IV SA/Po 832/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia odmówić prawa pomocy Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE E. P. wniósł skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. B. P. będąc uczestnikiem tego postępowania sądowoadministracyjnego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej jedynym dochodem jest emerytura wynosząca [...] zł. netto. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni wskazała, że jej jedyny majątek stanowi udział w mieszkaniu, w którym zamieszkuje. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy przy tym wskazać, że prawo pomocy ma przy tym służyć osobom ubogim, dzięki czemu zagwarantowane im prawo do sądu nie zostanie ograniczone ani wykluczone poprzez konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W świetle powyższego należy stwierdzić, że wnioskodawczyni jako uczestniczka postępowania na obecnym etapie nie jest zobowiązana do ponoszenia żadnych kosztów w związku ze sprawą prowadzoną ze skargi E. P.. Wnioskodawczyni będzie bowiem ewentualnie zobowiązana ponieść koszty sporządzenia na jej wniosek uzasadnienia w przypadku oddalenia skargi w kwocie [...]zł oraz wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...]zł, gdy zdecyduje się zaskarżyć zapadły wyrok. Powyższe koszty wnioskodawczyni będzie jednak ponosić ewentualnie po wydaniu przez Sąd wyroku w sprawie. Oznacza to, iż na obecnym etapie prawo do sądu nie zostanie ograniczone ani wykluczone poprzez konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym, gdyż na obecnym etapie brak jest po stronie wnioskodawczyni kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata należy zaznaczyć, że samodzielne działanie wnioskodawczyni na obecnym etapie postępowania również nie pozbawia jej prawa do sądu. W istocie bowiem zweryfikowanie przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wymaga udziału w postępowaniu na jego obecnym etapie profesjonalnego pełnomocnika. Jest tak dlatego, ponieważ zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonywana przez Sąd ocena nie ogranicza się zatem jedynie do zbadania trafności zarzutów skargi, a stawiennictwo wnioskodawczyni na rozprawie co do zasady nie jest obowiązkowe. Warto w tym miejscu zatem przytoczyć wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt II FZ 62/10, LEX nr 606576). Mając zatem na uwadze, iż zwolnienie wnioskodawczyni od ewentualnych, przyszłych kosztów postępowania kasacyjnego jak i ustanowienie pełnomocnika na obecnym etapie postępowania dla sporządzenia ewentualnej skargi kasacyjnej byłoby przedwczesne i niecelowe, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. Końcowo należy wskazać, iż powyższe rozstrzygnięcie nie wpływa na możliwość złożenia przez wnioskodawczynię kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy po wydaniu przez Sąd wyroku.