IV SA/Po 771/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Józef Maleszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego T. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski (dalej: Wojewoda, organ II instancji) na podstawie art. 134 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23., dalej: K.p.a.) stwierdził uchybienie przez T. S. terminu do wniesienia zażalenia z dnia 2 maja 2017 r. na postanowienie Starosty [...] (dalej: Starosta) z [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] umarzające postępowanie w sprawie udostępniania akt i wykonania kopii wszelkiej dokumentacji w sprawie złożonego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę turbiny wiatrowej w [...]). W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] Starosta w oparciu o art. 105 § 1 w związku z art. 126 i 123 K.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wniosku T. S. (z 25 marca 2016 r.) o udostępniania akt i wykonania kopii wszelkiej dokumentacji w sprawie dotyczącej wydania pozwolenia na budowę turbiny wiatrowej w [...]). Przedmiotowa sprawa była rozpatrywana przez organ I instancji ponownie w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 638/16, którym uchylono postanowienie Wojewody z [...] maja 2016 r. znak: IR- [...] oraz Starosty z [...] marca 2016 r. znak: [...] dotyczące wniosku skarżącego w kwestii udostępnienia akt sprawy. Z uzasadnienia wyroku wynika w szczególności, że organy nie wyjaśniły w wydanych postanowieniach w sposób dostateczny, dlaczego skarżący nie został uznany za stronę postępowania, stąd w uzasadnieniu ww. postanowienia z [...] kwietnia 2017 r. Starosta dokonał oceny oddziaływania inwestycji (turbiny wiatrowej) na działkę T. S. (nr ewid. [...]) i uznał, że nie powoduje ona ograniczenia w jej zagospodarowaniu mając na uwadze w szczególności ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]. Zażalenie na postanowienie Starosty z [...] kwietnia 2017 r. złożył T. S. wnosząc o uchylenie postanowienia w całości i przeprowadzenia postępowania administracyjnego z udziałem strony. Wojewoda stwierdził, że zgodnie z art. 141 § 1 i § 2 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Z przekazanych materiałów dowodowych przez Starostę wynika, iż zaskarżone postanowienie z [...] kwietnia 2017 r. zostało skutecznie doręczone T. S. w dniu 24 kwietnia 2017 r., stąd termin na wniesienie zażalenia przez T. S. upływał z dniem 1 maja 2017 r. Natomiast pismo z 2 maja 2017 r. skierowane do Wojewody Wielkopolskiego za pośrednictwem Starosty [...] jako zażalenie od ww. postanowienia zostało przekazane do organu za pośrednictwem urzędu pocztowego. Na kopercie pieczątka nadania przesyłki w urzędzie pocztowym wskazuje dzień 2 maja 2017 r. co oznacza, że zażalenie zostało wniesione jeden dzień po terminie przysługującym skarżącemu. Skarżący nie zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, który zgodnie z art. 58 § 2 K.p.a. należy wnieść jednocześnie z zażaleniem. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. ("Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne"). Ponadto należy wskazać, iż zgodnie z art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych do zażaleń zastosowanie mają odpowiednie przepisy dotyczące odwołań. T. S. (dalej: skarżący) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Wojewody dnia 7 czerwca 2017 r. Wniósł o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, - uchylenie postanowienia Starosty [...] z dnia [...].04.2017 r. - wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] [...].04.2016 r. dot. pozwolenia na budowę turbin wiatrowych na terenie [...], W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zażalenie z dnia 2 maja 2017 r. złożył w terminie, biorąc pod uwagę, że dzień 1 maja 2017 r. jest świętem. Ponadto podniósł, że ma interes formalno-prawny do udziału w postępowaniu, bo zamieszkuje w strefie uciążliwości inwestycji budowy elektrowni wiatrowych, co jednocześnie powoduje zagrożenie dla zdrowia i życia jego oraz jego rodziny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda uznał jej merytoryczną zasadność w kwestii zachowania terminu, stwierdził jednak, że ze względu na zawarte w skardze żądania uchylenia postanowienia Starosty z dnia [...].04.2017 r. i wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...].04.2016 r. nie jest możliwe zastosowanie trybu autokontroli, bowiem nie ma możliwości uwzględnienia skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, zaskarżone postanowienie nie może się ostać. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, gdyż zasadne są zarzuty skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 57 § 4 K.p.a., jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Koniec terminu do złożenia przez skarżącego zażalenia na postanowienie Starosty z dnia [...] kwietnia 2017 r. przypadł ma pierwszy dzień maja 2017 r., zatem termin upływał dnia drugiego maja 2017 r. i został przez skarżącego zachowany. Zaskarżone postanowienie zapadło zatem z obrazą art. 57 § 4 K.p.a., która miała istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Zasadnie natomiast Wojewoda w odpowiedzi na skargę podniósł, że wnioski o uchylenie postanowienia Starosty z dnia [...].04.2017 r. i wstrzymanie wykonania decyzji Starosty z [...].04.2016 r. wykraczają poza zakres niniejszego postępowania. Jego przedmiotem była jedynie kontrola prawidłowości postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Sprawa zawisła przed Sądem swym przedmiotowym zakresem obejmuje zatem kwestię zachowania terminu, nie zaś zasadności umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia akt i wykonania kopii dokumentacji. Odnośnie wstrzymania wykonania decyzji Sąd podziela stanowisko zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2017 r., II GZ 703/17 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że dla zakresu stosowania ochrony tymczasowej przewidzianej art. 61 § 3 in fine P.p.s.a. istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów lub czynności. Sąd podziela konkluzję, że chodzi tu o sprawę w ujęciu materialnym, zatem o "postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy" można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. Takie rozumienie omawianego pojęcia znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie (por. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 441/12 oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 344). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się poniesione koszty sądowe. W rezultacie zasądzona kwota kosztów postępowania to równowartość uiszczonego przez skarżącego wpisu – 100 zł.