IV SA/Po 800/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-11-06

Skład orzekający: Józef Maleszewski, Tomasz Grossmann, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli postępowanie to zostało umorzone z powodu stwierdzenia braku właściwości organu prowadzącego postępowanie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie odmawiające dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, ponieważ postępowanie główne zostało umorzone z powodu braku właściwości organu pierwszej instancji. W sytuacji umorzenia postępowania głównego, postępowanie wpadkowe dotyczące dopuszczenia organizacji społecznej staje się bezprzedmiotowe i również podlega umorzeniu. Sąd umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego przez ładownię kolejową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło dopuszczenia, uznając, że postępowanie główne jest bezprzedmiotowe z powodu stwierdzenia braku właściwości organu pierwszej instancji. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie w całości, umorzył postępowanie administracyjne oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu 1. uchyla zaskarżone postanowienie w całości; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako Kolegium i SKO) postanowieniem z 26 czerwca 2025 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zmiany decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z 24 czerwca 2020 r. znak [...] wszczętym przed Starostą [...] znak [...], a prowadzonym w trybie odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 31 §1 pkt 2, art. 31 § 2, art. 123 § 1, art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej k.p.a.), orzekło o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej - Stowarzyszenia. Postanowienie Kolegium zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] decyzją z 24 czerwca 2020 r. znak [...] określił dopuszczalny poziom hałasu w porze dnia emitowanego do środowiska przez P. w P. w związku z funkcjonowaniem ładowni kolejowej wyposażonej w rampę przeładunkową w P. przy ul. [...] w wysokości LAeqD - 50 dB dla terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej przy ul. [...] i ul. [...] w P. , a nadto w wysokości LAeqD – 55 dB dla terenu zabudowy mieszkaniowo-usługowej przy ul. [...] w P. , gmina [...], powiat [...]. Przedmiotowy obiekt generujący hałas zlokalizowany jest w ramach linii kolejowej nr [...] [...] i składa się z toru ładunkowego nr [...] oraz placu i rampy (długość krawędzi ładunkowej 175 m; szerokość placu 15 m). Linia kolejowa nr [...] jest główną osią łączącą W. z P. i B. oraz częścią korytarza międzynarodowego [...]. Pismem z dnia 27 września 2024 r. Starosta [...] powiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany w/w decyzji z uwagi na uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów objętych oddziaływaniem akustycznym ładowni kolejowej w P. . Po przeprowadzeniu postępowania Starosta [...], decyzją z dnia 10 lutego 2025 r., nr [...], dokonał zmiany decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 24 czerwca 2020 r., znak [...] w ten sposób, że określił dopuszczalny poziom hałasu w porze dnia emitowany do środowiska przez P. w związku z funkcjonowaniem ładowni kolejowej wyposażonej w rampę przeładunkową w P. przy ul. [...] (działka nr [...], obręb P. oraz działka nr [...], obręb D., gmina [...]), w kierunku północnym, południowym i południowo-zachodnim najbliżej zabudowy mieszkaniowo-usługowej dla pory dziennej LAeqD - 55 dB oraz w kierunku północno-zachodnim i po południowej stronie ul. [...] w P. dla najbliższej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dla pory dziennej LAeqD – 50 dB. P. .., kwestionując powyższą decyzję wniosły odwołanie, wskazując m.in. na brak właściwości Starosty [...] do orzekania w tej sprawie. Starosta [...] przekazał odwołanie wraz z pismem przewodnim i aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 7 marca 2025 r. Stowarzyszenie, pismem z 28 marca 2025 r., wystąpiło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zmiany decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 24 czerwca 2020 r. znak [...], wszczętym przed Starostą [...] znak [...], a prowadzonym w trybie odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. We wniosku podano, iż mieszkańcy miejscowości D. oraz P. od 2017 r. podejmują działania na rzecz ograniczenia uciążliwości akustycznej ładowni kolejowej w P. . W szczególności aktywność mieszkańców doprowadziła do wydania decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z 24 czerwca 2020 r., znak [...] Jednak wymieniona decyzja nie wpłynęła na działalność P. , o czym świadczą kary pieniężne nakładane w 2021 r. oraz w 2022 r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Zdaniem stowarzyszenia, decyzja Starosty [...] z 10 lutego 2025 r. nr [...], trafnie rozszerza obszar ochrony akustycznej na dalsze tereny wokół ładowni kolejowej i wprowadza niższe limity hałasu. We wniosku podano, że udział Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu jest uzasadniony jego celami statutowymi. Dążenie bowiem do zapewnienia poszanowania przepisów ochrony środowiska w zakresie maksymalnych dopuszczalnych norm hałasu na obszarach zamieszkiwanych przez mieszkańców wsi D. i P. , a w konsekwencji poprawa warunków życiowych mieszkańców gminy [...], wpisuje się w cele statutowe wnioskodawcy. Stowarzyszenie powołało się również na interes społeczny, którym jest potrzeba zapewnienia ochrony środowiska oraz ograniczenia negatywnego wpływu hałasu emitowanego przez zakład P. .. na zdrowie mieszkańców terenów przylegających do tego zakładu, zdrowie i dobrostan dzieci, a także zapewnienie prawa dzieci do odpoczynku oraz prawa mieszkańców do życia w środowisku wolnym od zanieczyszczeń. Wnioskodawca wskazał również, że istotnym czynnikiem przemawiającym za istnieniem interesu społecznego w udziale w niniejszym postępowaniu jest równie z potrzeba zapewnienia społecznej kontroli nad postępowaniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia wyjaśniło, że decyzja Starosty [...] z 10 lutego 2025 r., nr [...] podlega uchyleniu jako wydana przez organ niewłaściwy w rozumieniu art. 378 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 647 ze zm. – dalej p.o.ś.). Tym samym postępowanie administracyjne wszczęte przed tym organem podlega umorzeniu. Brakuje zatem interesu społecznego, który uzasadniałby udział Stowarzyszenia w postępowaniu, które jest bezprzedmiotowe z przyczyn formalnych. Jak wskazano w dalszej części uzasadnienia, uprawnienie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. istnieje tylko wtedy, jeżeli postępowanie administracyjne jest w toku (przed pierwszą lub drugą instancją). Dalej Kolegium wskazało, że struktura postępowania administracyjnego zakłada działanie dwóch podmiotów, tj.: organu administracji publicznej, który stoi na straży praworządności i chroni interes publiczny, a także strony (stron), które realizują swoje partykularne interesu, żądając od organu potwierdzenia i konkretyzacji określonego uprawnienia wynikającego z przepisu prawa lub zwolnienia z konkretnego obowiązku. Przystąpienie organizacji społecznej do postępowania na prawach strony prowadzi do zachwiania równowagi opisanej struktury procesowej. Wobec tego udział organizacji społecznej musi zostać wyraźnie uzasadniany okolicznościami i potrzebami konkretnego postępowania administracyjnego, tak aby ułatwić szybkie i właściwe załatwienie sprawy. Kolegium, powołując się na treść art. 31 §1 pkt 2 k.p.a., wyjaśniło, że organizacja społeczna może występować "w sprawie dotyczącej innej osoby" a nie we własnej sprawie. Tymczasem z wniosku Stowarzyszenia wynika wprost, że sprawa ograniczenia emisji hałasu dotyczy interesów członków Stowarzyszenia, którzy wcześniej inicjowali działania RDOŚ w [...] i Starosty [...] w sprawie uciążliwości powodowanych przez przeładownię kolejową w P. . Stowarzyszenie złożyło wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 28 lutego 2025 r. ([...]), a już dnia 28 marca 2025 r. sporządziło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w przedmiotowej sprawie, co obrazuje ścisły związek z przedmiotem postępowania administracyjnego, tj. przeładownią kolejową w P. . Końcowo wskazano, że Stowarzyszenie złożyło wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 28 lutego 2025 r. ([...]), a zatem już po wydaniu decyzji przez Starostę [...], zaś celem statutowym stowarzyszenia jest wyłącznie działalność na rzecz mieszkańców gminy [...], w szczególności w zakresie ochrony środowiska, ochrony zdrowia, ochrony dóbr osobistych, ochrony prawa własności (§ 7 statutu). Tymczasem przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 115a ust. 7 p.o.ś. jest ustalenie przeznaczenia i sposobu zagospodarowania nieruchomości, co nie zostało ujęte w celach statutowych Stowarzyszenia. Stowarzyszenie reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj: a) naruszenie przepisu art. 31 § 2 w zw. z § 31 § 1 k.p.a., polegające na niedopuszczeniu skarżącego do udziału w postępowaniu, podczas gdy zostały spełnione przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, tj.: I. sprawa dotyczy innej osoby, tj. P. , II. udział skarżącego w postępowaniu jest uzasadniony celami statutowymi, w tym m.in. działalnością na rzecz mieszkańców gminy [...], w szczególności w zakresie ochrony środowiska, ochrony zdrowia, ochrony dóbr osobistych, ochrony prawa własności, monitorowania przestrzegania przepisów i regulacji przez podmioty oddziałujące na mieszkańców gminy [...], środowisko, dobra osobiste mieszkańców, prawo własności, występowania w obronie praw i interesów mieszkańców gminy [...]; III. za udziałem skarżącego w postępowaniu przemawia wykazany przez niego interes społeczny, polegający m.in. na dążeniu do ochrony wartości wspólnych dla mieszkańców miejscowości D. i P. w zakresie ochrony przed hałasem z uwagi na to, że nadmierny hałas generowany przez punkt ładunkowy prowadzony przez P. .. od wielu lat stanowi znaczącą uciążliwość dla mieszkańców pobliskich terenów, który to interes społeczny uzasadniony jest także licznymi działania mieszkańców miejscowości D. oraz P. podejmowanymi w celu zapobiegania przekraczaniu dopuszczalnych norm poziomu hałasu; ponadto za istnieniem interesu społecznego przemawiającego za udziałem skarżącego w postępowaniu przemawia także znajomość przedmiotu postępowania oraz posiadaniem wiedzy w zakresie negatywnych konsekwencji nadmiernego hałasu, b) naruszenie przepisu art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 k.p.a., polegające na niedopuszczeniu skarżącego do udziału w postępowaniu z uwagi na wskazanie przez organ, iż postępowanie podlega umorzeniu, podczas gdy przesłanką dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie jest przedmiotowość postępowania lub potencjalne rozstrzygnięcie, które może zapaść na skutek postępowania, c) naruszenie przepisu art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 k.p.a., polegające na niedopuszczeniu do udziału w postępowaniu z uwagi na to, że skarżący złożył wniosek o wpis Stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego oraz wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu już po wydaniu decyzji przez Starostę [...], podczas gdy przepis art. 31 § 1 k.p.a. nie uzależnia możliwości dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu od momentu rejestracji organizacji społecznej, d) naruszenie przepisu art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego przejawiającej się w bezpodstawnym uznaniu, iż celem statutowym skarżącego jest wyłącznie działalność na rzecz mieszkańców gminy [...], podczas gdy celem statutowym jest również monitorowanie przestrzegania przepisów dotyczących ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego, a także wszelkich innych przepisów i regulacji związanych z celami statutowymi stowarzyszenia, e) naruszenie przepisu art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego przejawiającej się w bezpodstawnym uznaniu, iż udział skarżącego będzie stanowił nadmierne obciążenie stron postępowania; 2. naruszenie przepisu prawa materialnego, to jest przepisu art. 115a ust. 7 p.o.ś poprzez przyjęcie, że przedmiotowe postępowanie dotyczy ustalenia przeznaczenia i sposobu zagospodarowania nieruchomości; Skarżące stowarzyszenie wniosło również o przeprowadzenie dowodów uzupełniających ze wskazanych dokumentów dotyczących przekroczenia normy hałasu przez rampę rozładunkową w P. . Na tej podstawie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. P. , reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika będące uczestnikiem postępowania, pismem z 6 października 2025 r. stanowiącym odpowiedź na skargę wniosły o oddalenie skargi, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przewidzianej przepisami prawa i rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. Uczestnik postępowania stwierdził, że w pełni podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonego postanowienia oraz odpowiedzi na skargę. Dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu jest możliwe po spełnieniu jednocześnie dwóch przesłanek jednocześnie tj. postępowanie prowadzone przez organ jest związane z celami statutowymi organizacji oraz przemawia za tym interes społeczny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało analizy statutu skarżącego z przedmiotem sprawy. Z ustaleń wynika, iż głównie celami statutowymi jest działalność na rzecz mieszkańców gminy [...], w szczególności w zakresie ochrony środowiska, ochrony zdrowia, dóbr osobistych, ochrona prawa własności. Natomiast przedmiotem postępowania jest ustalenie przeznaczenia i sposobu zagospodarowania nieruchomości. W sposób ewidentny wyklucza to możliwość działu skarżącego w postępowaniu z uwagi na brak spełnienia przesłanki zgodności celów statutowych z przedmiotem sprawy. Ponadto w ocenie uczestnika Kolegium słusznie zauważyło w skarżonym postanowieniu, że decyzja organu I instancji została wydana 19 lutego 2025 r. natomiast wniosek o wpis do KRS strony skarżącej został złożony w dniu 28 lutego 2025 r., co świadczyć może o pozorności działań. Uczestnik postępowania wskazał, że najważniejszą rzeczą jest jednak okoliczność umorzenia przedmiotowego postępowania, do którego przystąpić chciał skarżący, z uwagi na fakt, braku właściwości rzeczowej po stronie organu prowadzącego postępowanie. W tych okolicznościach sprawy wniosek skarżącego staje się całkowicie bezprzedmiotowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna aczkolwiek z innych powodów, niż podniesione w skardze. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem kontroli tak sprawowanej kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym, po rozpoznaniu wniosku Stowrzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zmiany decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z 24 czerwca 2020 r. znak [...] wszczętym przed Starostą [...] znak [...], a prowadzonym w trybie odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, orzeczono o odmowie dopuszczenia wnioskującego stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Podstawę prawną wydanego w niniejszej sprawie postanowienia stanowił art. 31 § 1 k.p.a. zgodnie z którym wyłaniają trzy przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby organizacja społeczna mogła wziąć udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. I tak: 1. postępowanie administracyjne nie może dotyczyć praw i obowiązków wnioskodawcy - organizacji społecznej, lecz innego podmiotu będącego stroną postępowania administracyjnego, 2. udział organizacji społecznej w postępowaniu uzasadniony jest jej celami statutowymi, 3. za udziałem przemawia interes społeczny. Rozpoznając złożony wniosek, organy administracji publicznej zobowiązane są do dokładnego zbadania, czy spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki dopuszczenia do udziału organizacji społecznej, a następnie ich zadaniem jest odpowiednie uzasadnienie zajętego stanowiska. Niespełnienie chociażby jednej przesłanki skutkuje tym, że organ administracji winien odmówić dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu. Jednakże w przypadku rozpoznawanej powyższe nie może mieć znaczenia dla wyniku sprawy, jako że Kolegium nie powinno wniosku rozstrzygać co do meritum. Podkreślić należy bowiem, że uprawnienie żądania dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu istnieje wyłącznie wówczas, gdy postępowanie takie się toczy. Nie jest możliwe zgłoszenie wniosku przed jego wszczęciem lub po jego zakończeniu. Instytucja ta - jak wskazuje się w doktrynie - nie funkcjonuje bowiem samodzielnie, abstrakcyjnie, w oderwaniu od konkretnej sprawy. W przypadku ustalenia, że postępowanie administracyjne się nie toczy, zachodzą podstawy do odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sprawie wskutek wygaśnięcia uprawnienia określonego w art. 31 § 1 pkt 2 i § 3 k.p.a. (M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 31). W przedmiotowej sprawie zaznaczyć należy, że skarżące stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu przed Starostą [...] jako organem I instancji zakończonym decyzją z 10 lutego 2025 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z 24 czerwca 2020r., znak [...] w ten sposób, że określono dopuszczalny poziom hałasu w porze dnia emitowany do środowiska przez P. w związku z funkcjonowaniem ładowni kolejowej wyposażonej w rampę przeładunkową w P. przy ul. [...] (działka nr [...], obręb P. oraz działka nr [...], obręb D., gmina [...]), w kierunku północnym, południowym i południowo-zachodnim najbliżej zabudowy mieszkaniowo-usługowej dla pory dziennej LAeqD - 55 dB oraz w kierunku północno-zachodnim i po południowej stronie ul. [...] w P. dla najbliższej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dla pory dziennej LAeqD - 50dB. Odwołanie o tej decyzji złożyły P. . Skarżące Stowarzyszenie na etapie postępowania odwoławczego złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu w przedmiocie zmiany decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] określającej P. , prowadzącemu działalność w granicach ładowni kolejowej wyposażonej w rampę rozładunkową w P. w gminie [...] dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska poza w/w zakładem. Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie akcentujące okoliczność, że sam fakt ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie co do zasady nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej toczącego się na skutek jej wniosku złożonego w toku postępowania, gdyż niweczyłoby to cel i funkcję art. 31 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach II GSK 20/17, II OSK 343/18 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA). W sprawie niniejszej zaistniała jednak sytuacja szczególna, z uwagi na stwierdzenie przez Kolegium braku właściwości organu I instancji. Wobec wydania przez Kolegium prawomocnej decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie w sprawie głównej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (vide decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 czerwca 2025 r. nr [...]), wystąpiły nowe okoliczności, które uniemożliwiają dalsze prowadzenie postępowania w tej sprawie. Organ odwoławczy w w/w decyzji rozpoznając odwołanie P. od decyzji Starosty [...] stwierdził bowiem brak właściwości organu I instancji. Z tego powodu Kolegium uchyliło decyzję Starosty [...] i umorzyło postępowanie przed organem I instancji w całości stwierdzając, że organ orzekający w sprawie i prowadząc sprawę z urzędu nie był właściwy do wydania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie. W związku z faktem, że postępowanie w sprawie dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu głównym na prawach strony jest od niego bezpośrednio zależne, w sytuacji wystąpienia przesłanek do umorzenia postępowania głównego, umorzeniu podlega także prowadzone postępowanie wpadkowe, którego dalsze prowadzenie jest uzależnione od stanu faktycznego oraz prawnego postępowania głównego. Zatem w sytuacji stwierdzenia przez organ wystąpienia przesłanek do umorzenia prowadzonego przez Starostę [...] z urzędu postępowania w sprawie głównej, bezprzedmiotowym stało się prowadzenie postępowania w sprawie zgłoszonego na etapie postępowania odwoławczego wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, gdyż w takim przypadku zostaje ono pozbawione samoistnego bytu prawnego. Kolegium, mając na uwadze art. 105 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., winno zatem w stanie faktycznym niniejszej sprawy wydać postanowienie o umorzeniu postępowania wpadkowego wywołanego przedmiotowym wnioskiem o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Rozstrzygnięcie takie nie odnosi się do kwestii zasadności przesłanek dopuszczenia do udziału w postępowaniu i nie zamyka w żaden sposób skarżącemu stowarzyszeniu możliwości ubiegania się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu toczącym się przed organem właściwym. Kierując się zatem treścią art. 145 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dopuszczenia skarżącej organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935), zasądzając na rzecz skarżącego od organu kwotę 597 zł, na którą oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł). Wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, bowiem w przepisach art. 199 -202 p.p.s.a., regulujących kwestie zwrotu kosztów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, ustawodawca nie przewidział możliwości zwrotu kosztów na rzecz uczestnika postępowania na prawach strony, niezależnie od wyniku tego postępowania. Zwrot kosztów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym możliwy jest wyłącznie na rzecz skarżącego i jedynie w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd, względnie przez organ w trybie autokontroli.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło