IV SA/Po 842/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Bożena Popowska(spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010 r. sprawy ze skargi S. Z. P. M. – E.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...]sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę /-/I.Kucznerowicz /-/J.Stankowski /-/B.Popowska Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P., działając na podstawie art. 93 ust. 1, art. 92 w związku z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) nałożył na E. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], karę pieniężną w kwocie 500 zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] listopada 2008 r., funkcjonariusze Wydziału Zwalczania Przestępczości Izby Celnej w P. - Grupa Mobilna nr [...], na drodze nr [...] w miejscowości K., zatrzymali do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 8990 kg. Pojazdem, będącym własnością E. S., poruszał się Z. K., który oświadczył, iż jest pracownikiem firmy [...]. W dniu kontroli drogowej przewoził towar w postaci worków i pszenicy z D. do młyna w miejscowości T.. Podczas kontroli, kierowca okazał kolorową kserokopię wypisu nr [...] z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...], wystawionego w dniu [...] września 2007 r. i ważnego do dnia [...] września 2012 r., potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez główną księgową firmy. Dalej organ podniósł, iż analizując zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy oraz przepisy ustawy o transporcie drogowym uznano, że firma [...] E. S., w osobie pracownika - kierowcy Z. K., w dniu [...] listopada 2008 r. wykonywała przewóz drogowy na potrzeby własne, zgodnie z definicją niezarobkowego przewozu drogowego, określoną w art. 4 pkt 4 przytoczonej wyżej ustawy. Ponadto organ wyjaśnił, iż w myśl art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przewozy na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Natomiast w myśl przepisów art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas przewozu drogowego, wykonywanego na potrzeby własne, kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Organ podniósł, iż zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż kierowca w chwili kontroli drogowej okazał jedynie kserokopię wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Zgodnie z obowiązującym w tym zakresie orzecznictwem, dokumentem, o którym mowa w art. 87 ust. 2 wyżej cytowanej ustawy, jest wypis a nie kopia dokumentu, względnie poświadczone, nawet notarialnie. kopie. Kopia zaświadczenia, a także kopia jego wypisu poświadczona za zgodność z oryginałem przez Urząd Miasta nie są wypisem, o którym mowa w art. 87 ust. 2 ustawy (patrz wyrok WSA z dnia 30.11.2005 r. VI SA/Wa 1258/05 lex nr 213633). Strona wprawdzie przedstawiła w toku postępowania wyjaśniającego poświadczony wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, wystawiony w dniu [...] września 2007 r., jednakże brak oryginału takiego dokumentu podczas kontroli jest traktowane jako wykonywanie przewozu bez wymaganych dokumentów. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł E. S. podnosząc, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż ustawodawca nałożył obowiązek przedkładania instytucjom kontrolującym oryginałów dokumentów niezbędnych podczas kontroli. Odwołujący podniósł, iż art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym nakłada na przedsiębiorcę obowiązek wyposażenia kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty. Ponadto odwołujący zwrócił uwagę, iż organy podczas kontroli honorują przedkładane do kontroli poświadczone kserokopie zaświadczenia na przewozy drogowe, natomiast bezpodstawnie nie uznają potwierdzonej kserokopii wypisu z zaświadczenia. Odwołujący podniósł ponadto, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ brak jest zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości wykazała, iż działanie Naczelnika Urzędu Celnego było zgodne z literą prawa, a decyzja przez niego wydana jest słuszna. Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W korelacji z przytoczonym artykułem pozostaje niewątpliwie art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10. Naruszenie tej dyspozycji określa art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w którym sformułowano zasadę, iż kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej. Wysokość kary za poszczególne przewinienia określono w załączniku do przedmiotowej ustawy. Odnosząc się z kolei do odwołania organ podniósł, iż błędnym jest mniemanie strony, jakoby w myśl art. 87 ust. 2 w związku z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie było konieczne przedkładanie instytucjom kontrolującym oryginałów dokumentów niezbędnych podczas kontroli. Organ wskazał, iż Pan S. pogląd swój wywodzi z porównania ww. regulacji z treścią innych przepisów (niezwiązanych z transportem drogowym), w których zawarto wymóg dołączenia do wniosku dokumentów "w oryginałach lub uwierzytelnionych kopiach". Przepis ten jednak, zdaniem organu odwoławczego, nie świadczy o konieczności przedstawienia oryginału, lecz wręcz przeciwnie świadczy o dopuszczalności dokumentowania pewnych faktów uwierzytelnioną kopią dokumentu. W art. 87 ust. 2 ww. ustawy, brak jest takiego przepisu, więc posługiwanie się kserokopią jest nieuprawnione. Za stanowiskiem organów celnych przemawia również fakt, iż wypisy przedmiotowego zaświadczenia wydawane są w ilości odpowiadającej liczbie pojazdów zgłoszonych przez przedsiębiorcę. Dlatego bezcelowym byłoby honorowanie posługiwania się różnego rodzaju kopiami. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł E. S. podnosząc, iż w jego ocenie art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym odwołuje się do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne, kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 z którego wynika, że art. 87 ust. 1 pkt 1 lit d ustawy o transporcie drogowym dopuszcza możliwość posługiwania się poświadczoną za zgodność z oryginałem przez przedsiębiorcę kserokopią. Skarżący wskazał również, iż brak jest ustawowego przepisu, nakazującego przedkładania kontrolującym oryginałów lub uwierzytelnionych kopii. