IV SA/Po 817/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 817/15 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku W dniu [...] września 2015 r. (data stempla pocztowego, k. [...] akt sąd.) W. S. (dalej: "Skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej: "WSA w Poznaniu") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej: "SKO w Poznaniu") opisane w rubrum niniejszego postanowienia. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2016 r. WSA w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie SKO w Poznaniu. W dniu [...] lutego 2016 r. (prezentata, k. [...] akt sąd.) Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jednocześnie złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy. Nie wie kto odebrał i podpisał pismo. W tym czasie nie było go w Polsce. O rozprawie Skarżący dowiedział się podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2016 r. z pracownikiem sekretariatu tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu (§ 3). Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Tylko kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w art. 86 w związku z art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Powyższe oznacza, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Wyjaśnić również należy, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając tę przesłankę powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 5 do art. 87). W postanowieniu z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 246/08 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu, jak np. nagła choroba. Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o danej okoliczności jest wiarygodne, ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminu stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu (zob. wyrok NSA z 25.01.2011 r., I FSK 2000/09, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, bowiem okoliczności uzasadniające – jego zdaniem - przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący powołał się bowiem na fakt pobytu poza granicami kraju, który uniemożliwił jemu odbiór korespondencji sądowej. Zaniedbanie Skarżącego w odbiorze korespondencji nie może stanowić okoliczności potwierdzającej brak winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można by mówić tylko wówczas, gdyby Skarżący dołożył wszelkiej należytej staranności, aby dokonać czynności procesowej. Okoliczność powoływana przez Skarżącego była natomiast przejawem zawinionego zaniedbania. Skoro złożył skargę do Sądu to powinien był liczyć się z ewentualną kierowaną do niego korespondencją w sprawie. Z akt niniejszej sprawy wynika, że zawiadomienie o terminie rozprawy skierowane do Skarżącego na adres wskazany w skardze odebrała w dniu [...] grudnia 2015 r. E. S. (k. [...] akt sąd.) Zatem fakt, iż dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata nie wyłącza winy Skarżącego. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Warunkiem doręczenia przesyłki osobie nie będącej adresatem jest to, że odbierający pismo zobowiąże się do jej przekazania odbiorcy. Strona będzie ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09, LEX nr 564244 i z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11). W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.