IV SA/Po 776/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.M. na zarządzenie Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ D.Mataczyński B.M. wniosła skargę na zarządzenie Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół. Skarżąca na urzędowym formularzu złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, iż Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwójką synów a źródłem ich utrzymania są dochody z wynagrodzenia za pracę i dieta radnego uzyskiwana przez męża wynoszące łącznie 7.770,24 zł netto (9.013,13 brutto). Z dodatkowych informacji dotyczących sytuacji majątkowej Skarżącej wynika, iż posiada ona nieruchomość o pow. 100 m2 (udział 5/6) oraz samochód osobowy Skoda Octavia o wartości 17.000. B.M. poinformowała również, iż syn Maciej studiuje Finanse i Rachunkowość na WSB we Wrocławiu w związku z czym Skarżąca ponosi koszty wynoszące łącznie 1350 zł. (czesne, wynajem mieszkania i pozostałe wydatki zw. z utrzymaniem). Ponadto Wnioskodawczyni spłaca pożyczki pracownicze i kredyty zaciągnięte wspólnie z mężem, których rata wynosi miesięcznie ok. 800 zł. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego, mając na uwadze przedstawione przez Skarżącą informacje dotyczące własnej sytuacji finansowej stwierdzić należy, iż B.M. nie może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie zgromadzić środków koniecznych do opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że łączne dochody Wnioskodawczyni i jej męża wynoszą 7770,24 zł. netto Powyższa kwota, przy uwzględnieniu kosztów koniecznego utrzymania (w tym utrzymania studiującego syna), przy racjonalnym jej dysponowaniu z pewnością pozwala na zgromadzenie środków koniecznych do opłacenia kosztów sądowych. Na marginesie dodać należy, że dochody wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę w gospodarstwie domowym znacznie przekraczają najniższe wynagrodzenie, które zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 września 2006r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007r. (Dz.U. nr 171, poz. 1227) wynosi 936 zł. Pamiętać bowiem należy iż powyższa kwota ustalana jest m.in. z uwzględnieniem konieczności zaspokajania koniecznych kosztów utrzymania. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński JH