IV SA/Po 842/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 stycznia 2012 r. wniosku J. Sz. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia pozostawić wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania Zarządzeniem z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 842/10, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym pozostawił wniosek J. Sz. (dalej skarżący) o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu referendarz sądowy opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wyjaśnił, że skarżący złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 842/10 odrzucające zażalenie na postanowienie Sądu z dnia [...] marca 2011 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej SKO) z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] i nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. Zarządzeniem z dnia [...] maja 2011 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. W związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...] oddalającym zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, pismami z dnia [...] sierpnia 2011 r. i z dnia [...] września 2011 r. ponownie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w dniu [...] i [...] września 2011 r. złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy (w piśmie z dnia 20 września 2011 r. skarżący wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych). Powyższe wnioski złożone zostały jednak z uchybieniem art. 252 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Mając powyższe na uwadze, Sąd pismem z dnia [...] września 2011 r. przesłał skarżącemu urzędowy formularz i pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania wezwał do jego wypełnienia i złożenia w terminie 7 dni. Wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie, w związku z czym referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 6 oraz art. 257 ppsa zarządził o pozostawieniu złożonego wniosku bez rozpoznania. Sprzeciw od powyższego zarządzenia wniósł pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżący, nie precyzując argumentów przemawiających za jego niezasadnością (k. 279 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sprzeciw wniesiony przez skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, że traci ono moc, a wniosek strony skarżącej podlega ponownemu rozpatrzeniu - art. 260 ppsa. Ogólną zasadą dotyczącą kosztów postępowania sądowoadministracyjnego wyrażoną w art. 199 ppsa jest obowiązek ich ponoszenia przez każdą ze stron, w związku z jej udziałem w sprawie. Wyjątkiem od przedmiotowej zasady są przepisy rozdziału 3 działu V ppsa, zatytułowanego "Zwolnienie od kosztów sądowych". Obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, stanowiących element składowy kosztów postępowania, nie mają zarówno podmioty wprost wymienione w art. 239 ppsa, jak i osoby, którym zostało przyznane prawo pomocy. Przesłanki jego przyznania osobie fizycznej zostały określone w art. 246 § 1 ppsa. Dla ich zaistnienia niezbędne pozostaje zapoznanie się przez Sąd z sytuacją majątkową wnioskodawcy. Temu celowi służy obligatoryjne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru, o czym stanowi art. 252 § 2 ppsa. Formularz ten stanowi ułatwienie zarówno dla wnioskodawcy, który dzięki niemu uzyskuje orientację odnośnie niezbędnych okoliczności, jakie należy przedstawić celem uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika procesowego, jak i dla Sądu, który na podstawie faktów podanych w wypełnionym formularzu w szybki oraz precyzyjny sposób może określić zasadność przyznania tego prawa. Poza tym, wprowadzenie do postępowania sądowoadministracyjnego urzędowego formularza podyktowane jest potrzebą stosowania jednolitych kryteriów dla wszystkich podmiotów ubiegających się o prawo pomocy, a ponadto wymuszeniem na wnioskodawcy zawarcia we wniosku informacji niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia (postanowienie NSA z dnia 01.02.2011 r., sygn. akt II FZ 9/11, lex nr 742773). Niezachowanie określonego w art. 252 § 2 ppsa wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 ppsa, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (uchwała NSA z dnia 21.04.2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008/5/74). Stosownie natomiast do art. 257 ppsa, wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie skarżącemu wezwaniem z dnia [...] września 2011 r. (k. 265 akt sądowych) został doręczony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący został również pouczony o następstwie niezłożenia oświadczenia na urzędowym formularzu. Mimo tego skarżący zaniechał dopełnienia powyższego obowiązku. Tym samym w sprawie zaistniały przesłanki do pozostawienia złożonego przezeń wniosku bez rozpoznania. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 257 ppsa orzekł jak w sentencji.