IV SA/Po 803/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w p. z dnia [...] maja 2011r. nr. [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 25 kwietnia 2013r. wydał wyrok, w którym oddalił skargę L.F. i M.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2011r. nr. [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. M.F. w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, z którego wnika, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem a jego jedyny dochód stanowi dochód z gospodarstwa rolnego ustalony według przelicznika w wysokości [...] zł. miesięcznie. Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, iż odwilż w styczniu, majowy mróz i podtopienia pól i łąk spowodowały obniżenie plonów. Wnioskodawca wskazał, że syn M. skończył studia i jest bezrobotny. We wniosku powołano się również na fakt spłacenia kredytu na zakup [...] ha ziemi. Opisując swą sytuacje materialną wnioskodawca ujawnił fakt posiadania domu o pow. [...] m2, nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, 2 chlewów, 1 stodoły i 2 garaży. W związku z brakiem podpisu wezwano skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym ograniczył zakres złożonego wcześniej wniosku do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 poz. 270 - dalej p.p.s.a.) - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Mając powyższe na uwadze, w wyniku dokonanej analizy wniosku strony o przyznanie prawa pomocy, a także zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego orzekający doszedł do przekonania, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Wskazać należy bowiem, że postanowieniem z dnia 6 marca 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (zażalenie na w/w postanowienie został oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.05.2012r. sygn. akt II OZ 389/12). W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie wyklucza to jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, ponieważ stosownie do treści 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Stosownie do treści art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, iż przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę, a rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia zawartych we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 3 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest więc dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają - pogarszają sytuację materialną strony. W kontekście powyższego istotne jest to, że informacje zawarte we wniosku ocenianym obecnie nie różnią się znacząco od tych podnoszonych w postępowaniu dotyczącym poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie sposób w konsekwencji uznać, że skarżący wskazuje na taką zmianę okoliczności, której waga przemawiałaby za zmianą dotychczasowego stanowiska, co do spełniania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że tylko taka zmiana mogłaby prowadzić do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie odpowiadającym poprzedniemu rozstrzygnięciu. Z porównania wniosków PPF poprzednio składanego z obecnym wynika, że zarówno deklarowany stan majątkowy, jak też wysokość dochodów gospodarstwa domowego skarżącego nie uległy zmianie. Wnioskodawca nie dołączył jakichkolwiek dodatkowych dokumentów, mających na tyle istotne znaczenie dla sprawy, że pozwalałyby na zmianę prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy z uwagi na wystąpienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Również argumentacja podnoszona przez wnioskodawcę, a mająca przemawiać za przyznaniem mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, nie uległa żadnej zmianie i w dalszym ciągu skarżący powołuje się na trudną sytuację finansową wynikającą z wpływu sytuacji meteorologicznej na stan płodów rolnych. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Skarżący prowadzi bowiem gospodarstwo rolne znacznych rozmiarów ([...] ha) przynoszące stały miesięczny dochód przeliczeniowy w wysokości ok. [...] zł. Wskazać w tym miejscu należy, że skarżący w poprzednim wniosku deklarował fakt spłacania kredytu na zakup ciągnika, który nie został ujęty w niniejszym wniosku, co sugeruje fakt zakończenia spłacania tego kredytu. Niezmieniona kwota deklarowanego dochodu, przy mniejszych obciążeniach finansowych powinna wystarczyć na poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do kosztów wpisu od skargi kasacyjnej wynoszącej 100 zł. – zob. §2 ust. 3 pkt 3 w zw. z §3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) . W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.