IV SA/Po 850/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie NSA Paweł Miładowski As.sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie renty socjalnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...], nr [...] /-/ I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/ P. Miładowski Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, na podstawie art. 27 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2003 r., nr 135) w zw. z art. 27a ust.1 i ust.3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. , nr 64, poz.414 ze zm.) i art. 43 ust.1,3 i 6 w/w ustawy po ponownym rozpoznaniu sprawy przyznał K.O. rentę socjalną za okres od [...] lipca 2002 r. do [...] marca 2003 r. w wysokości po [...] zł miesięcznie, tj w łącznej kwocie [...]zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 27 ustawy o rencie socjalnej, obecnie obowiązującej regulacji dotyczącej przedmiotowej kwestii, do spraw o przyznanie renty socjalnej wszczętych przed dniem jej wejścia stosuje się przepisy dotychczasowe. Do chwili wejścia w życie ustawy o rencie socjalnej kwestia renty socjalnej uregulowana była w ustawie o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. Art. 27a ust.1 tejże ustawy stanowił, że renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed 18 rokiem życia, niezależnie od dochodu, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5. W myśl art. 27 ust.3 ustawy renta socjalna wynosi 418 zł miesięcznie z zastrzeżeniem ust. 4a. K.O. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, iż MOPR nadal pozostaje w zwłoce z wypłatą należnej renty socjalnej wraz z ustawowymi odsetkami. Decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz.856 ze zm.), art. 127 § 2, art. 138 § 3 w zw. z art. 105 § 2 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ stwierdził, że K.O. cofnęła swoje odwołanie i dlatego zgodnie z art. 105 § 2 kpa należało umorzyć postępowanie, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. K.O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu podkreśliła, że po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Poznaniu, sygn. IV SA/Po 1093/04 zwróciła się do MOPR w P. o wypłatę renty socjalnej wraz z odsetkami. Termin odbioru należności został wyznaczony na dzień [...].08.2006 r., lecz nie było pieniędzy w kasie. W dniu [...].08.2006 r. również nie było należnej kwoty, przygotowano natomiast protokół i zasugerowano Skarżącej, że mogłaby otrzymać pieniądze pod warunkiem jego podpisu. Wówczas wypłacono pieniądze ale bez odsetek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zawartej decyzji. Nadto dodano, że jeżeli Skarżąca twierdzi, iż w sposób bezprawny zmuszono ją do wycofania odwołania, to może ten fakt zgłosić do organów ścigania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa). Zgodnie z tą zasadą sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych- Dz. U. 153/02/1269 ze zm.). Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego. W niniejszej sprawie organy administracji publicznej naruszyły przepisy dotyczące ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz art. 104 kpa. Skarżąca w dniu [...] lipca 2006 r. złożyła w Miejskim Ośrodki Pomocy Rodzinie wniosek o wypłacenie zaległej renty socjalnej za okres od lipca 2002 r. do marca 2003 r. wraz z należnymi odsetkami od [...] lipca 2002 r. Decyzją z dnia [...]sierpnia 2006 r. przyznano Skarżącej rentę socjalną za okres od [...] lipca 2002 r. do [...] marca 2003 r. w wysokości po [...] zł miesięcznie. Decyzja ta nie zawiera rozstrzygnięcia dotyczącego odsetek. Skarżąca twierdzi, że po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie IV SA/Po 1093/04 zwróciła się do MOPR w P. o wypłatę zaległej renty socjalnej wraz z odsetkami. Po 48 dniach MOPR wyznaczył termin odbioru należności na dzień [...] sierpnia 2006 r., lecz pieniędzy Jej nie wypłacono bez podania przyczyny. W kolejnym wyznaczonym na dzień [...].08.2006 r. terminie również nie wypłacono Skarżącej należnej kwoty. Przygotowano natomiast protokół, że może otrzymać te pieniądze pod warunkiem jego podpisania. Skarżąca podpisała protokół i wtedy wypłacono jej pieniądze, ale bez odsetek. Zasady dotyczące procedury działania administracji w pomocy społecznej znajdują zastosowanie głownie w postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznawania świadczeń. Należy tu wymienić zasady: prawdy obiektywnej, oficjalności, informowania, czynnego udziału stron w postępowaniu, trwałości decyzji, szybkości i prostoty postępowania. Zasada prawdy obiektywnej wyraża obowiązek wykonania przez organ wszystkich czynności, które przyczynią się do dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Organ powinien dążyć do usunięcia wszelkich przeszkód utrudniających wyjaśnienie faktycznych okoliczności sprawy. Z zasadą oficjalności łączy się ściśle zasada informowania. Organ musi czuwać nad interesem strony co sprowadza się głównie do należytego informowania stron o okolicznościach faktyczn6ch i prawnych oraz do czuwania, by nie poniosły one szkody na skutek nieznajomości przepisów prawa. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 7, 8, 9 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art.7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że organ jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie zgromadzone dowody lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz, że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w kpa- zasadą swobodnej oceny dowodów (art.80 kpa). Zarówno w nauce, jak i w praktyce orzeczniczej podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.: po pierwsze- opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, po drugie- ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, po trzecie- organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyraża art. 8 kpa. Art.9 kpa ustanawia zasadę ogólną obowiązku organów administracji publicznej udzielania informacji faktycznej i prawnej. Organy administracji publicznej mają obowiązek udzielania stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Skarżącej nie zapewniono także czynnego udziału w postępowaniu. Zgodnie z zasadą określoną w art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego strona ma prawo zaznajomić się z całym materiałem dowodowym, a organ, rozpoznając sprawę, zobowiązany jest umożliwić stronie wypowiedzenie się na temat całości zgromadzonych dowodów i materiałów. Powyższe okoliczności mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z treści pisma Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...].08.2006 r. wynika, że Skarżącą poinformowano, że decyzja administracyjna nie ulega wykonaniu przez upływem terminu do wniesienia odwołania a jego wniesienie wstrzymuje jej wykonanie. Pouczono ja także, iż skuteczna weryfikacja decyzji organu I instancji nastąpić może jedynie przez wniesienie odwołania do organu II instancji. Pomimo tych informacji Skarżąca zdecydowała się wycofać przedmiotowe odwołanie. Z kolei z treści odwołania Skarżącej z dnia [...].08.2006 r. wynika bezspornie, iż jest ono uzasadnione. Organ I instancji jak i II instancji nie ustosunkował się także do tych rozbieżności. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/ P. Miładowski M.K./