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wskazując, iż ustawa o transporcie drogowym wyraźnie nakłada obowiązek posiadania przy sobie i okazania na żądanie uprawnionego organu wypisu zaświadczenia o przewozach na potrzeby własne. Organ wyjaśnił, iż wskazany przez skarżącego art. 87 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o transporcie drogowym dopuszcza możliwość posługiwania się przez przedsiębiorcę kserokopią, ale dotyczy on tylko i wyłącznie decyzji, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy też wskazać, iż na podstawie art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Powyższe oznacza, iż Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie jest związany zarzutami skargi i bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, niezarobkowy przewóz drogowy to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy wskazać należy, iż z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że przewóz wykonywany przez pracownika firmy skarżącego w chwili kontroli spełniał wszelkie cechy niezarobkowego przewozu drogowego. Jak wynika z protokołu kontroli i załączonej do niej dokumentacji, w dniu [...] listopada 2008 r. funkcjonariusze Wydziału Zwalczania Przestępczości Izby Celnej w P., na drodze nr [...] w miejscowości K., zatrzymali do kontroli samochód ciężarowy marki M. o nr rej. [...], stanowiący własność E. S., którym poruszał się Z. K., który oświadczył, iż jest pracownikiem firmy [...]. W dniu kontroli drogowej przewoził towar w postaci worków i pszenicy z D. do młyna w miejscowości T.. Z powyższego wynika, czego nie kwestionuje skarżący, iż przewóz wykonywany przez pracownika skarżącego w chwili kontroli spełniał wszelkie cechy niezarobkowego przewozu drogowego. Zatem, stosownie do dyspozycji art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, przedsiębiorca obowiązany był posiadać stosowne zaświadczenia. Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany, w tym również pracownik przedsiębiorcy, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10. Jak wynika z akt sprawy, skarżący stosowne zaświadczenie posiada, to jednak w dniu dokonywania kontroli pracownik okazał kserokopię wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy przedsiębiorca lub jego pracownik prowadzący przewóz na potrzeby własne w trakcie kontroli obowiązany jest okazać oryginał zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne lub wypis tego zaświadczenia czy wystarczające jest okazanie kserokopii tego dokumentu poświadczonej za zgodność z oryginałem. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd organów I i II instancji, iż art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym nakłada na przedsiębiorcę obowiązek przedłożenia oryginału wypisu zaświadczenia, a nie jego kserokopii. Sąd podziela wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r., (VI SA/Wa 1258/05, Lex nr 213633) stanowisko, iż kopia samego zaświadczenia, a także kopia jego wypisu poświadczona za zgodność z oryginałem nie są wypisem, który na mocy art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym kierujący jest obowiązany posiadać (podobnie wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2009 r. , II GSK 640/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, podczas kontroli, kierowca okazał kolorową kserokopie wypisu nr [...] z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...] wystawionego w dniu [...] września 2007 r. i ważnego do dnia [...] września 2012 r., potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez główną księgową firmy. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż przepisy ustawy o transporcie drogowym dopuszczają możliwość posługiwania się kserokopią wskazać należy, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt. 1 lit d ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879, z 2005 r. Nr 180, poz. 1497 oraz z 2007 r. Nr 99, poz. 661), a ponadto oryginał albo poświadczoną za zgodność z oryginałem przez przedsiębiorcę kserokopię decyzji, o której mowa w art. 20a ust. 2, jeżeli została wydana. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż kierowca pojazdu może posługiwać się kserokopią ale wyłącznie decyzji, o której mowa w art. 20a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym tj. decyzji wydanych w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych. Zatem, nieuprawnione jest twierdzenie skarżącego, iż z ww. przepisu wynika, że może on posługiwać się kserokopią zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 ustawy o transporcie drogowym. Wyżej przytoczona regulacja prawna jednoznacznie wskazuje, iż strona uprawniona jest do posługiwania się kserokopią dokumentu tylko w sytuacji, gdy zezwala na to przepis prawa. W niniejszej sprawie, na co trafnie zwrócił uwagę organ, brak jest przepisu prawa pozwalającego na posługiwanie się kserokopią wypisu z zaświadczenia. Wobec powyższego słusznie uznały organy I i II instancji, iż skarżący nie posiadający w trakcie kontroli oryginału zaświadczenia lub jego wypisu, wykonywał przewóz bez wymaganych dokumentów. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, o czasie pracy kierowców, o odpadach, o ochronie zwierząt, o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, o bezpieczeństwie żywności i żywienia, wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Dokładna wysokość kary za wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, w tym bez wymaganego wypisu z zaświadczenia, określona została w Lp.1.1.7 załącznika do ustawy i wynosi 500 złotych. Podsumowując, Sąd stwierdza, iż organ I instancji, w postępowaniu prowadzonym z poszanowaniem zasad rządzących postępowaniem administracyjnym prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie wykonywano przewóz z naruszeniem przepisów ustawy i na podstawie tych ustaleń wymierzył karę w należytej wysokości. Tym samym Sąd uznał, iż prawidłowa jest decyzja organu II instancji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 Ppsa, skargę oddalono. /-/ B. Popowska /-/ J. Stankowski za nieobecnego sędziego I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska ja