IV SA/Po 85/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent – stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie statusu dla bezrobotnego i odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Z. z [...] października 2003r. [...], /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski MW IV SA/Po 85/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] października 2003 r. działający z upoważnienia Starosty Z. Inspektor Powiatowy Powiatowego Urzędu Pracy w Z., działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 (art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. e), art. 23 ust. 4 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2003 nr 58, poz. 514 ze zm. – zwanej dalej ustawą o zatrudnieniu) orzekł o uznaniu K. P. z dniem 27 października 2003 r. za osobę bezrobotną, odmawiając przyznania prawa do zasiłku. Organ argumentował, iż wmyśl postanowień art. 23 ust. 1 pkt 2 e ustawy o zatrudnieniu prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia. Z kolei wg art. 23 ust. 4 omawianej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym zwolnionym z zakładów karnych i aresztów śledczych, zarejestrowanym w okresie 30 dni od dnia zwolnienia, jeżeli suma okresów o których mowa w ust. 1 pkt 2 i w ust. 2, przypadających w okresie 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności oraz wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 365 dni, jeżeli podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwotę, o której wyżej już wspomniano w art. 23 ust. 1 pkt 2 e. W przypadku pozbawienia wolności w okresie pobierania zasiłku, po zwolnieniu z zakładu karnego lub aresztu śledczego przysługuje prawo do zasiłku na okres skrócony o okres pobierania zasiłku (przyp. własny). Według organu strona zarejestrowała się w PUP jako osoba bezrobotna 27 października 2003 r. i z przedstawionych dokumentów wynika, iż w dniu rejestracji K. P. nie spełniał przedstawionych wyżej warunków z art. 23 ust. 1 pkt 2 e i 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu. Od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie uważając ją za krzywdzącą, gdyż w celu rejestracji zgłosił się w PUP w Z. już 15 września 2003 r. lecz z powodu braku kompletu dokumentów nie został w tym terminie zarejestrowany, co w konsekwencji spowodowało błędne przyjęcie przez organ, że nie dochował 30-dniowego terminu z art. 23 ust. 4 ustawy. Rozpoznając odwołanie Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Według ustaleń organu strona zwolniona została z zakładu karnego dnia 4 września 2003 r., a rejestracja w PUP w Z. miała miejsce 27 października 2003 r. tj. po upływie 30 dni od zwolnienia. Oznacza to, iż w dniu rejestracji strona nie spełniała warunku zawartego w art. 24 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu, a zatem rozstrzygnięcie I-instancyjne było poprawne. Według organu odwoławczego brak jakiegokolwiek zapisu w aktach sprawy, który potwierdzałby twierdzenia strony, że rejestracja w PUP miała miejsce 15 września 2003 r. Nadto Wojewoda zauważa, iż w przypadku zgłoszenia się do Urzędu Pracy osoby nie posiadającej kompletu dokumentów organ I instancji stosuje zasadę warunkowej rejestracji zobowiązując bezrobotnego do dostarczenia brakujących dokumentów. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. P. podnosząc, że jest ona krzywdząca. Skarżący podkreślał, że w zakładzie karnym przebywał ponad 4 lata, a przed opuszczeniem zakładu karnego wychowawca pouczył go by w przeciągu 30 dni zarejestrował się w Urzędzie Pracy. Podążając za owym pouczeniem udał się do Urzędu Pracy 15 września 2003 r. w godzinach przedpołudniowych i rozmawiał z pracownikiem urzędu tłumacząc się, że musi zgromadzić dokumenty, z których część znajduje się w ZUS-ie, a część w Urzędzie Pracy. Urzędniczka odesłała go bez zarejestrowania informując by zgłosił się ze świadectwami pracy. Na wymagane dokumenty czekał przeszło miesiąc. Kiedy je skompletował i zaniósł do urzędu 28 października 2003. to wówczas go zarejestrowano. Do skargi dołączył swoje pismo skierowane do Urzędu Miasta O. z 13 października 2003 r. zarejestrowane tego samego dnia w urzędzie, a w którym skarży się, że z przyczyn od niego niezależnych nie jest zarejestrowany w PUP Z. i że czeka na brakujące dokumenty z Sądu w Poznaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Gdyby z okoliczności