibą w P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 20 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z 20 października 2022 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia "M. " (dalej jako "Stowarzyszenie"), reprezentowanego przez J. K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z 07 września
2022 r. nr [...] orzekającą o odstąpieniu od nałożenia na T. R. (dalej jako "Inwestor") obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na budowie instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych znajdujących się na działce ozn. nr. ewid. gruntów [...] w obr. ewid. P. , gm. [...], stanowiącej własność Inwestora do stanu zgodnego z prawem.
Zaskarżona decyzja WWINB zapadła, w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy.
W związku z wnioskiem pełnomocnika Stowarzyszenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej jako "PINB" lub "organ II instancji") pismem z 02 lutego 2022 r., zawiadomił, iż 10 lutego 2022 r. zostanie przeprowadzona kontrola
w sprawie "wszystkich obiektów nieobjętych pozostałymi kontrolami znajdującymi się na działce ozn. nr ewid. gruntów [...], [...], [...] w obrębie ewid. P. , gm. [...], będącej własnością p. T. R..". W wyznaczonym terminie pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę, podczas której został sporządzony protokół nr [...] oraz szkic sytuacyjny wraz z dokumentacją zdjęciową. Ze sporządzonego protokołu wynika m.in., że: "przyłącza: wodociągowe, elektryczne, kanalizacyjne
z odprowadzeniem do zbiornika na ścieki bytowe. (...) Wzdłuż działki [...] oraz [...] występują przykanaliki, które wraz z siecią przyłączeniową do zbiornika tworzą wewnętrzną instalację sanitarną. ".
W dniu 14 lutego 2022 r. do PINB wpłynęło pismo pełnomocnika Stowarzyszenia z dnia 10 lutego 2022 r., zawierające żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie budowy i użytkowania sieci bądź przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, na działce nr [...], przed podziałem [...] w P. , bez wymaganego prawem zgłoszenia.
Następnie PINB pismem z 04 marca 2022 r., zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek Stowarzyszenia w sprawie legalności budowy instalacji wewnętrznej elektrycznej oraz wodno-kanalizacyjnej znajdującej się na terenie działki ozn. nr. ewid. gruntów [...] w obr. ewid. P. , gm. [...], stanowiącej własności Inwestora.
Pismem z 09 marca 2022 r. Starosta S., wskazał, że "zinwentaryzowane instalacje: elektryczna, wodna i kanalizacyjna znajduje się na działkach nr [...] i [...] natomiast na działce nr [...] zamierzone jest tylko szambo".
Następnie PINB, zawiadomieniem z 16 marca 2022 r., poinformował o zmianie zakresu postępowania administracyjnego zgodnie z żądaniem Stowarzyszenia
z 10 lutego 2022 r. tj. w przedmiocie legalności budowy i użytkowania sieci bądź przyłączy elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych znajdujących się na działce ozn. nr ewid. gruntów [...] w obr. ewid. P. , gm. loco, stanowiącej własność Inwestora.
PINB decyzją z 22 kwietnia 2022 r. nr [...], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy i użytkowania sieci bądź przyłączy elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych.
Następnie Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia, decyzją z 04 lipca 2022 r.,
nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dniu 13 lipca 2022 r. na dz. nr gruntów [...], pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne, podczas których został sporządzony m.in. protokół kontroli,
z którego wynika, iż "instalacje elektryczne, wodociągowe i kanalizacyjne, które zostały rozprowadzone po działce o nr [...] głównie wzdłuż granicy z działką o numerze [...] oraz [...], szczegółowe ich usytuowanie przedstawiono na szkicu roboczym. Instalacja kanalizacyjna rozprowadzona po działce nr [...] została podłączona do zbiornika bezodpływowego znajdującego się w niedalekiej odległości od obiektu kontenerowego toalet, który jest przedmiotem odrębnego postępowania poprowadzonego pod
sygn. (...). ".
W dniu 14 lipca 2022 r. do PINB wpłynęło pismo Inwestora, którym wskazał, że instalacja wodno-kanalizacyjna na nieruchomości pod adresem ul. 29 grudnia 70Y, została wykonana na przełomie maja i czerwca 2020 r.
Pismem z 19 sierpnia 2022 r., PINB zwrócił się do Starostwa Powiatowego
w S. z prośbą o udzielenie informacji czy w zasobach Starostwa znajduje się zgłoszenie bądź pozwolenie na budowę dotyczące wykonania przez Inwestora wewnętrznych instalacji prowadzonych przez działce ozn. nr ewid. gruntów [...] w obr. P. . W odpowiedzi Starosta S. pismem z dnia 22 sierpnia 2022 r., wskazując, iż "zgłoszenia wymaga tylko instalowanie instalacji gazowych wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku. Budynki natomiast należy projektować wraz ze wszystkimi niezbędnymi instalacjami, dlatego pozwolenie na budowę lub zgłoszenie budowlane obejmuje wszystkie instalacji wewnętrzne. ".
PINB decyzją z 07 września 2022 r. ([...]), odstąpił od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na budowę instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, do stanu zgodnego
z prawem.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji przytaczając treść
art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm., w skrócie "p.b."), wskazał, że dla wykonania robót budowlanych polegających na wyżej opisanej budowie instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, na której nie znajduje się użytkowany budynek konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę od właściwego organu
tj. Starosty S. . Organ I instancji ustalił, że Inwestor takiego pozwolenia nie uzyskał. Natomiast w wyniku przeprowadzonych kontroli przez pracowników PINB
w toku postępowania administracyjnego zbadano przebieg instalacji na działce [...]
w obr. ewid. P. , gm. loco oraz nie stwierdzono nieprawidłowego stanu technicznego przedmiotowych instalacji. Brak było – zdaniem PINB - jakichkolwiek wątpliwości do stanu technicznego instalacji, a przedstawione przez Inwestora, dokumenty nie budzą wątpliwości pod względem merytorycznym jak i formalnym.
W ocenie PINB, brak było konieczności nałożenia na właściciela instalacji obowiązku przedłożenia ekspertyzy bądź oceny technicznej na podstawie art. 81c p.b.
Od tej decyzji odwołanie wniosło Stowarzyszenie, reprezentowane przez dotychczasowego pełnomocnika, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak wskazał pełnomocnik "Odwołanie nie jest wynikiem tylko odczuć Stowarzyszenia, ale przede wszystkim oceny zaskarżonej decyzji - decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa." Następnie podniósł, że PINB w S. w szczególności:
- prawidłowo ustalił, że na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę i że inwestor takiego pozwolenia nie posiada, co oznacza, że wykonane roboty budowlane stanowią klasyczną samowolę budowlaną,
- nie wyjaśnił, dlaczego przedmiotowa sprawa (owa samowola budowlana) to przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1 p.b lub w art. 49f p.b. W ocenie Stowarzyszenia w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przywołane
w decyzji przepisy,
- nie wyjaśnił, dlaczego w przedmiotowej sprawie nie jest konieczne uzyskanie warunków zabudowy; w ocenie Stowarzyszenia na mocy uniwersalnej zasady zawartej w art. 59 ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503 z późn. zm.,
w skrócie "u.p.z.p.") każda zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (tak jak w przedmiotowej sprawie), a polegająca na budowie obiektu budowlanego (tu: budowie instalacji)
i co istotne budowa w oczywisty sposób ingerująca w zagospodarowanie terenu, wymaga ustalenia w drodze decyzji, warunków zabudowy; tylko takie roboty budowlane nie wymagają decyzji o warunkach zabudowy, które nie ingerują
w zagospodarowanie terenu, a zatem roboty budowlane inne niż budowa tj. takie jak np. przebudowa, montaż, remont (pod warunkiem, że nie wymagają pozwolenia na budowę i nie powodują zmiany sposobu użytkowania obiektu) lub rozbiórka obiektu budowlanego,
- nie wyjaśnił, dlaczego w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania przepis
art. 43 p.b., a w szczególności art. 43 ust. 3 p.b.
Decyzją z dnia 20 października 2022 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 07 września 2022 r. o odstąpieniu od nałożenia na Inwestor obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na budowie instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych znajdujących się na działce ozn. nr. ewid. gruntów [...] w obr. ewid. P. , gm. [...], stanowiącej własność Inwestora do stanu zgodnego z prawem.
W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał na przebieg postępowania w sprawie.
