IV SA/Po 842/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak- Owczarczak Sędziowie WSA Maciej Dybowski ( spr. ) As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skarg Spółdzielni Inwalidów "P." w O. na postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy: .1. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 2. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia postanawia umorzyć postępowania sądowoadministracyjne /-/ I. Kucznerowicz /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Dybowski sygn. IV SA/Po 842/05 U Z A S A D N I E N I E Nadinspektor Pracy- Egzekutor Okręgowego Inspektoratu Pracy Oddziału w O. wystawił tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] określając, że na Spółdzielni Inwalidów P. w O. (dalej Spółdzielnia) spoczywa obowiązek wypłaty wynagrodzenia za pracę za listopad 2004 r. i styczeń 2005 r., imiennie wymienionym w tytule wykonawczym, w kwotach szczegółowo w nim określonych. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Nadinspektor Pracy- Egzekutor Okręgowego Inspektoratu Pracy Oddziału w O. na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( j.t. Dz.U. "36/91/161" ze zm.) nałożył na zobowiązanego Spółdzielnię Inwalidów P. w O. grzywnę w kwocie [...] zł, wzywając do jej uiszczenia w terminie do dnia [...] czerwca 2005 r. Odpis postanowienia doręczono Spółdzielni dnia [...] czerwca 2005 r. (k. 15- 19 akt administracyjnych). Zażaleniem z dnia [...] r., nadanym w polskiej placówce pocztowej dnia [...] czerwca 2005 r., Spółdzielnia zaskarżyła owo postanowienie z dnia [...] r. nr [...] (oraz postanowienie z dnia [...] r. nr [...] - nie będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie i pominięte w dalszych ustaleniach i rozważaniach Sądu), wnosząc o jego uchylenie i wnosząc o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenia. W zażaleniu Spółdzielnia podniosła merytoryczne zarzuty dotyczące nie wypłacania przez Spółdzielnię kosztów podróży służbowych K. I. (w ogóle nie wymienionemu w powołanym tytule wykonawczym z dnia [...] r. nr [...]), wskazując, że spór w tej materii winien rozstrzygnąć Sąd powszechny, bowiem K. I. nie udowodnił 32 podróży służbowych, a pozostałe 21 poleceń wyjazdów służbowych winno być rozliczonych w postępowaniu układowym z wierzycielami. Spółdzielnia zakwestionowała możliwość nałożenia grzywny na Spółdzielnię za nie wypłacenie K. I. kosztów podróży. Wniosek o przywrócenie terminu Spółdzielnia uprawdopodobniła tym, że uchybienie jest niewielkie, każda czynność zobowiązanego winna być akceptowana przez nadzorcę sądowego, rezydującego w swej kancelarii w K.; nadzorca sądowy dokonuje aprobaty działań upadłego w miarę wolnego czasu. W niniejszym przypadku zobowiązany uzyskał akcept do wniesienia skargi po upływie wyznaczonego terminu. Postanowieniem z dnia [...] r. nr rej. [...] Okręgowy Inspektor Pracy (dalej Okręgowy Inspektor) na podstawie art. 59 § 2 kpa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, motywując to tym, że dwudziestodniowe uchybienie nie jest niewielkie i że skontaktowanie się z nadzorcą sądowym w K. nie było przeszkodą nie do przezwyciężenia, której Strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okręgowy Inspektor Pracy postanowieniem z dnia [...] r. nr rej. [...] na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kpa odmówił przyjęcia zażalenia z powodu upływu terminu do jego wniesienia. Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. Spółdzielnia wniosła skargi na oba postanowienia Okręgowego Inspektora (z dnia [...] r. i [...] r.), wnosząc o uchylenie obu tych postanowień. Spółdzielnia zarzuciła obu postanowieniom sprzeczność istotnych ustaleń Okręgowego Inspektora z treścią zebranego w sprawie materiału. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor wniósł o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że Sąd Rejonowy w K. Wydział V Gospodarczy postanowieniem z dnia [...] r.- sygn. [...] ogłosił upadłość Spółdzielni z możliwością zawarcia układu; wezwał wierzycieli upadłego do zgłaszania swych wierzytelności sędziemu komisarzowi- w terminie 3 miesięcy od ukazania się obwieszczenia o ogłoszeniu; powierzył upadłemu sprawowanie zarządu swym majątkiem; wyznaczył M. P. nadzorca sądowym (k. 12- 18 akt sądowych). Postanowieniem z dnia [...] r. nr rej. [...] Nadinspektor Pracy- Egzekutor Okręgowego Inspektoratu Pracy Oddziału w O. na podstawie art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( j.t. Dz.U. 110/02/968 ze zm.) umorzył grzywnę w wysokości [...] zł, nałożoną postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]. Stanowisko swe Egzekutor uzasadnił tym, że w trakcie kontroli dnia [...] r. nr [...] Inspektor Pracy ustalił, że pracodawca częściowo zrealizował obowiązek wynikający z nakazu Inspektora Pracy, wypłacając pracownikom zaległe wynagrodzenia, a w pozostałej części zgłosił ich wierzytelności do postępowania układowego, prowadzonego w stosunku do Spółdzielni. Dalsze egzekwowanie należności w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji jest bezcelowe. Pismem z dnia [...] października 2006 r. Spółdzielnia wniosła o umorzenie postępowania w sprawie, bowiem po umorzeniu grzywny przez Państwową Inspekcję Pracy, dalsze popieranie skarg jest bezprzedmiotowe (k. 25,32, 34 akt sądowych). Stający na rozprawie dnia [...] października 2006 r. pełnomocnik Okręgowego Inspektora referent prawny P. N.przychylił się do wniosku o umorzenie obu spraw. Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa) połączył do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg Spółdzielni, zarejestrowanych pod sygnaturami IV SA/Po 842/05 i IV SA/Po 843/05, i postanowił prowadzić je dalej pod sygnaturą IV SA/Po 842/05 (k. 35-36 akt sądowych). Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ppsa przesłanką umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego jest jego bezprzedmiotowość. W orzecznictwie wskazano m.in. że takim przypadkiem jest sytuacja, gdy organ podatkowy I instancji odrębną decyzją umarza zaległość podatkową, której wysokość została określona w decyzjach zaskarżonych do sądu administracyjnego (postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 9 lipca 2004 r., I SA/Gd 608/01, cyt. za: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 376). Decyzja Inspektora Pracy, nakazująca pracodawcy wypłatę wynagrodzeń, podlega egzekucji w trybie administracyjnym. Jak wskazuje się w literaturze, art. 63 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (tj. Dz.U. 118/91/512, zm. Dz.U. 1/94/1, 85/95/426, 6/96/43, 43/96/189, 106/96/496, 54/97/349, 121/97/770, 149/96/703, 140/97/940, 117/97/751, 28/97/153, 117/98/756, 26/00/306, 84/00/948, 94/00/1037, 114/00/1193, 3/01/18), dotyczący zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczy również egzekucji administracyjnej (K. Piasecki: Prawo upadłościowe, Prawo o postępowaniu układowym, Bankowe postępowanie ugodowe wraz z komentarzami, Bydgoszcz 1994, s. 77; J. Brol: Prawo upadłościowe w świetle praktyki sądowej, Warszawa 1995, s. 132). Pogląd ów zachowuje aktualność pod rządem ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. 60/03/535 ze zm.). Istota nakazu wydanego przez Inspektora Pracy na podstawie art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tj. Dz.U. 124/01/1362 ze zm.) nie jest jasna. Nie należy się jej doszukiwać w sferze zarezerwowanej dla sądów powszechnych. Zgodnie z art. 475 § 1 pkt 1 kpc w zw. z art. 1 oraz 2 kpc, sprawy o roszczenia wynikające ze stosunku pracy, jako sprawy z zakresu prawa pracy, są rozpatrywane przez sądy cywilne (w tym w postępowaniu upadłościowym). Decyzja Inspektora Pracy wywiera skutek w zakresie zobligowania do dokonania wypłaty, nie ma zatem cech powagi rzeczy osądzonej w zakresie indywidualnych roszczeń. Należy ją postrzegać jako podstawę wydania tytułu wykonawczego, narzędzie mające na celu przyspieszenie uzyskania przez pracowników należnych im z tytułu stosunku pracy kwot. Jedynie na marginesie należy wskazać, że merytoryczne zarzuty dotyczące zasadności roszczeń pracownika K. I. mogły był skutecznie podnoszone w ewentualnym postępowaniu odwoławczym w sprawie której wydano decyzję z dnia [...] r. nr [...], nie zaś w postępowaniu egzekucyjnym na etapie zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia (art. 29 § 1 in fine i art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W ustalonym w przedmiotowej sprawie stanie faktycznym dalsze prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego było bezprzedmiotowe. Skoro bowiem właściwy organ umorzył grzywnę nałożoną postanowieniem w postępowaniu zmierzającym do doprowadzenia do natychmiastowej wypłaty wynagrodzeń, co do których orzekanie z momentem ogłoszenia upadłości leży w sferze kognicji organów w postępowaniu upadłościowym, sprawa nie może dalej toczyć się na drodze sądowoadministracyjnej. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzekł jak w sentencji. Nadto pismem z dnia z dnia [...] października 2006 r. Spółdzielnia wniosła o umorzenie postępowania w sprawie, w istocie skutecznie cofając obie skargi, a czynność ta nie zmierzała do obejścia prawa ani nie powodowała utrzymania w mocy aktów dotkniętych nieważnością, przeto zachodziła również przesłanka umorzenia postępowania z art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 ppsa. /-/ I. Kucznerowicz /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Dybowski M.K./