IV SA/Po 807/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. spraw ze skargi I.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza O. z [...] nr [...] /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski KP Rozpatrując wniosek I.J. z dnia [...] lutego 2006 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego Burmistrz O. decyzją z dnia [...]., wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 7 ust. 1, 1a, 4 i 4a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, poz. 734 z późn. zm. ) a nadto § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156, poz. 1817 ze zm.) odmówił I.J. przyznania dodatku mieszkaniowego na częściowe pokrycie wydatków na mieszkanie przy ul. [...] w O., ze względu na fakt że służebność mieszkania nie stanowi tytułu prawnego uprawniającego do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy oraz że osoba mająca służebność mieszkania nie ponosi wydatków związanych z jego zajmowaniem. Wg ustaleń organu ubiegająca się o świadczenie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe zajmując lokal mieszkalny na podstawie umowy dożywocia. Zarządca budynku potwierdzając tytuł prawny zaznaczył, iż wyżej wymienione mieszkanie jest własnością I.J. Z rozliczenia czynszu za miesiąc luty 2006 wynika, iż czynsz obciąża właściciela. I.J. darowała swojemu synowi i jego żonie do majątku wspólnego przedmiotowy lokal. Obdarowani ustanowili na rzecz darczyńcy dożywotnie, bezpłatne użytkowanie całej nieruchomości wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej. Paragraf 4 omawianej umowy stanowi że ciężary i korzyści związane z przedmiotem umowy przechodzą na nabywcę. W ocenie organu dodatek mieszkaniowy może być przyznany tylko osobom, których tytuł prawny zobowiązuje do ponoszenia wydatków związanych z korzystaniem mieszkania i stanowiących podstawę do uzyskania dodatku. Służebność mieszkania to uprawnienie które służy zaspokajaniu potrzeb osobistych uprawnionego i ma charakter alimentacyjny. Tak też wyraźnie stanowi § 3 aktu notarialnego. Następny pkt umowy notarialnej który nakłada na darczyńcę wydatki i ciężary związane z korzystaniem z lokalu nie może być wiążący. Zdaniem organu służebność mieszkania nie stanowi tytułu prawnego do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I.J. Odwołująca podnosi że zgodnie z umową może bezpłatnie użytkować mieszkanie tj. nie będzie płacić czynszu, podatku. Jednak zgodnie z postanowieniami tejże ma obowiązek ponosić wydatki i ciężary związane z korzystaniem z tego lokalu ( płacić prąd, wodę, nieczystości stałe i płynne, koszty eksploatacyjne i remontowe ). Tak to jest zapisane w § 4 umowy zgodnie z wyraźną wolą obu stron tego aktu. Bezpłatne użytkowanie to nie to samo co wydatki związane z korzystaniem z lokalu i jego utrzymaniem. Odwołująca podtrzymywała, że jest 75 – letnią schorowaną osobą ( inwalida I grupy). Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu dożywocie ustanowione na rzecz I.J. nie jest tytułem prawnym uprawniającym do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Ten tytuł prawny nie zobowiązuje osoby zajmującej lokal mieszkalny do ponoszenia wydatków stanowiących podstawę obliczania dodatku. Wydatki te obciążają obdarowanych – właścicieli mieszkania. W ocenie Kolegium osoba na rzecz której w umowie darowizny w umowie lokalowej ustanowiono dożywotnie bezpłatne użytkowanie mieszkania nie jest zobowiązana do pokrywania wydatków związanych z jego użytkowaniem i osobom tym dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Skargę od powyższej decyzji wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I.J. Skarżąca przywołała argumentację podnoszoną w odwołaniu a z treści skargi wynika że zmierza do wyeliminowania z obrotu prawnego niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w poznaniu zważył co następuje: Skarga ma uzasadnione podstawy. Wbrew stanowisku organów orzekających