IV SA/Po 867/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant st.sek.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2004 r., nr [...]- /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/G.Radzicka Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], na podstawie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., nr 71 poz. 734 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) odmówił przyznania A. C. , zamieszkałej na os. B. Ś. w P. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30 %, albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Organ administracji wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie ustalono, że powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu, wynosząca 76,90 m2, przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż 30 %. Ustalono również, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej zajmowanego mieszkania przekracza 60 % i nie zachodzi sytuacja określona w art. 5 ust. 3 ww. ustawy, tj. w lokalu mieszkalnym nie zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W odwołaniu od powyższej decyzji A. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie dodatku mieszkaniowego. Odwołującą się zarzuciła, że w decyzji błędnie podano powierzchnię lokalu, ponieważ, co odwołującą się podała we wniosku, ona wraz ze swoją rodziną (matką i ojcem) zajmują tylko część mieszkania o całkowitej powierzchni użytkowej 56,80 m2, gdyż jedno pomieszczenie mieszkalne użytkuje darczyńca mieszkania- bezpłatny i wieczysty użytkownik mieszkania, który w użytkowanym pomieszczeniu składuje swoje meble i rzeczy osobiste oraz przebywa w czasie urlopów, co gwarantowane jest zawartą w formie aktu notarialnego umową darowizny. Skutkiem tego, to pomieszczenie jest wyłączone z użytkowania przez odwołującą się i jej rodzinę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiło podstawy faktyczne i prawne odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, wskazując, iż niespełnienie kryterium metrażowego wynikającego z ustawy o dodatkach mieszkaniowych wyklucza możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego, bez względu na sytuację materialną wnioskodawcy, a decyzja administracyjna dotycząca przyznawania dodatków mieszkaniowych nie ma charakteru uznaniowego, zaś dodatki mieszkaniowe przyznawane są osobom spełniającym łącznie wymogi przewidziane w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Organ odwoławczy stwierdził także, iż dla przyznania dodatku mieszkaniowego nie ma znaczenia, iż darczyńca w jednym pomieszczeniu ma zgromadzone swoje meble i rzeczy, z których korzysta okazjonalnie, gdyż darczyńca nie zajmując mieszkania stale i nie tworzy z obdarowaną i jej rodzicami wspólnego gospodarstwa domowego. Wnosząc w imieniu małoletniej córki A. C. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.z dnia [...] czerwca 2004 r. L. C. zaskarżył powyższą decyzję w części dotyczącej odmowy . przyznania dodatku mieszkaniowego. Strona skarżąca wskazała, że nie zgadza się z decyzją organu i uważa ją za naruszającą art. 7, 8, 9, 10 § 1 i 77 kpa, wskutek braku zebrania w sposób właściwy dowodów w sprawie i oparciu uzasadnienia decyzji na fałszywych faktach, nie mających potwierdzenia w aktach sprawy ani w faktach rzeczywistych. Strona skarżąca uznała, iż organy obu instancji dokonały sprzecznych z prawdą ustaleń, co spowodowało naruszenie przepisów art. 207 § 2 ust. 1 i 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 ust. 1, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 kpa. Dodatkowo strona skarżąca wskazała na stan zdrowia A. C., która jest dzieckiem specjalnej troski o nieharmonijnym rozwoju intelektualnym, pod stałą opieką psychologiczną, co wpływa na konieczność zapewnienia jej oddzielnego pomieszczenia do nauki, oraz stan zdrowia L. C., który jest całkowicie niezdolny do pracy z powodu wad narządu ruchu i zapewne niebawem będzie zmuszony do poruszania się na wózku inwalidzkim, co kwalifikuje go do oddzielnego pomieszczenia. Strona skarżąca wskazała także, iż darczyńca mieszkania na stałe zamieszkuje w tym mieszkaniu, zajmuje pokój i nie posiada żadnego innego czasowego ani stałego lokum ani miejsca pobytu na terenie Polski, a jedynie czasowo, w związku z wykonywaną pracą, przebywa poza krajem. Ponadto, strona skarżąca podtrzymała także zarzuty podniesione w odwołaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2006 r. strona skarżąca wskazała, iż darczyńca nie przebywa w mieszkaniu stale, a przebywa za granicą zawodowo, przyjeżdżając do kraju na urlop. W przyszłym roku uzyska on jednak emeryturę i wróci na stałe, co powoduje, że służebność korzystania z mieszkania jest konieczna i dlatego w jednym pokojów darczyńca zgromadził swoje osobiste rzeczy, co uniemożliwia korzystanie stronie skarżącej z tego pokoju. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. Sąd administracyjny zobowiązany jest do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją, pierwotna decyzja wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa,a konkretnie decyzje wydane obu instancjach były wadliwe z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych wprowadza dwa kryteria, od których uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego: 1) poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym; 2) powierzchnię użytkową lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca, zdaniem organów administracji, nie spełniała drugiego ze wskazanych kryteriów ustawy. Organ I instancji odmówił skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego powołując się na art. 5 ustawy. Stanowi on m.in., że organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż:1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Artykuł 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że w wypadku najmu albo podnajmu części lokalu mieszkalnego za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe najemcy albo podnajemcy uważa się powierzchnię zajmowanych pokoi, wynikającą z umowy najmu lub podnajmu, oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych znajdujących się w tym lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego najemcy albo podnajemcy do liczby osób zajmujących cały lokal. W ten sam sposób ustawodawca uregulował sytuację wynajmującego (zdanie drugie w ust. 2 art. 5 ustawy). Skoro cywilnoprawna umowa najmu albo podnajmu nakłada na organ obowiązek uwzględnienia jej treści przy obliczaniu normatywnej powierzchni mieszkania w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, to tym bardziej obowiązek ten spoczywa na organie, gdy w sprawie występuje umowa notarialna, w której orzeczono o sposobie korzystania z darowanego mieszkania. W konsekwencji okoliczność ta nie może pozostać bez wpływu na sposób obliczenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Poza sporem pozostaje w sprawie fakt, że na podstawie umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego obdarowana małoletnia, działając przez swojego kuratora, ustanowiła na rzecz darczyńcy dożywotnie i nieodpłatne prawo użytkowania całego przedmiotu darowizny. W lokalu stanowiącym własność skarżącej mieszkają cztery osoby, to jest skarżąca i jej rodzice oraz darczyńca. Orzekające organy obu instancji nie wzięły pod rozwagę sytuacji, jaka powstała w przedmiotowym mieszkaniu po dokonaniu darowizny i nie ustaliły, czy darczyńca korzysta czy też np. zajmuje zgodnie z treścią umowy pokój, czy też całe mieszkanie, a okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie, zaniedbania organu administracji państwowej polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jak również jego uproszczona ocena jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej (patrz. wyrok z dnia 11 czerwca 1981 r., SA 503 / 81, ONSA 1981 r., Nr 1, poz. 54). Tymczasem w ocenie Sądu, wnioski, jakie organ wyprowadził z analizy dokumentów zebranych w sprawie są chybione i nie uzasadniają przyjęcia, że osoba darczyńcy nie tworzy wraz ze stroną skarżącą gospodarstwa domowego w rozumieniu przepisu ustawy. Zdaniem Sądu, organy obu instancji nie podjęły nawet próby sprawdzenia okoliczności, w jakim faktycznie charakterze przebywa darczyńca w przedmiotowym mieszkaniu i jaki ma to wpływ na sytuacje mieszkaniową pozostałych współlokatorów. Można zaś było tego dokonać chociażby w drodze wywiadu środowiskowego. W aktach sprawy brak jest jednak dowodów, z których by wynikało, że organ sprawdził powyższe okoliczności. Gdyby było tak jak twierdzi strona skarżąca, nie można by zdaniem Sądu przyjąć jak to uczynił organ I instancji, że dodatek mieszkaniowy nie może być przyznany ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jednak, dlaczego organ przyjął, że darczyńca nie zamieszkuje stale i nie gospodaruje z obdarowaną rodziną. Okoliczności tych w niniejszej sprawie nie rozważono, naruszając tym samym przepisy art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Ujawnione błędy w ustaleniach dokonanych przez organy obu instancji wskazują, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, a naruszenie tych przepisów pozostaje w związku z rozstrzygnięciem. To uzasadnia uchylenie zaskarżonych aktów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji winny rozważyć możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a określając jego zakres oraz orzekając w sprawie winny uwzględnić wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ G. Radzicka KP