IV SA/Po 816/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 03 listopada 2006 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M.S. o wznowienie postępowania sądowoadministarcyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 08 września 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Po 350/02 na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wydane w ramach postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oraz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego; postanawia 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania 2. odrzucić skargę w pozostałym zakresie 3. umorzyć postępowanie w sprawie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. / - / D. Rzyminiak-Owczarczak Pismem z dnia [...] października 2006 r., złożonym w dniu [...] października 2006 r., skarżący M.S. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia [...] września 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Po 350/02 oraz, z ostrożności procesowej, zgłosił dwa żądania ewentualne – skargę w zakresie żądań nierozstrzygniętych przez sąd, a zgłaszanych przez niego w tym postępowaniu oraz stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] oraz Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2001 r. nr [...] i z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...]. Złożył także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnosząc skargę o wznowienie postępowania M.S. podniósł, iż wyrok Sądu został wydany z naruszeniem prawa procesowego, polegającego na pozbawieniu strony skarżącej możności działania – powołując przepisy art. 350 i 351 k.p.c. wnoszący skargę wskazał na nierozpatrzenie i nierozstrzygnięcie jego wniosków złożonych w przedmiocie sprostowania oczywistej niedokładności w wyroku. M.S. podniósł nadto, iż informację o ustanowieniu jako jego pełnomocnika adwokata K.R. otrzymał po upływie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Podniósł także, że pełnomocnik ten wbrew ciążącego na nim obowiązku nie podjął żadnych działań w obronie jego praw, co oznacza nieważność całego postępowania i stanowi podstawę do jego wznowienia. Wyrokowi z dnia [...] lutego 2004 r. M.S. zarzucił także błędne ustalenie stanu faktycznego, wskazując na późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych i dowodów, mających wpływ na wynik sprawy, z których jako strona nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zdaniem strony w sprawie nie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego, bowiem decyzja z dnia [...] stycznia 2002 r. wydana została z uwzględnieniem badań natężenia hałasu przenikającego do mieszkania sąsiadującego z lokalem PUB-F., z którego działalnością nie miał nic wspólnego jego lokal B., jak również Sąd nie dokonał oceny prawnej decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2000 r., która w jego ocenie nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, bowiem zmuszony był wykonać wynikający z niej obowiązek, tj. zawiesić działalność w lokalu. Wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez stwierdzenie bezprawności działań i bezczynności organów administracji. publicznej, skarżący wymienił zarzuty w stosunku do przeprowadzonego postępowania administracyjnego, argumentując, iż wydając zaskarżony wyrok Sąd nie rozstrzygnął całości sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Treść złożonej skargi o wznowienie postępowania nakazuje w pierwszej kolejności zbadanie, czy okoliczności, które strona powołała na uzasadnienie powołanych przez niego podstaw wznowienia, mogą zostać uznane za podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie ppsa) – art. 271 i 273. Jako jedną z podstaw wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia [...] września 2004 r. sygn. akt 1/II SA/Po 350/02 (prawomocność stwierdzono w dniu 17 sierpnia 2006 r.) strona wnosząca skargę wskazała brak należytej reprezentacji ze strony ustanowionego na jej rzecz pełnomocnika z urzędu, który wbrew jej oczekiwaniom nie sporządził skargi kasacyjnej od tego wyroku i w konsekwencji skarga taka nie została wniesiona. Tym samym wymaga rozważenia, czy pomimo posłużenia się przez stronę pojęciem "nienależytej reprezentacji", w rzeczywistości podstawą tą nie jest pozbawienie go możności działania (art. 271 pkt ppsa). Pogląd, że nienależyte wykonywanie swych obowiązków przez pełnomocnika z urzędu może stanowić podstawę wznowienia, polegającą na pozbawieniu strony możności działania, wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 marca 1997 r., III CKN 10/96 (OSP 1997, nr 9, poz. 172), lecz w kolejnych orzeczeniach Sądu Najwyższego stanowiska tego nie podzielono (por. postanowienie SN z 26.03.2003 r. sygn. akt II CZ 26/03 publ. ONCP 2004/6/95). Sąd ten wyjaśnił, iż "pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa jest - w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c. - pojęciem szerokim, ale niewątpliwie nie obejmuje ono nieudolnego lub wadliwego - bez względu na przyczynę - prowadzenia sprawy przez samą stronę. Jego zakresem są objęte tylko okoliczności, które powodują pozbawienie strony możności działania w procesie niespowodowane przez samą stronę i niezależne od jej zachowania się, chociażby postępowanie strony stanowiło naruszenie przepisów prawa. Działanie pełnomocnika, na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa, jest równoznaczne z działaniem samego mocodawcy (art. 95 § 2 k.c.). Zasada ta dotyczy także pełnomocnika procesowego (art. 86 k.p.c.), a ustanowienie adwokata lub radcy prawnego dla strony zwolnionej od kosztów sądowych (art. 117 § 1 k.p.c.) jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego (art. 118 k.p.c.). Tak więc zarzut nienależytego wykonywania swych obowiązków procesowych przez adwokata ustanowionego z urzędu nie może także stanowić przewidzianej w art. 401 pkt 2 k.p.c. podstawy wznowienia, polegającej na pozbawieniu strony możności działania. Pogląd taki wynika też z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1980 r., III CZP 19/80 (OSNCP 1980, nr 11, poz. 205), według której nie uzasadnia wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. wskazana przez wnoszącego skargę o wznowienie postępowania okoliczność, że kurator ustanowiony przez sąd rejonowy w sprawie o dział spadku na podstawie art. 99 k.r.o. nienależycie bronił jego interesów." Wszystkie te uwagi zachowują swa aktualność w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie do etapu wydania wyroku strona aktywnie uczestniczyła, biorąc także udział w samej rozprawie, pełnomocnik z urzędu został przyznany w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej, a akta sprawy nie zawierają dowodu cofnięcia pełnomocnictwa udzielonego przez stronę adw. K.R. Tym samym pierwsza z wskazanych w skardze podstaw wznowienia za taką podstawę nie może zostać uznana. Na marginesie należy stronie wnoszącej skargę wyjaśnić, że nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych przez adwokata ustanowionego przez sąd, tak zresztą jak i przez adwokata ustanowionego z wyboru, może stanowić naruszenie przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (jedn. tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), nakładających na adwokatów, jako pełnomocników procesowych, określone obowiązki. Może ono dawać podstawę do odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokata, jak również do jego odpowiedzialności cywilnej, co w niniejszej sprawie pozostaje jednakże poza kontrolą sądu administracyjnego. Również pozostałe, podniesione w skardze okoliczności, nie mogą zostać uznane za podstawę wznowienia postępowania w rozumieniu przepisów art. 273 ppsa, w tym także późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych i dowodów, mających wpływ na wynik sprawy, z których jako strona nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. W treści skargi strona podstawy takiej wprost nie wskazuje, zarzucając Sądowi "błędne ustalenie w zakresie stanu faktycznego sprawy, które stanowi późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, mających wpływ na wynik sprawy, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu". Uzasadniając tę część skargi M.S. powołał się na wydane w latach 2000-2001 decyzje Wojewódzkiego i Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz materiał dowodowy zebrany w ramach tych postępowań. W ocenie Sądu wskazane okoliczności nie stanowią podstawy wznowienia postępowania, określonej w art. 273 §2 ppsa, bowiem z treścią tych dowodów strona mogła zapoznać się w ramach postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej do tut. Sądu decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r., jak również w ramach wszystkich postępowań prowadzonych przez organy Inspekcji Sanitarnej, które dotyczyły jej interesu. Nie są to dowody, których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Także zawarty w skardze zarzut naruszenia przez sad w skarżonym wyroku przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania (por. Jan Paweł Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz " Wyd. LexisNexis W-wa 2004 str. 350). Zgodnie z art. 280 §1 ppsa jeżeli skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu. Stąd postanowiono, jak w sentencji. Skoro w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że wniesiona przez M.S. skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia, zbędnym było ustalenie, czy wniesiona została w terminie. Początek biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest bowiem uzależniony od podstawy wznowienia, tak więc jej brak czyni więc niemożliwym ustalenie, jaka chwila jest miarodajna dla określenia początku biegu terminu do wniesienia skargi. Tym niemniej wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 277 ppsa skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, a termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W ocenie Sądu w zakresie pierwszego zarzutu termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o stanowisku adw. K.R. o braku zasadności wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia [...] września 2004 r. i jednocześnie o odmowie jej sporządzenia. Z treści skargi wynika, iż wnoszący skargę wielokrotnie interweniował w tej sprawie u jej pełnomocnika; na stronie 3 skargi strona powołuje się na pisma, które skierowała do adw. K.R. w dniu [...].12.2004 r., [...].05.2006 r. oraz [...]3.06.2006 r. (karta akt sadowych nr 5). Jednocześnie w aktach sprawy o sygn. akt 3-I SA-Po 350-02 znajduje się pełnomocnictwo, które w dniu [...] czerwca 2006 r. skarżący udzielił temu adwokatowi, akta te nie zawierają natomiast dowodu na okoliczność wypowiedzenia tego pełnomocnictwa, a z treści skargi wynika, że pełnomocnictwa tego strona nie cofnęła, próbowała natomiast doprowadzić do sporządzenia skargi kasacyjnej. Również w zakresie drugiej wskazanej postawy wznowienia przedmiotowy termin nie został zachowany, bowiem jak wyżej wskazano nie były to okoliczności nowe, z którymi strona nie mogłaby wcześniej zapoznać się, co najpóźniej mogło nastąpić w czasie prowadzenia postępowań zakończonych wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. W niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w dniu [...] października 2006 r., a wiec z uchybieniem terminu określonego w art. 277 ppsa i jako taka na podstawie art. 280 §1 tej ustawy również podlegałaby odrzuceniu. W tych okolicznościach wyjaśnić należy, iż wobec odrzucenia skargi z przyczyn formalnych, w sprawie nie następuje wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, a sprawa zakończona wyrokiem z dnia [...] września 2004 r. nie podlega ponownemu rozpoznaniu. Tym samym nie jest możliwa weryfikacja wskazanych przez stronę decyzji organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wydanych w ramach postępowań administracyjnych, co mogło nastąpić w oparciu o przepis art. 135 ppsa, a zważyć należy, iż aby dany akt został skutecznie zaskarżony strona winna zachować termin określony w art. 53 §1 ppsa. Stąd w zakresie, w którym strona domaga się wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanych rozstrzygnięć organów Państwowej Inspekcji Pracy, na mocy art. 58 §1 pkt 1 i 6 ppsa skarga podlega odrzuceniu. Wobec odrzucenia skarg Sąd umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie z wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego na tym etapie postępowania, działając w tym zakresie na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 w zw. z art. 247 ppsa. Wyjaśnić należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie strona może wnieść po doręczeniu niniejszego postanowienia, gdy rozważy zasadność złożenia skargi kasacyjnej, zgodnie z pouczeniem Sądu, które zostanie doręczone wraz z odpisem niniejszego postanowienia. / - / D. Rzyminiak-Owczarczak jf