w tej sprawie skarżąca ma tytuł prawny do lokalu który nie eliminuje jej automatycznie z możliwości ubiegania się o dodatek mieszkaniowy w rozumieniu ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 10.07.2001 r. nr 71 poz. 734 z późn. zm. – dalej ustawa o dodatkach mieszkaniowych). Katalog osób uprawnionych zawiera art. 2 omawianej ustawy. Wśród tego katalogu w ust. 1 pkt 4 ustawa przewiduje uprawnienia osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego ( każdy w tym także wynikający z ustanowienia służebności mieszkania ) i ponoszących wydatki związane z jego zajmowaniem . Strona skarżąca wskazywała jako swój tytuł uprawniający do przedmiotowego dodatku zawartą aktem notarialnym umowę darowizny z [...]r. Z umowy tej wynika jasno, iż na rzecz I.J. ustanowiono prawo dożywotnego użytkowania nieruchomości lokalowej. Jakkolwiek postanowienia tejże umowy w § 3 stanowią, iż użytkowanie lokalu jest bezpłatne, a zgodnie z § 4 tejże ciężary i korzyści związane z przedmiotem umowy przechodzą na nabywców tj. syna i synową skarżącej, to z dalszej treści tego postanowienia wynika, iż użytkownik i darczyńca z jednej strony – I.J. - ponosić ma wszelkie wydatki i ciężary związane z korzystaniem z lokalu i jego utrzymaniem. Oznacza to generalnie doprecyzowanie i skonkretyzowanie wzajemnych obowiązków umawiających się stron. Ten zapis umowy nie koliduje z postanowieniami przywołanego przez organy art. 908 kc ani inną normą wynikającą z zawartych w owym kodeksie regulacji. W ocenie Sądu sformułowanie zdania drugiego § 4 nie stoją w opozycji do regulacji ustawowych ani nie są sprzeczne z § 3 umowy. Zasadnie skarżąca podnosi iż wzajemne obowiązki obu umawiających się stron określa umowa. Skarżąca twierdziła, że wolą stron przedmiotowej umowy notarialnej było to aby I.J. dożywotnio użytkowała lokal nie będąc zobowiązana do płacenia czynszu i podatku natomiast obciążać ją miały wydatki związane z korzystaniem i utrzymaniem lokalu tj. opłaty za prąd, gaz, wodę, nieczystości stałe i płynne, koszty remontowe. Reguły przywołane przez organy orzekające w tym także art. 908 kc wyraźnie odwołują się do szczegółowej regulacji umownej. Decydująca i wiążąca także organy administracji publicznej przy wykładni omawianej umowy ma wola umawiających się stron. Tymczasem organy administracji publicznej dokonały wykładni, która kłóci się ze stanowiskiem skarżącej, jest własną interpretacją zapisu umownego w oderwaniu od woli umawiających się stron, nie wskazując w istocie na okoliczności pozwalające na dokonanie takiej odmiennej interpretacji. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca ponosi wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, a które mogą a być podstawą do naliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wydatki stypizowane są w ust. 4 wymienionego o wyżej art. 6. Skarżąca podnosi że ponosi ciężary i opłaty związane z dostawą gazu, prądu, wody, nieczystości stałych i płynnych oraz koszty eksploatacyjne i remontowe. Te wydatki z wyjątkami przewidzianymi w art. 4a mieszczą się w katalogu wydatków które stanowią podstawę do ustalenia prawa i wysokości dodatku mieszkaniowego. Tymczasem organ administracji publicznej odmówił przyznania przedmiotowego dodatku - co do zasady - nie obliczając wysokości świadczenia w oparciu o wydatki zgłaszane przez stronę a mieszczące się w katalogu o którym mowa w art.,6 o dodatkach mieszkaniowych, nie rozstrzygając in meriti wysokości dodatku mieszkaniowego należnego stronie. Tym samym organy administracji publicznej uchybiając postanowieniom art.2 i 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i nie stosując reguł przepisów wykonawczych do omawianej ustawy dopuściły się naruszenia prawa materialnego skutkującego koniecznością wyeliminowania zaskarżonego aktu i aktu go poprzedzającego z obrotu prawnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski KP