IV SA/Po 86/10

Dnia 20 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2010 roku. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Rolno Produkcyjnego K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji UZASADNIENIE. Decyzją z dnia [...] roku Wójt Gminy O. nakazał Przedsiębiorstwu "A" sp. z o.o. (dalej Spółka) w K., jako posiadaczowi odpadów - padliny drobiu, zakopanych w gruncie należącym do tej spółki, w miejscowości B. usunąć te odpady poprzez zebranie wierzchniej warstwy gleby do głębokości co najmniej 0,50 m w miejscach wykonania odwiertów przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Poznaniu, w terminie do 30 września 2009 r. Organ nakazał również przedstawić przez zobowiązaną Spółkę dowody potwierdzające wykonanie powyższego zalecenia w terminie do 10 października 2009 r. . Kontrola przeprowadzona w siedzibie spółki , w tym wykonane odwierty, pozwoliła na określenie, że w kilku miejscach na polu za kurnikiem Spółki w B., na głębokości do jednego metra składowana jest padlina. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające doprowadziło do ustalenia, że latem 2007 r. nastąpiły masowe upadki kurcząt w kurniku należącym do Spółki. Z uwagi na fakt, że przedsiębiorstwa utylizacyjne nie nadążały z odbiorem padliny, kierownictwo Spółki podjęło decyzję o tymczasowym zakopaniu padliny na wskazanym polu. Następnie padlina ta została wykopana i zutylizowana. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, z uwagi na rozbieżności pomiędzy masą padliny wynikającą z dokumentacji odbioru i obliczeniem wynikającym z wagi przeciętnego kurczęcia, złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Wskutek przeprowadzonych czynności dowodowych w postępowaniu karnym ustalono, że padlina na polu zakopywana była w większej ilości niż później zostały zutylizowane. W związku z tym Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska wykonał kolejne odwierty w miejscach wskazanych przez świadków. Odwierty te doprowadziły do ujawnienia szczątków zwierzęcych, w tym pierza. Zgodnie z ustawą o odpadach padlina powinna być utylizowana w wyspecjalizowanych zakładach. Nie może natomiast być zakopywana w ziemi. Spółka nie przedłożyła żadnego dowodu w sprawie mogącego podważyć ustalony stan faktyczny. W odwołaniu, złożonym z zachowaniem ustawoego terminu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. , Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Skarżący podniósł że organ nie powiadomił pełnomocnika Spółki o zakończeniu postępowania dowodowego oraz nie dostarczył mu zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł także, że organ nie ustosunkował się do zgłaszanych przez Spółkę żądań i wniosków dowodowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 34 ust. l ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. 2007 r., nr 39, póz. 251 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy O. w pkt.2 I przyjęło brzmienie tego punktu jako ,że zawiadomienie o wykonaniu nakazanego w pkt 1 usunięcia odpadów i przedstawienie dowodów potwierdzjących wykonanie powyższego nakazu w treminie do 3 lutego 2010 roku. W pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Od powyższej decyzji skarę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaiu w terminie ustawowym wniosło Przedsiębiorstwo "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. Pełnomocnik skarżącej wniósł między innymi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej usunięcia odpadów w terminie do 3 lutego 2010 roku z powodu nie stwierdzenia w czasie postępowania czy stwierdzone przy pierwszych badaniach gruntu odpady są odpadami niebezpiecznymi dla środowiska oraz życia i zdrowia ludzi czy też odpadami ,które przymiotu tego nie posiadają. Pełnomocnik formułując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie podał żadnych innych okoliczności , które wskazywałyby, że usunięcie odpadów spowoduje u skarżącej spółki znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Obowiązującą zasadą jest, iż wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu. Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: z późn. zm. – dalej ppsa) Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, że podstawą do wstrzymania wykonania decyzji są wskazane przez ustawodawcę okoliczności. Wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter wyjątkowy, a obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki wstrzymania zaskarżonej decyzji obciąża stronę. Jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z orzeczeń postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z powodu braku jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku strony w tym zakresie, należy uznać za zgodne prawem. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności.(vide-postanowienie z dnia 29 maja 2009 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie I FZ 148/09) NSA przypomniał, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są nieostre, dlatego wymagają uszczegółowienia w materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Zadaniem sądu jest natomiast ocena argumentów i dowodów przedstawionych przez stronę. Sąd administracyjny może co prawda wyjść poza zarzuty i podstawy skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), ale w sytuacji, gdy strona nie podaje żadnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd pierwszej instancji. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej w treści skargi zawarł jedynie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc jedynie w uzasadnieniu te same zarzuty merytoryczne, które traktowane są jako uchybienia merytoryczne w zakresie wydawanej decyzji , jednakże w żaden sposób jego nie uzasadnił, czy zachodzi na skutek wykonania zaskarżonej decyzji niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji kiedy skarżąca spółka usunie odpady poprzez zebranie wierzchniej warstwy gleby do głębokości co najmniej 0,05 metra. Sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wziął pod uwagę poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w orzecznictwie na temat definiowania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków . W orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o taką szkodę ,która nie będzie mogła być wynagradzana przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia ,który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia starty na życiu i zdrowiu(vide postanowienie NSA z 15 grudnia 2004 roku ,GZ 127/04 (niepublikowane) oraz z 20 grudnia 2004 roku GZ 138/04 (Lex Polonica nr 375764). W uznaniu Sądu taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie bowiem samo usunięcie z terenu spółki odpadów w postaci szczątków zwierzęcych w tym pierza nie wykazuje powyższych przesłanek. Pełnomocnik skarżącego nie uszczegółowił we wniosku o wstrzymanie egzekucji jaką szkodę poniesie spółka usuwając odpady a jest to niezbędny element wniosku w wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej. Jak podano bowiem wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter wyjątkowy Wobec powyższego, stosownie do art. 61 § 3 i § 5 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.