WWINB, ustalił, że jak wynika z akt sprawy na działce ozn. nr ewid. gruntów [...] nie znajduje się żaden użytkowany budynek, który warunkuje instalowanie wewnątrz i na zewnątrz instalacji, z wyłączeniem instalacji gazowych - które to roboty budowlanie nie wymagałby uzyskania przez inwestora uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. Mając na uwadze powyższe dla wykonanych ww. robót budowlanych, inwestor był zobowiązany do uzyskania stosownego pozwolenia na budowę. Z akt sprawy wynika, iż inwestor nie legitymuje się stosownym pozwoleniem na budowę.
Zdaniem organu II instancji, PINB wbrew twierdzeniom odwołującego prawidłowo zastosował procedurę naprawczą w oparciu o art. 50-51 p.b., z uwagi na okoliczności, iż na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzą okoliczności uzasadniające przeprowadzanie postępowania legalizacyjnego opartego na podstawie art. 48 p.b.,
z uwagi na fakt, inwestor wykonał inne roboty budowlane polegające na montażu stosownych instalacji - tj. energetycznej, wodociągowej czy kanalizacyjnej na dz.
nr [...], a tym samym nie powstał żaden obiekt o określonych parametrach
w określonym miejscu.
Następnie WWINB wskazał, iż organ I instancji zobowiązany był ocenić czy wykonane roboty budowlane wymagały przeprowadzenia dodatkowych czynności, które miałyby na celu doprowadzenie prac budowlanych do stanu zgodnego z prawem. PINB w zaskarżonej decyzji dokonał stosownych rozważań, które wykazują, że wykonane przez inwestora roboty budowlane nie wymagają żadnych innych czynności.
Organ II instancji zwrócił także uwagę, iż dla działki nr [...] obowiązuje akt prawa miejscowego uchwalony przez Sejmik Województwa W. z dnia
27 marca 2017 r. (uchwała Nr [...]) w sprawie P. Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2017 r. poz. [...]; w skrócie "Uchwała"). Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 7 lit. a Uchwały na terenie Parku P. został wprowadzony zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości
100 m od linii brzegowej rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników. W tym miejscu należy wskazać, iż wykonane sieci elektroenergetyczne, wodociągowe oraz kanalizacyjne na działce nr [...], są instalacjami - a tym samym nie wypełniają definicji zawartej w art. 3 pkt 1-2 p.b. Tym samym wykonane przez Inwestora roboty polegające na wykonaniu sieci elektroenergetycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej na działce
nr [...] nie stoją w sprzeczności z obowiązującym aktem prawa miejscowego. PINB jednocześnie w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalił przebieg instalacji na działce [...] i nie stwierdził nieprawidłowego stanu technicznego.
WWINB odnosząc się do zarzutu Odwołującego dotyczącego braku zastosowania dotyczącego art. 43 p.b., wyjaśnił, że jak już powyżej wskazano na terenie działki nr [...] nie powstał żaden obiekt budowlany, a tym samym nie istniała potrzeba wyznaczenia takiego obiektu w terenie ani też nie była wymagana stosowna inwentaryzacja powykonawcza.
Na marginesie organ II instancji wskazał, iż co prawda organ II instancji w toku prowadzonego postępowania dostrzegł uchybienie proceduralne, związane z brakiem wydania, stosownego postanowienia przez organ I instancji, o którym mowa w art. 31
§ 2 k.p.a., mimo to Stowarzyszeniu zostało zapewnione uczestnictwo w postępowaniu na prawach strony. Zdaniem WWINB, uchylenie zaskarżonej decyzji wyłącznie
z powyższego względu naruszyłoby art. 138 § 2 k.p.a. oraz skutkowałoby tylko przedłużeniem toczącego się postępowania administracyjnego, które zakończyłoby się wydaniem tożsamej decyzji przez organ I instancji.
Skargę na powyższą decyzję WWINB z 20 października 2022 r. wniosło Stowarzyszenie "M. " reprezentowane przez zawodowego pełnomocnika
r.pr. G. W., które zarzucając naruszenie:
a) art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. przez ich zastosowanie (błąd subsumcji polegający na uznaniu, że wybudowanie na niezabudowanej jakimkolwiek budynkiem działce nr [...] w P. samodzielnych instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych stanowi przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1 p.b.),
b) art. 48 ust. 1 p.b .przez jego niezastosowanie: w ocenie skarżącego wybudowano obiekty budowlane (budowle) stanowiące ewidentnie samowolę budowlaną,
w miejscu w którym być ich nie powinno,
c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. - wyjaśnienia dlaczego w przedmiotowej sprawie nie jest konieczne uzyskanie warunków zabudowy,
d) art. 43 ust. 3 p.b. przez jego niezastosowanie,
e) art. 31 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie - brak postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu
- wniosło o:
1. uwzględnienie skargi przez WWINB w trybie autokontroli,
2. uchylenie decyzji organu obu instancji w przypadku nieuwzględnienia skargi przez WWINB w trybie autokontroli,
3. zasądzenie od WWINB na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kosztów postępowania w kwocie 997 zł [wynagrodzenia pełnomocnika - 480 zł (1 x stawka minimalna), kosztów sądowych - wpisu 500 zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej 17 zł].
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że w sprawie bezspornym jest, że na niezabudowanej jakimkolwiek budynkiem działce nr [...] w P. zostały wybudowane samodzielne instalacje elektroenergetyczne, wodociągowe
i kanalizacyjne, które stanowią niewątpliwie samowolę budowlaną (wymagały pozwolenia na budowę). Następnie podniósł, że organy i to obu instancji nie dołożyły należytej staranności w ustaleniu cech ocenianych obiektów i odniesieniu opisu obiektów do ustawowych definicji poszczególnych kategorii obiektów, a następnie skonfrontowanie takiego ustalenia z brzmieniem przepisów prawa budowlanego z daty przystąpienia do robót budowlanych celem dokonania właściwego wyboru trybu postępowania naprawczego. Nadto wskazał, że w ocenie Stowarzyszenia przepisem, który powinien być zastosowany w przedmiotowej sprawie to przepis art. 48 p.b.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z 19 grudnia 2022r. pełnomocnik Inwestora (uczestnika postępowania) adw. J. A., wniósł o oddalenie skargi popierając stanowisko organu nadzoru budowlanego II instancji. Zdaniem uczestnika postępowania lakoniczne twierdzenia Skarżącego, iż organy obu instancji nie dokonały ustaleń w zakresie stanu faktycznego uznać należy za chybione. Również twierdzenia Skarżącego, że w jego ocenie zastosowanie w sprawie winien znaleźć art. 48 p.b. nie znajdują potwierdzenia
w doktrynie i orzecznictwie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 06 grudnia 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 07 grudnia 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 u.COVID-19,
w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który - narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności (z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do uznania, iż wydana została z naruszeniem prawa.
Jak wynika z treści skargi Stowarzyszenie kwestionuje przede wszystkim prawidłowość zastosowanych w sprawie regulacji przewidzianych w prawie budowlanym.
Na wstępie wskazać należy, że art. 50 p.b. stanowi o prowadzeniu robót budowlanych innych niż te, o których mowa w art. 48 tej ustawy. Natomiast art. 51 p.b. w związku z art. 50 p.b. odnosi się do tego rodzaju robót, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale nie polegają na budowaniu obiektu budowlanego. Postępowanie prowadzone w oparciu o powoływany przepis art. 51 p.b. wraz z regulacjami przyjętymi w art. 50 prowadzi do legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji wbrew zarzutom skargi, ustaliły stan faktyczny sprawy, w sposób umożliwiający prawidłowe zastosowanie regulacji przewidzianych w powoływanych przepisach Prawa budowlanego.
W procedurze mającej zastosowanie w danej sprawie administracyjnej z zakresu prawa budowlanego decyduje kwalifikacja prawna przedmiotu postępowania. Będące przedmiotem niniejszego postępowania roboty budowlane wykonane na działce inwestora zakwalifikowane zostały jako roboty wymagające uzyskania pozwolenia na budowę, co jest w sprawie bezsporne, inne jednak niż budowa obiektu budowlanego. W ocenie Sądu za słuszne należy uznać stanowisko organów, że roboty budowlane polegające na montażu instalacji wodnokanalizacyjnych, energetycznych, nie są budową obiektu budowlanego, a wobec tego – w przypadku ich samowolnego wykonania, nie mogą mieć do nich zastosowania przepisy art. 48 – 49f jak i również art. 43 p.b. bowiem na terenie działki nr [...] nie powstał żaden obiekt budowlany, a tym samym nie istniała potrzeba wyznaczenia takiego obiektu w terenie ani też nie była wymagana stosowna inwentaryzacja powykonawcza.
Taka kwalifikacja przesądziła w dalszej kolejności o właściwości procedury naprawczej określonej przepisami art. 50 i nast. p.b. Procedura ta polega na weryfikacji wykonanych samowolnie przez inwestora robót budowlanych pod kątem poprawności ich realizacji, a jej celem jest doprowadzenie wykonanych już robót do stanu zgodnego z przepisami - o ile taka potrzeba zaistnieje. Wówczas, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją odmawiającą nałożenia obowiązków określonych w art. 51 p.b.
Taki stan zaistniał w rozpoznawanej sprawie. Organy zasadnie uznały, uwzględniając ustalony stan faktyczny, rodzaj i stan techniczny robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia, że nakładanie obowiązków w trybie powołanych powyżej przepisów jest zbędne, gdyż roboty nie podlegają rozbiórce, nie zawierają nieusuwalnych wad i wykonane zostały zgodnie z prawem w zakresie ich stanu technicznego. Podstawą takiego ustalenia były przeprowadzone przez organ I instancji kontrole. W tym miejscu wskazać należy, że inspektor nadzoru jest organem uprawnionym do dokonywania takiej oceny technicznej. W związku z tym należy odnieść się do zarzutu Stowarzyszenia, zmierzający do tego czy nadzór budowlany może samodzielnie ustalić stan techniczny instalacji. Rozstrzygając tą kwestię należy wskazać, że zgodnie z art. 81c ust. 2 p.b. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Z tego wynika, że w przypadku, gdy nie ma wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego budynku organy nadzoru budowlanego nie mogą domagać się dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W związku z tym muszą jakość robót budowlanych i stan techniczny obiektów budowlanych oceniać samodzielnie. Natomiast w odniesieniu do zarzutu skargi braku przedłożenia przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, należy wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjneg, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 28.04.2020r. II OSK 1139/19 (publ. CBOSA) wskazał, iż co prawda w art. 50-51 p.b. brak jest wyraźnego przepisu, który umożliwiałby organowi zobowiązanie inwestora do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, jednak tego rodzaju czynność procesowa bezsprzecznie zmierza do doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W konsekwencji organ nadzoru prowadzący postępowanie naprawcze, badając zgodność robót budowlanych z tymi ostatnimi przepisami w przypadku braku planu miejscowego może nałożyć obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie decyzji o warunkach zabudowy. Jak wynika z powyższego uzasadnienia, które Sąd w pełni podziela, można postawić wniosek, że o konieczności uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku postępowań legalizacyjnych toczących się na podstawie art. 50 i 51 r. p.b. będzie każdorazowo rozstrzygał organ nadzoru budowlanego.
Niemniej w niniejszej sprawie organ II instancji wskazał, że dla działki nr [...] obowiązuje akt prawa miejscowego uchwalony przez Sejmik Województwa W. z dnia 27 marca 2017 r. (uchwała Nr [...]) w sprawie P. Parku Krajobrazowego ( Dz. Urz. Woj. [...]. z 2017 r. poz. [...]; ) Zgodnie z jej § 4 ust. 1 pkt 7 lit. a na terenie Parku P. został wprowadzony zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości
100 m od linii brzegowej rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników. Jak słusznie wskazało SKO, wykonane sieci elektroenergetyczne, wodociągowe oraz kanalizacyjne na działce nr [...], są instalacjami - a tym samym nie wypełniają definicji zawartej w art. 3 pkt 1-2 p.b. tym samym nie stoją w sprzeczności z obowiązującym aktem prawa miejscowego.
W ocenie Sądu również zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 31 § 2 k.p.a. poprzez brak wydania postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu w niniejszej sprawie nie miał kardynalnego znaczenia dla wyniku postępowania. Nie ulega wątpliwości, że formą procesową, w jakiej organ administracyjny rozstrzyga o żądaniu organizacji społecznej, jest postanowienie zarówno uwzględniające żądanie organizacji, jak i odmawiające wszczęcia postępowania z urzędu lub dopuszczenia do niego organizacji. Jednak mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać za organem, że w sprawie organ przyjmował oświadczenia skarżącego, doręczał Stowarzyszeniu decyzje i postanowienia, a także zawiadomienie o wszczęciu postępowania, które zostało zainicjowane wnioskiem Stowarzyszenia, co nie jest w sprawie kwestionowane.
Powyższe powoduje, że zarzuty skargi w tym także dotyczące naruszenia zasad postępowania nie zasługują na uwzględnienie.
Tym samym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło