IV SA/Po 821/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Donata Starosta /spr./ WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi P. Sz. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższone o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) zł stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Decyzją z dnia [...] kwietnia [...]r. działający z upoważnienia Starosty J. Podinspektor w Wydziale Komunikacji (dalej: Starosta) nr K 5520-3/09 na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2005, nr 108, poz. 998 ze zm – dalej ustawa), cofnął J. S. uprawnienia kategorii A i B dokument nr 019950230006, druk nr D1405505 wydane dnia 2002-08-21 przez Starostę J. W uzasadnieniu organ zauważył, że do dnia 20 kwietnia 2009r. J. S. nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, na które został skierowany [...] lutego [...]r. Po rozpatrzeniu odwołania J. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO) decyzją z dnia [...] maja [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenie przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że Prokurator Rejonowy w J. pismem z dnia [...] grudnia [...]r. sygn. akt [...] wystąpił do Starosty J. o skierowanie J. S. na badanie lekarskie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w P. w celu sprawdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z upoważnienia Starosty Jarocińskiego Naczelnik Wydziału Komunikacji decyzją z dnia 2 lutego 2009r. skierował J. S. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Badanie lekarskie należało wykonać w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. Zobowiązany przedmiotowa decyzje otrzymał [...] lutego [...]r. Pismem z dnia [...] kwietnia [...]r. Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy poinformowało Starostwo Powiatowe w J., że J. S. do tego dnia nie zgłosił się na badania lekarskie. SKO stwierdziło, że organ I instancji winien wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami J. S. z powodu nie poddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 ustawy. Natomiast organ I instancji wydał decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami J. S. z powodu nie poddania się sprawdzeniu kwalifikacji na błędnej podstawie prawnej z art. 114 ust. 1 pkt. 1 ustawy. Rozpatrując ponownie sprawę działający z upoważnienia Starosty J. Naczelnik Wydziału Komunikacji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca [...] r. wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. 2000, nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 140 ust. 1 pkt 4b w zw. z art. 122 ust 1 pkt 4 ustawy orzekł o cofnięciu J. S. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi oraz zobowiązał J. S. do zwrotu w terminie 7 dni posiadanego dokumentu nr [...], druk nr [...] wydanego dnia [...] przez Starostę J. Zdaniem organu I instancji przedstawione przez Prokuratora Rejonowego informacje o stanie zdrowia nasuwały zastrzeżenia, co do jego stanu i uzasadniały podjęcie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, a nie poddanie się nim przez zobowiązanego w ciągu 30 dni od otrzymania decyzji w tej sprawie , pozwala podjąć decyzje o cofnięciu posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami i wezwanie do zwrotu posiadanego prawa jazdy. W dniu [...] lipca [...] r. odwołanie do SKO wniósł J. S. podnosząc, że w czasie badań w Prokuraturze przez biegłych przebywał na zwolnieniu lekarskim, a decyzja jest wyrazem dalszych szykan i udręczeń jego osoby. Decyzją z dnia [...] sierpnia [...]r. nr [...] SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, powielając argumentacje zawartą w swej decyzji z dnia [...] maja [...] r. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył J. S. W skardze wniósł o jej uchylenie oraz wskazał, że opieranie się na opinii lekarskiej wydanej przez biegłego sądowego w czasie kiedy był na zwolnieniu lekarskim nie może być przedmiotem cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem. W czasie kierowania pojazdami mechanicznymi nie był karany mandatem karnym, nie ma punktów karnych, nie był sprawcą kolizji drogowej. J. S. podważył również wiarygodność opinii w sprawie jego stanu zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację prawna z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 2 § 1 powołanej ustawy). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) decyzja podlega uchyleniu w całości lub części, jeżeli sąd stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy P.p.s.a.). Badając skargę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów, określonej w art. 80 k.p.a. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908). Zgodnie z przepisem art.140 ust.1 pkt 4 b decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust.1 pkt 3-5. Przesłanki skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem zostały określone w art. 122 tej ustawy. Celem tego przepisu jest zagwarantowanie bezpieczeństwa ruchu, przy równoczesnym zachowaniu praw podmiotowych osób, które na badania te są kierowane. Z tego powodu enumeratywnie wymieniono przypadki, gdy organ może skierować osobę na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jedną z takich przesłanek są, w świetle art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Zgodnie z tym przepisem badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Ustawa powołana nie określa bliżej, o jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia chodzi, ani bliżej ich nie definiuje. Natomiast przepis § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania (Dz. U. Nr 2, poz. 15) stanowi, że starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zezwalający staroście na wydanie decyzji w przedmiocie skierowania na badania, został tak zredagowany, że musi wystąpić przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia" potwierdzona w wyniku przeprowadzonego postępowania. Podkreślić przy tym należy, iż podstawą do wydania decyzji jest już wiarygodna informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy, stosownie do powołanej ustawy i rozporządzenia, do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego (na które skarżący został skierowany) wydaje stosowne orzeczenie. W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że zebrany w sprawie materiał dowodowy posiada przymiot wiarygodnej informacji, uzasadniającej przeprowadzenie u skarżącego badania na okoliczność istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W rozpoznawanej sprawie podstawę wszczęcia postępowania w sprawie skierowania J. S. na badania lekarskie stanowił wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. zawierający informację, że w toku postępowania karnego w sprawie [...] została wydana opinia przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów i psychologa , z której wynika, że skarżący cierpi na uporczywe zaburzenia urojeniowe przy współistniejących cechach osobowości nieprawidłowej-paranoicznej, upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim i organiczne uszkodzenie tkanki nerwowej OUN i wymaga leczenia psychiatrycznego. Taki stan zdrowia, jak opisany w opinii psychiatrów, wskazywał z dużym prawdopodobieństwem na istnienie zastrzeżeń mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Informacja ta była niewątpliwie informacją wiarygodną, gdyż pochodziła od organu państwowego, jakim jest Prokurator i została uzyskana w toku postępowania karnego. Z opinii psychiatrów wynika, że występują uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, co stanowi materialnoprawną postawę do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie mogą mieć wpływu zaświadczenia lekarskie przedłożone przez skarżącego oraz fakt, że skarżący nie zgadza się z treścią opinii biegłych, kwestionując rzetelność i prawidłowość badań, gdyż właśnie badania, na które skarżący został skierowany zaskarżoną decyzją, mają wyjaśnić wszystkie wątpliwości i jednoznacznie stwierdzić, czy istnieją lub nie istnieją przeciwwskazania do kierowania przez niego pojazdem. Przy ocenie zaskarżonych decyzji Sąd kierował się poglądem wyrażonymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 6 listopada 2009 roku ( I OSK 126/09 ) w uzasadnieniu którego, Sąd podkreślił, że w piśmiennictwie podkreśla się, że "podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem" (tak W. Kotowski, Komentarz do ustawy z 20.06.1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2002 r.). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie skierowania musi być przy tym dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu danej osoby. W tym kontekście stwierdzić wypada, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go jako kierowcę (por. R.A. Stefański, Komentarz do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2005r.). Z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Bez znaczenia natomiast jest, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym. Dlatego też stan psychiczny, emocjonalny kierującego pojazdem nie jest bez znaczenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Pogląd powyższy Sąd podziela i czyni go własnym. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w przepisie § 18.1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackich oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając fakt, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu określonym w art. 145 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. oddalił skargę.