IV SA/Po 754/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) WSA Maciej Dybowski As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant ref.staż. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. sprawy ze skargi A. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] r. nr [...] /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski Dnia [...] r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w M.G. wpłynął wniosek A.S. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci, Sz. i M.. Decyzją z dnia [...] r., [...], Burmistrz M.G. odmówił przyznania Wnioskodawcy wskazanych we wniosku świadczeń. W uzasadnieniu organ podał, że Wnioskodawca nie spełnia kryterium dochodowego, gdyż w [...] r. dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł, zaś kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku wynosi [...] zł. Wskazano, że z całości prowadzonego gospodarstwa rolnego nie odliczono gruntów wydzierżawionych. Pismem z dnia [...] r. Wnioskodawca odwołał się od wskazanej decyzji. Podniósł, że z uwagi na ciężką chorobę syna, zrezygnował z pracy zarobkowej, by się nim zajmować. Tylko żona pracuje zawodowo. Posiadają [...] ha gruntu, z czego [...] ha oddane zostało w dzierżawę. Umowa dzierżawy ze względu na koszty zawarta została w Urzędzie Miejskim w M.G.. Rodzina czyni starania celem zapewnienia niepełnosprawnemu dziecku zabiegu operacyjnego w USA. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] r., [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, że w przypadku wydzierżawienia gospodarstwa rolnego w formie aktu notarialnego wydzierżawiona część gospodarstwa nie stanowi podstawy utrzymania rodziny. Dochodem tej rodziny będzie uzyskiwany z dzierżawy czynsz. Z aneksu do umowy dzierżawy gruntu zawartej dnia [...] r. sporządzonego dnia [...] r. wynika, że płatnikiem podatku od gospodarstwa rolnego jest dzierżawca począwszy od dnia [...] r. Logiczną konsekwencją tego zapisu jest wniosek, że do tego czasu płatnikiem całości podatku rolnego był Wnioskodawca, co podnosi również w swoim odwołaniu. Pismem z dnia [...] r. A.S. wniósł skargę do sądu administracyjnego. Wskazał, że już w kwietniu [...] r. nie był płatnikiem podatku rolnego, a więc organ rozpatrujący sprawę nie powinien doliczać do dochodu rodziny dochodu z wydzierżawionego gospodarstwa rolnego. Dnia [...] r. umowa dzierżawy zawarta została w formie aktu notarialnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej odmówiły Skarżącemu przyznania świadczeń wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Przekroczenie to było konsekwencją wliczenia do dochodu rodziny Skarżącego dochodu z gospodarstwa rolnego, z pominięciem faktu jego częściowego oddania w dzierżawę. W ocenie Sądu, organy dokonały błędnej wykładni przepisów regulujących zasady przyznawania świadczeń rodzinnych. Art. 3 pkt. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm., dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych) wskazuje, że na gruncie tej ustawy pojęcie gospodarstwa rolnego odpowiada rozumieniu ustalonemu dla potrzeb przepisów o podatku rolnym. Art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych określa, iż w przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że miesięczny dochód z 1 hektara przeliczeniowego odpowiada 50 % z kwoty 504,00 zł (kwota wynikająca z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 1993 r. nr 94, poz. 931 ze zm., dalej: ustawa o podatku rolnym) stanowi, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Natomiast art. 3 ust. 3 ustawy o podatku rolnym wskazuje, że w przypadku, gdy grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca. W ocenie tutejszego Sądu, okoliczność oddania części gospodarstwa rolnego w dzierżawę musi mieć znaczenie dla obliczenia dochodu rodziny. Art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych odwołuje się bowiem do kwestii utrzymywania się z gospodarstwa rolnego. W przypadku zaś gdy gospodarstwo rolne (bądź jego część) oddane jest w dzierżawę, środki na utrzymanie się pochodzą nie z ewentualnych plonów, a z czynszu – opłaty za wydzierżawienie. Dochód ten jest dochodem wymiernym, podlegającym opodatkowaniu na zasadach ogólnych (art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 146 ze zm.). Innymi słowy, w przypadku oddania gospodarstwa rolnego w dzierżawę, w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, brak było podstaw do obliczania dochodu z gospodarstwa rolnego w sposób ryczałtowany. Trzeba bowiem zauważyć, że w sytuacji, gdyby dochody takie miały być uwzględniane, to na potrzeby świadczeń rodzinnych okazywałoby się, że z oddanego w dzierżawę gospodarstwa rolnego osoba uzyskuje dochód w postaci czynszu oraz dochód obliczony na szczególnych zasadach. Pojęcie "utrzymywać się" w języku polskim oznacza zaspokoić swoje potrzeby życiowe, wyżywić się, ...( słownik języka polskiego Warszawa 1996 tom III s.590 oraz słownik języka polskiego on line wydawnictwo naukowe PWN SA) Utrzymywanie się z gospodarstwa rolnego nie można utożsamiać wyłącznie z jego posiadaniem. W ocenie Sądu, inna niż zaprezentowana wyżej wykładnia nie jest dopuszczalna. Skoro bowiem ustawodawca powiązał sposób obliczania dochodów z kwestią utrzymywania się z gospodarstwa rolnego, to świadomie odwołał się do sytuacji faktycznej. Skarżący przedłożył zaś dokumenty, które potwierdzają, że określona część gospodarstwa rolnego oddana została we władanie dzierżawcy, który z tego tytułu uiszcza czynsz. Z uwagi na wskazane naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski