IV SA/Po 829/06
PostanowienieWSA w Poznaniu2007-12-04
Skład orzekający: D.Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony na urzędowym formularzu, spełnia wymogi formalne, jeśli wnioskodawca wykaże trudną sytuację materialną i zdrowotną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został przyznany, ponieważ wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mimo początkowych braków formalnych, sąd uznał, że deklarowany dochód, stan zdrowia wnioskodawcy i jego żony uzasadniają przyznanie pomocy.Stan faktyczny
A.M. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. Po oddaleniu skargi, pełnomocnik A.M. zwrócił się o zwolnienie z kosztów związanych z wnioskiem o doręczenie odpisu wyroku. Wniosek ten nie spełniał wymogów formalnych, ale po przesłaniu przez sąd urzędowego formularza i jego wypełnieniu, okazało się, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, ich łączny dochód wynosi 1390 zł z emerytur, nie posiada majątku, a stan zdrowia obojga powoduje zwiększone koszty leczenia i opieki.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 7 listopada 2007r. oddalił skargę A. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Radca prawny [...]działając w imieniu Skarżącego w piśmie z dnia 8 listopada 2007r. zwróciła się z prośbą o zwolnienie A.M. z obowiązku ponoszenia kosztów związanych z wnioskiem o doręczenie odpisu wyroku wraz z zadnieniem. Wniosek ten nie spełniał jednak wymogu formalnego wynikającego z art. 252 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
Sąd pismem z dnia 13 listopada 2007r. (odebranym w dniu 16 listopada 2007r. k.48 akt) przesłał więc na adres pełnomocnika urzędowy formularz i pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania wezwał do jego wypełnienia i złożenia w terminie 7 dni.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w zakreślonym przez Sąd terminie radca prawny [...]przesłała podpisany przez Skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, że A.M.prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną a źródłem ich utrzymania są należne im emerytury wynoszące łącznie 1390 zł. Z dodatkowych informacji wynika, iż wnioskodawca nie posiada żadnego majątku a stan jego zdrowia (nadciśnienie tętnicze) i żony (inwalidztwo - brak obu nóg) powoduje zwiększone koszty związane z leczeniem i opieką.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
W świetle powyższego, mając na uwadze deklarowaną wysokość dochodu, przy uwzględnieniu faktu prowadzenia gospodarstwa domowego wspólnie z żoną i zwiększonych kosztów utrzymania związanych z chorobą wnioskodawcy i inwalidztwem żony stwierdzić należy, iż A.M.nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
M.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło