IV SA/Po 772/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia ustanowić dla Skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka i umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński mb M.J. wniósł skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego. W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z formularza wniosku i informacji nadesłanych na wezwanie Sądu wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania jest renta wynosząca 492,50 zł. (przyznana do lutego 2008r.). Dodatkowe źródło utrzymania stanowi dochód uzyskiwany na podstawie umowy najmu lokalu użytkowego, zawartej pomiędzy E. i M. J. a C. i M. T. z której wynika, iż miesięczny dochód z najmu lokalu położonego w [...] (163,3 m2 pow. handlowej i 163,3 m2 piwnic) wynosi 3.000zł. Mając jednak na względzie orzeczony miedzy małżonkami J. rozwód, dochód przypadający na wnioskodawcę wynosi 1.500 zł. Skarżący przedstawił również zestawienie wydatków miesięcznych na łączną kwotę 1882,15 zł. z czego 1100 zł. przeznaczana jest na spłatę kredytu hipotecznego, 600 zł. na utrzymanie mieszkania oraz wydatki na ZUS, PZU Życie, ubezpieczenie domu oraz podatek od nieruchomości dające w rozliczeniu miesięcznym 182,50 zł. M.J. na potwierdzenie powyższych informacji przedłożył zeznania podatkowe za lata 2005 - 2007, wyciąg z konta posiadanego w banku WBK. S.A. oraz zestawienie płatności rat z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego. Wnioskodawca przedłożył również obszerną dokumentację medyczną. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 239 ust 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, że przedmiotem sprawy, o wznowienie której zwrócił się skarżący był status bezrobotnego i zasiłek dla bezrobotnych, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa umorzyć. Powyższe oznacza, że złożony wniosek taktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną Skarżącego przy uwzględnieniu deklarowanego dochodu wynoszącego 1942,50 zł., znajdującego potwierdzenie w przedłożonej dokumentacji podatkowej, przy uwzględnieniu deklarowanych wydatków na kwotę 1882,15 zł. stwierdzić należy, iż M.J. może być uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Powyższe z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (skutkujące umorzeniem postępowania w tym zakresie), powoduje ustanowienie adwokata. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1-2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński mb