ujawnionych w aktach sprawy wynikało bezspornie, iż pierwszym dniem bytności skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. celem zarejestrowania się jako osoby bezrobotnej i złożenia wniosku o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych był wskazywany przez organy administracji publicznej obu instancji dzień 27 października 2003 r., to kwestionowane rozstrzygnięcie i je poprzedzające odpowiadałoby prawu. Przy tym bowiem założeniu rzeczywiście skarżący nie odpowiadałby warunkowi przewidzianemu w art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu niezbędnemu do uzyskania dochodzonego świadczenia. Jednakże organy administracji publicznej obu szczebli z obrazą podstawowych zasad procedowania administracyjnego zawartych w art. 6, 7, 8, 10 i 77 kpa nie wyjaśniły w sposób niewątpliwy daty zgłoszenia się skarżącego do PUP w Z. Bez przeprowadzenia stosownego dochodzenia posiłkowanie się jedynie argumentacją, iż regułą jest warunkowa rejestracja osoby nie posiadającej kompletu dokumentów nie jest (słusznie zresztą) wystarczające. Tymczasem skarżący przedstawił pisma, które mogą świadczyć o jego wersji wydarzeń. W szczególności pismo z dnia 13 października 2003 r. skierowane do Burmistrza Miasta O. oraz pisma jakie uzyskał z ZUS – Inspektorat w Z. 21 października 2003 r., które odpowiada (jak to wynika z jego treści) na pismo strony z 15 września 2003 r. zawierające żądane przez K. P. jego świadectwa pracy oraz zaświadczenie też z ZUS z 15 września 2003 r. o pobieraniu renty oraz pisma z dnia 16 września 2003 r. skierowanego do Sądu Apelacyjnego w P. Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (karta 77 i 79 akt administracyjnych, a ostatnio wymienione bez oznaczenia strony, które także potwierdza złożenie wniosku o wydanie światłokopii świadectw pracy). Te pisma stoją w opozycji do treści notatki służbowej z 28 listopada 2003 r. (karta 82 akt adm.). Powyższe okoliczności winny być poddane przez organ orzekający wnikliwej analizie i być podstawą do przeprowadzenia co do tego zakresu stosownego postępowania wyjaśniającego. Organ powinien skonfrontować twierdzenia strony żądając przybliżenia okoliczności jakie miały wg strony mieć miejsce 15 września 2003 r. w szczególności ustalenia, z którym pracownikiem w przedmiotowej kwestii rozmawiał. Organ winien również wyjaśnić, kto wówczas w urzędzie pracował i czy pamięta pobyt skarżącego w tym dniu i jego ewentualny przebieg. Dopiero wyjaśnienie tych wszystkich okoliczności i ich szczegółowa analiza pozwoli na zweryfikowanie zarzutów strony i niewątpliwe ustalenie kiedy faktycznie rejestracja strony jako osoby bezrobotnej mogła mieć miejsce i czy twierdzenia skarżącego zasługują na wiarygodność. Przypomnieć należy, że organy administracji publicznej w swoim postępowaniu podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a procedowanie prowadzić w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa. Powinnością też organów prowadzących postępowanie administracyjne jest należyte i wyczerpujące informowanie obywateli o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków w granicach danej sprawy. Organy te czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W tym celu winny osobom tym udzielać niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Tymczasem postępowanie w tej sprawie nie toczyło się wg omówionych reguł. Nadto organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, co oznacza, że przed wydaniem decyzji winno umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odstąpienie od tej zasady może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych (art. 10 § 2 kpa) i przyczyny nie zastosowania się do ogólnej reguły organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy w drodze stosownej adnotacji (art. 10 § 3 kpa). Z akt administracyjnych nie wynika, że organy prowadzące to postępowanie stosowały się i do wskazanej zasady. Przedstawione uchybienia mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), a w konsekwencji wpływają także na poprawność kwestionowanego rozstrzygnięcia in meriti w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. 1 omawianej procedury sądowo-administracyjnej. W tym stanie rzeczy z mocy przywołanej wyżej argumentacji i powołanych przepisów należało orzec jak w sentencji. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski MW