IV SA/Po 821/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-11-17
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, biorąc pod uwagę zadeklarowany dochód i wysokość ponoszonych wydatków (w tym brak uwzględnienia wszystkich koniecznych kosztów utrzymania), nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest formą pomocy państwa dla osób w trudnej sytuacji materialnej, a obowiązek wykazania braku możliwości zgromadzenia środków spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu dotyczącą cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił swoje dochody i wydatki, wskazując na trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński
J.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwa domowe wspólnie z żoną a źródłem ich utrzymania jest kwota [...] zł. (w tym [...] zł. świadczenie należne skarżącemu z ZUS). W formularzu wniosku skarżący przedłożył zestawienie stałych wydatków, wśród których wymienił kredyt ([...] zł.), energię elektryczną ([...] zł.), telefon ([...] zł.), ubezpieczenie ([...], zł.), wodę i śmieci ([...] zł.), podatek od nieruchomości ([..] zł.), leki ([...] zł.). Dodatkowo skarżący wskazał na konieczność zakupu opału na zimę za ok. 2000 zł.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
W świetle powyższego, mając na uwadze deklarowany dochód wynoszący [...] zł., przy uwzględnieniu wydatków w kwocie [...] zł. (bez uwzględnienia wszystkich koniecznych wydatków w tym m.in. wyżywieniem) stwierdzić należy, iż J.S. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
jf
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło