IV SA/Po 803/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Asesor sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant: sekretarz sąd. Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia[...] czerwca 2004 r. nr [...], /-/I. Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/P.Miładowski MB Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. działając z upoważnienia Burmistrza odmówił M.B. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego. W uzasadnieniu wskazywano, iż stronna do [...] kwietnia 2004.r otrzymywała świadczenie alimentacyjne z ZUS- zgodnie z wyrokiem Sądu zasądzającym alimenty na jej rzecz od ojca J. B.. W myśl postanowień ustawy o świadczeniach rodzinnych M.B. nie jest osobom uczącą się albowiem nie dołączyła do wniosku wyroku zasądzającego alimenty od matki względnie aktu jej zgonu. Tymczasem osoba ucząca się, to osoba pełnoletnia ucząca się nie pozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. B., która argumentowała, że do kwietnia 2004 r. otrzymywała alimenty z funduszu alimentacyjnego, że uczęszcza do szkoły, a dochody w rodzinie nie przekraczają 504 zł. W ocenie odwołującej przysługują jej dochodzone świadczenia. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] sierpnia 2004r. przywołując art. 12 ust. 2 wzw z art. 3 pkt 13 oraz art. 2 pkt 1, art. 5 ,art. 8 pkt 4, art. 23,24 ust. 2, art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz § 2 i 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 45 poz. 433) orzekło o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia I instancji. Według ustaleń organu M. B. urodzona [...] września 1985 r., panna, nie posiadająca żadnego własnego dochodu, jest uczennicą Szkół Rolniczych w K.. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Turku z [...] maja 2001 r. w sprawie III RC [...] zasądzono od ojca strony J. B. na jej rzecz alimenty w kwocie 350 zł. Alimenty te podwyższono wyrokiem tegoż Sądu z 26 sierpnia 2003 r. do kwoty 400zł (III RC [...]). Zasądzone alimenty wypłacał ZUS w K. z funduszu alimentacyjnego. Strona wniosek o ustanowienie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku złożyła [...] maja 2004 r. Zgodnie z przywołaną na wstępie regulacją prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje min osobie uczącej się. Definicję osoby uczącej się zawiera art. 3 pkt 13 ustawy. Według tej regulacji oznacza to osobę pełnoletnią, uczącą się i nie pozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub zasądzeniem od rodziców na rzecz takiej osoby alimentów. Skoro rodzice strony żyją, a alimenty zasądzone zostały tylko od jednego z rodziców, to M. B. nie można uznać za osobę uczącą się w rozumieniu przywołanej ustawy z 28.11.2003 r o świadczeniach rodzinnych. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w poznaniu M. B.. Generalnie przywołując argumentację zawartą w odwołaniu. Nadto w piśmie uzupełniającym skargę z [...] października 2004 r. strona wskazywała, że nie skarżyła matki o alimenty skoro dobrowolnie łożyła ona na jej utrzymanie i ją wychowywała. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga ma uzasadnione podstawy. Wykładnia przepisów ustawy z 28.07.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228 poz. 2255 ze zm.)dokonana przez organy orzekające w tej sprawie w obu instancjach jest wadliwa. W szczególności organy te źle zinterpretowały zapis zamieszczony w art. 3 pkt 13 omawianego aktu. W konsekwencji przyjętego przez organy założenia sytuacja osoby uprawnionej ulega pogorszeniu tylko z tego powodu, że uzyskała pełnoletniość. Takie wnioskowanie sprzeczne jest z założeniami i celami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przedmiotowa regulacja generalnie bowiem ma umożliwić chociaż częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka w rodzinie o bardzo niskich dochodach. Z omawianej regulacji brak wyraźnych postanowień, które uzasadniały by w sposób racjonalny rozróżnienie sytuacji rodziny i przedmiotowych uprawnień jedynie na tej podstawie, że dziecko realizując obowiązek szkolny podczas nauki uzyskało pełnoletniość. W tych okolicznościach kierując się założeniami ustawy o świadczeniach rodzinnych i dogmatem racjonalnego ustawodawcy art. 3 pkt 13 należy tłumaczyć w ten sposób, że do wyczerpania określenia osoby uczącej się wystarczy uzyskanie orzeczenia zasądzającego alimenty od któregokolwiek z rodziców. Takiemu rozumowaniu nie przeczy także wykładnia gramatyczna. Ustawodawca w omawianym zapisie nie użył sformułowania, iż chodzi tu o zasądzenie alimentów od obojga rodziców, poprzestając na niedookreślonym sformułowaniu "od rodziców" . Zważyć przy tym należy, że obowiązek alimentacyjny względem dziecka może zgodnie z postanowieniami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego-ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz.U. nr 9, poz. 59 ze zm) polegać wyłącznie na osobistych staraniach o jego utrzymanie i wychowanie (art. 135. § 1. Krio). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Nadto ust. 2 omawianej regulacji wyraźnie wskazuje, że prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje prócz rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu lub faktycznemu dziecka, także osobie uczącej się. Sąd nie doszukał się żadnej racjonalnej przesłanki do różnicowania potrzeby pokrywania wydatków na utrzymanie dziecka uczącego się i pełnoletniego tylko z powodu braku orzeczenia o zasądzeniu alimentów łącznie od obojga rodziców. W tych okolicznościach naprowadzona przez organy orzekające w tej sprawie argumentacja i dokonana wykładnia sprzeczna jest z wykładnią funkcjonalną i nie zyskała aprobaty tego składu Sądu. Tym samym należy przyjąć, iż zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem prócz wyżej wymienionych przepisów także art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), co w konsekwencji prowadzi do wyeliminowania zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej z obrotu prawnego i rozstrzygnięciem jak w sentencji (art. 135 procedury sądowoadministracyjnej). /-/I. Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/P.Miładowski MB