IV SA/Po 765/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-07-05
Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji Starosty o rejestracji pojazdu, gdy organ pierwszej instancji posiadał wiedzę o dwóch sprzecznych umowach dotyczących własności pojazdu (darowizna i sprzedaż)?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji Starosty o rejestracji pojazdu. Organ pierwszej instancji, posiadając wiedzę o umowie sprzedaży pojazdu na rzecz J.K. oraz umowie darowizny na rzecz W.Z., dopuścił się rażącego naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 k.p.a.) oraz prawa o ruchu drogowym (art. 73 ust. 1 p.r.d.), nie ustalając rzeczywistego właściciela pojazdu i tym samym nie ustalając uprawnionego do złożenia wniosku o rejestrację.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W.Z. złożyła wniosek o rejestrację pojazdu, który otrzymała w drodze darowizny od L.K. Starosta zarejestrował pojazd. Następnie J.K. wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji, podnosząc, że nabył pojazd od L.K. na podstawie wcześniejszej umowy sprzedaży. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo odmówiło stwierdzenia nieważności, ale po ponownym rozpatrzeniu sprawy uchyliło swoją poprzednią decyzję i stwierdziło nieważność decyzji Starosty, uznając, że organ pierwszej instancji miał wiedzę o umowie sprzedaży i naruszył przepisy k.p.a. oraz prawa o ruchu drogowym. W.Z. wniosła skargę na decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W.Z.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant Sekr.sąd.Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 lipca 2007 r. sprawy ze skargi W.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieważności dowodu rejestracyjnego oddala skargę /-/I.Kucznerowicz /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski KP
Wnioskiem z [...] czerwca 2003r. W.Z. wystąpiła o rejestrację pojazdu Fiat UNO o nr nadwozia [...] i nr silnika [...], którego właścicielem, jak wynika z dołączonego dowodu rejestracyjnego serii [...] nr [...], był L.K. Ponadto do wniosku dołączono kopię umowy darowizny datowanej na [...] czerwca 2003r., zgodnie z którą L.K. darował przedmiotowy pojazd swojej siostrze W.Z.
Starosta M. decyzją z [...] zarejestrował pojazd marki Fiat UNO o nr nadwozia [...] i nr silnika [...] i wydał dowód rejestracyjny o serii i nr [...]oraz tablice rejestracyjne nr [...].
J.K. pismem z [...] listopada 2005r. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z [...] wskazując, że przedmiotowy samochód nabył od L.K. na podstawie zawartej [...] maja 2003r. umowy sprzedaży. Wobec powyższego W.Z. nie była uprawniona do złożenia wniosku o dokonanie rejestracji.
W piśmie z [...] lutego 2006r. skarżąca podniosła, że o umowie sprzedaży przedmiotowego samochodu dowiedziała się na rozprawie prowadzonej w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po L.K. Ponadto podała, że J.K. do [...] lipca 2003r., tj. do chwili śmierci L.K., nie zgłosił się po przedmiotowy samochód. Skarżąca dołączyła również kopię umowy sprzedaży z dnia [...] marca 2004r., z której wynika że przedmiotowy pojazd został sprzedany J.L.
Decyzją nr [...] z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty M. z [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że okoliczność podnoszona przez J.K. była nieznana organowi I instancji w chwili wydawania decyzji, wobec czego może ona być uznana za przesłankę do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności.
J.K. wnioskiem z [...] marca 2006r. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy, w oparciu o dokumenty przesłane Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu wraz z pismem z dnia [...] marca 2006r. Wskazanymi dokumentami były: kopia umowa sprzedaży z [...] maja 2003r., kopia pokwitowania wpłaty tytułem podatku od czynności cywilnoprawnych i kopia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych.
Decyzją nr [...] z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w punkcie 1 uchyliło decyzję własną z [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty M. z dnia [...]r. i w punkcie 2 stwierdziło nieważność decyzji Starosty z [...] w sprawie rejestracji samochodu osobowego Fiat UNO nr rejestracyjny [...] na rzecz W.Z.
Organ odwoławczy wskazał, że kopia faksu nadanego przez J.K. do Starostwa M. w dniu [...], stanowi dowód tego, że w chwili wydawania decyzji, tj. [...], organ I instancji miał wiedzę o umowie sprzedaży przedmiotowego samochodu, zawartej między J.K. a L.K. Wobec powyższego organ odwoławczy, uznając że doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r., nr 58, poz. 515 ze zm., dalej: p.r.d.), orzekł jak w sentencji decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję wniosła W.Z., podnosząc że kolejnym nabywcą przedmiotowego pojazdu została na podstawie umowy z [...] czerwca 2006r. D.W. i nie może ona dokonać rejestracji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, oraz trafność wykładni tych przepisów.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, i co słusznie podniósł organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji z [...], organ I instancji w dacie wydania decyzji o rejestracji wskazanego pojazdu na rzecz W.Z., nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło, że w chwili rejestracji przedmiotowego pojazdu Starosta M. miał wiedzę nie tylko o umowie darowizny między L.K., a W.Z. z [...] czerwca 2003r.; ale również o umowie sprzedaży wskazanego samochodu, zawartej między L.K., a J.K. w dniu [...]maja 2003r.
Podstawą materialnoprawną wydania decyzji o rejestracji pojazdu był art. 73 ust. 1 p.r.d., który stanowi, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną.
W dacie wydania decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu organ był w posiadaniu dwóch dokumentów, tj. umowy darowizny i umowy sprzedaży, i każda z tych umów wskazywała innego nabywcę. W uzasadnieniu decyzji rejestracyjnej z [...] brak jest wyjaśnienia dlaczego organ przyjął, że właścicielem jest W.Z., skoro miał wiedzę o umowie sprzedaży z której wynikało, że właścicielem został J.K.
Z art. 73 ust. 1 p.r.d. wprost wynika, że uprawnionym do złożenia wniosku o rejestracji jest właściciel. Organ I instancji nie odnosząc się do dowodu w postaci umowy sprzedaży, a co za tym idzie nie ustalając, kto był rzeczywistym właścicielem w chwili rejestracji dopuścił się rażącego naruszenia wskazanego przepisu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponadto słusznie wskazało, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. Organ I instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W szczególności zaś organ nie ustalił kto jest właścicielem przedmiotowego pojazdu, a co za tym idzie, kto jest upoważniony do składania wniosku o dokonanie rejestracji zgodnie z art. 73 ust. 1 p.r.d.
Sąd nie podziela argumentów skarżącej, co do charakteru kopii faksu z dnia 6 czerwca 2003r., albowiem ma ona przymiot dokumentu i organ odwoławczy prawidłowo zgodnie z art. 80 k.p.a. dopuścił ją jako dowód niesprzeczny z prawem, mogący przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że powyższe naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mają charakter rażących naruszeń prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji Starosty M. z [...].
Sąd podziela to stanowisko wskazując, że taka wykładnia znajduje uzasadnienie zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w stanowisku wyrażanym w doktrynie. Decyzja, której nieważność stwierdzono naruszyła przepis art. 73 ust. 1 p.r.d. nie pozostawiający wątpliwości, co do jego bezpośredniego rozumienia, jak również wywołała skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Ponad argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Sąd zwraca uwagę, że organ I instancji naruszył także art. 10 § 1 i art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia czy J.K. powinien wziąć udział w postępowaniu o rejestracji przedmiotowego pojazdu, a jeżeli tak, to czy jako strona, czy uczestnik. Natomiast w obecnej sytuacji organ winien ustalić czy i ewentualnie które osoby oprócz D.W. powinny wziąć udział w postępowaniu w przedmiocie rejestracji wskazanego pojazdu.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.)
/-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski
KP
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło