IV SA/Po 818/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-01-11

Skład orzekający: Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy przyznawaniu wynagrodzenia adwokatowi z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, należy uwzględnić stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w roku sporządzenia opinii, czy też stawkę obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach?
Ratio decidendi
Przy przyznawaniu wynagrodzenia adwokatowi z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, należy uwzględnić stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w roku sporządzenia opinii, a nie w dniu orzekania o tych opłatach, jeśli stawka uległa zmianie. Sądy administracyjne mają prawo badać zgodność aktów wykonawczych z ustawą i Konstytucją i w przypadku stwierdzenia niezgodności, odmawiają ich zastosowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Adwokat odmówił sporządzenia zażalenia i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd rozpatrywał kwestię właściwej stawki podatku od towarów i usług do zastosowania przy ustalaniu wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu adwokatowi A.M. kwotę tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, uwzględniającą podatek od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV SA/Po 818/10 Dnia 11 stycznia 2011 r. P O S T A N O W I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział IV w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia : przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu adw. A.M. kwotę [...] zł ([...] groszy ), uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...]zł ([...] groszy ), tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ K.Pawlicki Postanowieniem z dnia 23 listopada 2010 r. Sąd odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia 6 grudnia 2010 r. ( data wpływu do Sądu - 8 grudnia 2010 r. ), ustanowiony z urzędu pełnomocnik, odmówił sporządzenia zażalenia od w/w orzeczenia i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, iż opłaty te nie zostały zapłacone. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów. Z kolei art. 197 stanowi, iż do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "b" w związku z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. ) – za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stawka minimalna wynosi 50 % stawki określonej w punkcie 1, nie mniej niż 120 zł. Jednocześnie na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W tym miejscu Sąd pragnie wskazać, że na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. ) stawka tego podatku wynosi 22 %. Taką też stawkę Sąd zastosował w niniejszej sprawie mając na uwadze treść przepisów zmieniających ustawę o podatku od towarów i usług. Na mocy art. 19 pkt 2 lit. "b" ustawy z dnia 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej ( Dz. U. Nr 238, poz. 1578 ) do art. 41 ustawy o podatku od towarów i usług dodano ustępy 14a – 14h. W ust. 14a stwierdza się, że w przypadku czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem, która została wykonana przed dniem zmiany stawki podatku, dla której obowiązek podatkowy powstaje w dniu zmiany stawki podatku lub po tym dniu, czynność ta podlega opodatkowaniu według stawek podatku obowiązujących dla tej czynności w momencie jej wykonania. Z kolei na podstawie art. 19 pkt 5 w/w ustawy z 26 listopada 2010 r. w ustawie o podatku od towarów i usług wprowadzono nowy art. 146a, ustanawiający – na okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. – stawkę tego podatku w wysokości 23 %. Wprowadzone zmiany obowiązują od 1 stycznia 2011 r. Skoro w niniejszej sprawie opinię o odmowie sporządzenia zażalenia złożono w 2010 r., to należało, przyznając pełnomocnikowi stosowne wynagrodzenie, uwzględnić stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w tymże roku zgodnie z zasadami określonymi w ustawie, a nie w akcie podustawowym. Przypomnieć bowiem należy, że sądy administracyjne są uprawnione do badania zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawą i Konstytucją. Stwierdziwszy taką niezgodność obowiązane są do odmowy zastosowania w sprawie takiego aktu wykonawczego. Pogląd ten wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku składu siedmiu sędziów z dnia 16 stycznia 2006 r. o sygn. I OPS 4/05 ( opubl. "Orzecznictwo NSA i wojewódzkich sądów administracyjnych" z 2006 r., nr 2, poz. 39 ). Stanowisko to utrwalone jest też w orzecznictwie i doktrynie prawa administracyjnego. W tych okolicznościach orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazanych wyżej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z wyłączeniem § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia w omówionym wcześniej zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło