IV SA/Po 821/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-03-03
Skład orzekający: Maciej Dybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych może zostać utrzymana w mocy, jeśli sąd powszechny prawomocnym wyrokiem ustalił, że nie doszło do nawiązania stosunku pracy, co było podstawą do uznania pobranych świadczeń za nienależne?Ratio decidendi
Prawomocny wyrok sądu powszechnego ustalający brak nawiązania stosunku pracy wiąże inne sądy oraz organy administracji publicznej. W takiej sytuacji organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, nie kierując sprawy o ustalenie istnienia stosunku pracy na drogę postępowania cywilnego i nie zawieszając postępowania administracyjnego. W konsekwencji, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej J. S. zwrot nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ nie powiadomił Urzędu Pracy o podjęciu zatrudnienia. J. S. twierdził, że nie doszło do nawiązania stosunku pracy. Organy administracji utrzymały decyzję w mocy. J. S. wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Pracy powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku pracy. W międzyczasie Sąd Rejonowy prawomocnie ustalił, że do nawiązania stosunku pracy nie doszło.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z dnia [...] czerwca 2005 r., 2) orzeka, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą być wykonane w całości, 3) umarza postępowanie o zawieszenie postępowania w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2006 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z dnia [...] czerwca 2005 r., [...] 2) orzeka, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą być wykonane w całości 3) umarza postępowanie o zawieszenie postępowania w sprawie. /-/ M. Dybowski KP
Sygn. IV SA/Po 821/05
U Z A S A D N I E N I E
Działający z upoważnienia Starosty O. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., [...] r., na podstawie art. 76 ust. 1, 2 i 6, art. 9 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 99/04/1001) nakazał J. S. zwrot nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] listopada 2004 r. do [...] kwietnia 2005 r. w kwocie 3.227,10 zł. Wskazano, że w toku kontroli w firmie T. G. "T." ujawniono, że J.S., posiadający status osoby bezrobotnej i pobierający zasiłek, nie powiadomił Urzędu Pracy o podjęciu z dniem [...] listopada 2004 r. zatrudnienia w tej firmie.
Od decyzji Starosty odwołał się Zainteresowany, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa materialnego. Wyjaśnił, że dnia [...] listopada 2004 r. stawił się do nowej pracy i podpisał umowę, lecz z uwagi na fakt, że kontrahent pracodawcy wycofał się z oferty, tego samego dnia podpisał oświadczenie dotyczące rozwiązania stosunku pracy. W istocie, nie wstąpił w żaden stosunek pracy.
Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję Starosty. W uzasadnieniu wskazano, że Zainteresowany w trakcie comiesięcznych wizyt w Urzędzie Pracy nie poinformował o podjęciu zatrudnienia i oświadczał, że nie pracuje. W związku z tym, w ocenie organu orzekającego w niniejszej sprawie, świadczenia pobrane przez Zainteresowanego były w świadczeniami nienależnymi.
J. S. wniósł na decyzję Wojewody skargę do Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie, uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty i o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Sąd Pracy powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku pracy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Z uwagi na wnioski obu stron o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (k. 28, 34 akt)sprawa, została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 p. 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. 153/02/1270 ze zm. – dalej upsa). Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. Skarżący cofnął wniosek o zawieszenie postępowania (k.28).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Dla prawnej oceny stanu zaistniałego w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma stwierdzenie, czy Skarżący naruszył prawo przez to, że nie powiadomił Urzędu Pracy o wstąpieniu w stosunek pracy, co skutkowałoby utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Kwestia ta poddana została pod rozstrzygnięcie Sądowi Powszechnemu. Pozwem z dnia [...] sierpnia 2005 r. Skarżący zwrócił się o ustalenie, że między nim a pozwanym T. G. dnia [...] listopada 2004 r. nie doszło do nawiązania stosunku pracy. Pozwany uznał powództwo (k. 11 akt IV P [...] Sądu Rejonowego w Oleśnicy). Wyrokiem z dnia 8 września 2005 r. sygn. IV P [...] Sąd Rejonowy w Oleśnicy ustalił, że do nawiązania stosunku pracy w dniu 4 listopada 2004 r. nie doszło. Wyrok ów uprawomocnił się dnia 8 września 2005 r. ( k. 7-8,20,27,40).
Wyrok sądu powszechnego, zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. 43/64/296 ze zm., dalej: kpc) wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skutkiem prawomocnego wyroku sądu powszechnego w niniejszej sprawie następuje ustalenie ze skutkiem ex tunc, że stosunek pracy między stronami nie powstał. Żaden organ wskazany w art. 365 § 1 kpc nie może swych rozstrzygnięć oprzeć na twierdzeniu przeciwnym. Także Sąd Administracyjny rozstrzygając niniejszą sprawę jest obowiązany uwzględnić konkluzję, do jakiej doszedł Sąd Powszechny.
Organy administracji publicznej działające w niniejszej sprawie naruszyły przepisy regulujące tryb postępowania. Skoro Skarżący podnosił, że do nawiązania stosunku pracy nie doszło, organ winien był skierować Skarżącego na drogę postępowania cywilnego, właściwego do wiążącego rozstrzygania o istnieniu bądź nieistnieniu stosunku pracy. W sprawie kwestia ustalenia, czy Skarżący wstąpił w stosunek pracy, miała charakter zagadnienia wstępnego, co zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa skutkować winno zawieszeniem postępowania. Organ nie dopełniając tego obowiązku, naruszył w istotny sposób przepisy postępowania.
W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i art. 119 pkt 2 upsa orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
O braku możliwości wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Sąd orzekł na podstawie art. 152 upsa.
Efektem uchylenia przez niniejszy Sąd decyzji organów I i II instancji jest powrót sprawy do rozpoznania w postępowaniu administracyjnym. W związku z powołanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Oleśnicy, organy administracji winny rozważyć możliwość umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Wobec skutecznego cofnięcia wniosku o zawieszenie postępowania, skoro nie zmierzało to do obejścia prawa ani nie spowodowało utrzymania w mocy aktu bądź czynności dotkniętych wadą nieważności, postępowanie w tej części należało umorzyć ( art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 upsa).
/-/ M. Dybowski
KP
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło