IV SA/Po 827/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-04-21
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Paweł Miładowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która sama nie podlegała represjom wojennym i powojennym, ale jej ojciec podlegał takim represjom, mogą zostać przyznane uprawnienia kombatanckie na podstawie ustawy o kombatantach?Ratio decidendi
Uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które same podlegały represjom wojennym i powojennym, przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych lub rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady. Przepisy prawa nie pozwalają na przyznanie tych uprawnień na podstawie zasług lub czynów innej osoby niż wnioskujący, nawet jeśli ta inna osoba była ojcem wnioskodawcy i podlegała represjom.Stan faktyczny
H.K. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, wskazując, że jego ojciec podlegał represjom wojennym, a on sam doświadczył represji w postaci spalenia domu, konfiskaty warsztatu ojca i skierowania do pracy przymusowej. Organ odmówił przyznania uprawnień, stwierdzając, że represje, jakim podlegał ojciec skarżącego, ani represje, jakim podlegał sam skarżący, nie stanowią podstawy do uzyskania wnioskowanych uprawnień. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Monika Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski KP
IV SA/Po 827/04
U Z A S A D N I E N I E
Wnioskiem z dnia [...] H.K. zwrócił się
do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [dalej jako: Kierownik UdSKiOR] o przyznanie uprawnień kombatanckich.
Wyrokiem z dnia 23 września 2003 r., sygn. akt II SA / Po 1803 / 01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika UdSKiOR
w Warszawie z dnia [...]., nr [...]
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji przepis art. 22 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach
oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm. - dalej jako: ustawa o kombatantach) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SK 4 / 02 uznany został za niezgodny z art. 2
i art. 32 Konstytucji, co uzasadniło uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd
w wyniku zaistnienia w sprawie przesłanki określonej w art. 145a ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako: kpa).
Kierownik UdSKiOR decyzją z dnia [...],
nr [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa,
art. 16 ust. 4 ustawy o kombatantach oraz § 2 rozporządzenia Ministra Pracy
i Polityki Socjalnej z dnia 15 lipca 1991 r. w sprawie trybu postępowania
przy przyznawaniu dodatku kombatanckiego oraz emerytur lub rent, w drodze wyjątku, kombatantom i innym osobom uprawnionym (Dz. U. z 1991 r., nr 65, poz. 283) umorzył postępowanie o przyznanie dodatku kombatanckiego
w sprawie wniosku H. K., z tytułu poddania ojca wnioskodawcy represji okresu wojennego- śmierci w obozie koncentracyjnym.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż postępowanie w sprawie przyznania dodatku kombatanckiego wszczyna się na podstawie pisemnego wniosku zgłoszonego do organu właściwego do spraw emerytur i rent, a co za tym idzie Kierownik UdSKiOR nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku,
co czyni postępowanie w tej sprawie bezprzedmiotowym.
H. K., składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniósł o przyznanie uprawnień kombatanckich, wskazując, iż jest osobą, która wskutek działalności swojego ojca, S.K., podlegała represjom
ze strony okupanta w czasie II Wojny Światowej. H. K.wskazał także, iż jego żądanie nie ma charakteru dziedziczenia. W uzasadnieniu podniósł, iż represje, jakim został poddany polegały na spaleniu domu rodzinnego przez faszystów, konfiskacie warsztatu stolarskiego ojca
oraz skierowaniu odwołującego się, będącego dzieckiem, do pracy przymusowej za 0,5 kg chleba na tydzień. H. K. wskazał, iż konsekwencje represji, jakich doznał od okupanta istnieją do dnia dzisiejszego w postaci chorób i utraty zdrowia.
Decyzją z dnia [...] nr [...]Kierownik UdSKiOR na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 1- 4 ustawy o kombatantach, uchylił decyzję własną z dnia
[...], nr [...]i odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. Motywując decyzję, Kierownik UdSKiOR wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady. Kierownik UdSKiOR wskazał, iż w sprawie odwołującego się nie są spełnione przesłanki z powołanego wyżej przepisu, gdyż strona nie może uzyskać pozytywnej decyzji organu orzekającego z tytułu represji, jakim podlegał jej ojciec. Organ administracji stwierdził ponadto, iż represje, jakim podlegała sama strona nie stanowią podstawy do uzyskania wnioskowanych uprawnień.
Na powyższą decyzję H. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że uważa decyzję Kierownika UdSKiOR za krzywdzącą i niesprawiedliwą, ponieważ został poddany represjom wskutek działalności swojego ojca. Skarżący powtórzył swoje argument zwarte we wniosku i odwołaniu, dodając, iż jego roszczenie nie ma charakteru dziedziczenia, ponieważ "na własnej skórze" doświadczył on represji ze strony faszystów. Podsumowując, H. K. wskazał, iż jest starszym i schorowanym człowiekiem i chciałby, aby nareszcie potraktowano go sprawiedliwie, a przedłożone przez niego dokumenty i fakty nie stały się tylko prawdą historyczną.
W odpowiedzi na skargę, Kierownik UdSKiOR wniósł o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym i jej oddalenie. Organ orzekający podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
W ustawowym terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku
o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym skarżący zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadną.
Sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne
w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i do tych kwestii ograniczają się rozważania Sądu w sprawie objętej skargą.
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja organu administracji publicznej wydana została z poszanowaniem przepisów prawa materialnego
oraz procesowego.
Kierownik UdSKiOR z dużą starannością ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w uzasadnieniu decyzji wskazał na fakty i dowody,
w oparciu o które uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu uprawnień kombatanckich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala odnieść się do wszystkich okoliczności, mających wpływ
na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd podziela twierdzenia Kierownika UdSKiOR
i przyjmuje je jako własne.
Odnosząc się do podniesionych w skardze twierdzeń, a w szczególności, że skarżący został poddany represjom wskutek działalności swojego ojca, należy uznać, iż organ administracji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady. Zdaniem Sądu, w pełni słuszne są ustalenia, iż w sprawie odwołującego się nie są spełnione przesłanki z powołanego wyżej przepisu, gdyż skarżący nie może uzyskać pozytywnej decyzji organu orzekającego z tytułu represji, jakim podlegał jego ojciec. Sąd, swoim orzeczeniem w żaden sposób nie podważa prawdziwości twierdzeń skarżącego dotyczących heroicznej walki z najeźdźcą i bohaterskiej śmierci ojca skarżącego w hitlerowskim obozie zagłady. Jednakże przepisy obowiązującego prawa nie pozwalają przyznać uprawnień kombatanckich na podstawie zasług i czynów osoby innej niż wnioskujący o przyznanie uprawnień kombatanckich.
Skarżący, wnosząc o przyznanie uprawnień kombatanckich, powołuje się także na represję, jaką było spalenie jego domu rodzinnego przez faszystów, konfiskata warsztatu stolarskiego ojca oraz skierowania skarżącego, będącego dzieckiem do pracy przymusowej za 0,5 kg chleba na tydzień. Także w tym przypadku, Sąd uznając ogrom cierpień skarżącego, musiał uznać, iż wskazane przez skarżącego represje, którym podlegał, nie stanowią podstawy do uzyskania wnioskowanych przez skarżącego uprawnień określonych w ustawie o kombatantach. Innymi słowy, Ustawodawca nie uznał wskazanych przez skarżącego represji jako represji których przeżycie uprawnia do uzyskania uprawnień kombatanckich, a co za tym idzie, Sąd, który jest uprawniony do orzekania jedynie na podstawie obowiązującego prawa, nie mógł orzec inaczej niż w sentencji i nie mógł uchylić decyzji organu administracji czy też przyznać skarżącemu wnioskowanych uprawnień.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P.Miładowski
KP
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło