IV SA/Po 870/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-04-03

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski, Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę schodów zewnętrznych i przebudowie budynku mieszkalnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na gabinet terapii uzależnień może zostać wydana, gdy na działce znajduje się kapliczka, co do której złożono wniosek o wpis do rejestru zabytków?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo wydały pozwolenie na budowę. Wniosek o wpis kapliczki do rejestru zabytków, nawet jeśli wszczęto postępowanie, nie stanowi przeszkody do prowadzenia robót budowlanych, o ile nie naruszają one substancji lub wyglądu zabytku. Ponadto, sąd stwierdził, że naruszenia przepisów postępowania przez organy nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a projekt budowlany był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę schodów zewnętrznych oraz przebudowę budynku mieszkalnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na gabinet terapii uzależnień. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, niezgodność z planem miejscowym, brak weryfikacji inwestycji oraz brak ekspertyzy wpływu na sąsiednie budynki. W trakcie postępowania pojawiła się kwestia wniosku o wpis kapliczki znajdującej się na działce do rejestru zabytków.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Barbara Szymkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę w całości Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą P. P. pozwolenia obejmującego budowę schodów zewnętrznych o pow. [...] m2, przebudowę części budynku mieszkalnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na gabinet terapii uzależnień o powierzchni użytkowej [...] nr (powierzchnia użytkowa części mieszkalnej: [...]), na działce oznaczonej nr ew. [...] ob. Czarków, przy ul. [...] w K. Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Dnia [...] kwietnia 2018 r. P. P. złożył w Urzędzie Miejskim w K. wniosek o pozwolenie na budowę obejmującą przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na gabinet terapii uzależnień oraz budowę schodów zewnętrznych na działce oznaczonej nr ew. [...] ob. [...], przy ul. [...] w K. Do wniosku inwestor załączył 4 egzemplarze projektu budowlanego, oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.) - dalej "Prawo budowlane", wezwał inwestora do usunięcia nieprawidłowości, w tym do doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K., w części dotyczącej rejonu: [...], w prawobrzeżnej części miasta, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta K. z dnia 25 września 2002 r. ([...]) - dalej zwanym "planem miejscowym" w zakresie powierzchni użytkowej lokalu usługowego (§ 41 pkt 3) oraz minimalnej powierzchni biologicznie czynnej (§45 pkt 5). Inwestor uzupełnił braki i nieprawidłowości w dniu [...] maja 2018 r. oraz załączył oświadczenie proboszcza Parafii Rzymskokatolickiej [...] w K. ks. W. K. dotyczące sprzedaży inwestorowi nieruchomości na której planuje się przedmiotowe roboty budowlane oraz zgody na rozbiórkę kapliczki znajdującej się na działce [...] ob. [...] w K. lub jej przeniesienie w inne miejsce. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. Z. R. reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego wniósł sprzeciw co do planowanej inwestycji, jednocześnie wskazując, iż inwestor zaczął prace budowlane przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Ponadto przedłożono pismo K. P. skierowane do Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2018 r. (wraz z załącznikiem) dotyczące objęcia przedmiotowego postępowania pozwolenia na budowę nadzorem, a także wniesiono o ustanowienie K. P. uczestnikiem niniejszego postępowania. Inwestor pismem z dnia [...] maja 2018 r. wskazał, że na parterze budynku prowadzona będzie nieuciążliwa działalność gospodarcza w postaci świadczeń usług zdrowotnych i terapia uzależnień, tym samym prowadzona działalność nie będzie naruszać bezpieczeństwa mieszkańców. Mając na uwadze informacje o rozpoczętych na przedmiotowej działce robotach budowlanych, Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta K. zwrócił się pismem z dnia [...] maja 2018 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. o informację, czy organ ten prowadzi postępowanie na działce należącej do inwestora. W odpowiedzi na powyższe pismo organ nadzoru budowlanego poinformował, iż po przeprowadzeniu kontroli robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym w K. przy ul. [...] nie stwierdzono wykonywania żadnych robót budowlanych wymagających uzyskania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia oraz nie stwierdzono zmiany sposobu użytkowania budynku. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. organ I instancji poinformował pełnomocnika K. P., iż wnioskodawczyni nie może być uznana za stronę przedmiotowego postępowania. Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. organ I instancji poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem zgormadzonym w trakcie postępowania oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. P. pozwolenia obejmującego budowę schodów zewnętrznych o pow. [...]m2, przebudowę części budynku mieszkalnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na gabinet terapii uzależnień o powierzchni użytkowej [...] nr (powierzchnia użytkowa części mieszkalnej: [...]m2), na działce oznaczonej nr ew. [...] ob. [...], przy ul. [...] w K. Od tej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożył Z. R. zarzucając decyzji organu I instancji naruszenie art. 8, 9, 10, 28 k.p.a., oraz art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., a także naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że na gruncie niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma czy przedmiotowe przedsięwzięcie jest zgodne z obowiązującym na terenie dz. o nr ew. [...] ob. [...] w K. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno- budowlanymi. W ocenie Wojewody z opisu planowanej inwestycji, jak również z załączonej dokumentacji projektowej wynika, iż przedsięwzięcie dotyczy budowy schodów zewnętrznych oraz przebudowy części budynku mieszkalnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na gabinet terapii uzależnień na działce oznaczonej nr ew. [...] ob. [...], przy ul. [...] w K. Podkreślono, że działka inwestora objęta jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K., w części dotyczącej rejonu: [...], w prawobrzeżnej części miasta, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] września 2002 r. ([...]). Wskazano, że jak wynika z części graficznej planu miejscowego przedmiotowa działka oznaczona jest symbolem MN (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej), na której zgodnie z § 41 dopuszcza się lokalizację usług nieuciążliwych pod warunkiem, że: 1) nie wymagają dostaw częściej niż raz na 7 dni i samochodami cięższymi niż 3,5 tony, 2) lokale usługowe mogą być realizowane tylko w parterze zabudowy mieszkaniowej, 3) powierzchnia użytkowa lokalu usługowego nie może przekraczać 25% powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego lecz nie więcej niż 120 m2. Zgodnie z § 43 planu miejscowego potrzeby parkingowe dla istniejących i projektowanych inwestycji należy realizować wyłącznie na terenie lokalizacji własnej, dla funkcji usługowej należy zapewnić 3 miejsca parkingowe na 100 nr powierzchni użytkowej, a dla mieszkalnictwa jednorodzinnego minimalnie 2 miejsca parkingowe na 1 lokal mieszkalny. Ponadto § 44 - 47 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazują szczegółowe warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy, zagospodarowania przestrzennego oraz obsługi w zakresie infrastruktury miejskiej, w tym m.in. minimalną powierzchnię biologicznie czynną nu jednej działce budowlanej wynoszącą 60% powierzchni działki. Wskazano, że pod określeniem "usług nieuciążliwych" należy rozumieć taką działalność gospodarczą, która nie powoduje wzmożenia hałasu, promieniowania, zanieczyszczenia powietrza, wód powierzchniowych i podziemnych, gleb jak również zwiększonego w sposób uciążliwy dla otoczenia ruchu samochodowego (§5 pkt 23 planu miejscowego). Podkreślono, że przedłożony wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę projekt budowlany, który został uzupełniony o elementy wskazane postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2018 r. jest zgodny z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, planowana inwestycja spełnia warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego wskazane w tym planie takie jak m.in powierzchnia biologicznie czynna, czy miejsca parkingowe. W ocenie organu II instancji projekt jest kompletny, został wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia zgodnie z art. 14 Prawa budowlanego i wpisane na listę członków odpowiednich izb i legitymujących się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Ponadto, projekt został zatwierdzony bez zastrzeżeń pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Odnosząc się do naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania przyznano rację odwołującemu, że organ I instancji naruszył zasady postępowania administracyjnego, wyznaczając zbyt krótki termin na wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie, przez ten organ materiału dowodowego i zajęcie stanowiska w sprawie. Niemniej jednak, jak wskazał Wojewoda, przesłane przez Prezydenta Miasta K. pisma zostały poddane analizie w toczącym się postępowaniu odwoławczym. Wyjaśniono, że uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sprawdzanie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Podkreślono, że zgodnie z art. 34 Prawa budowlanego projekt budowlany składa się z projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Projekt architektoniczno-budowlany dotyczy bezpośrednio obiektu budowlanego: jego formy, konstrukcji oraz funkcji, a także wskazuje m.in. proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, materiałowe i zasady nawiązania do otoczenia. Organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno- budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 k.p.a.). Powyższe przepisy, jak wskazał Wojewoda, korespondują z przewidzianą w Prawie budowlanym szeroką odpowiedzialnością projektanta. Analiza przedłożonego projektu zagospodarowania działki, jak wskazał organ II instancji, prowadzi do wniosku, że jest on zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Przedłożony projekt budowlany spełnia wymagania, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, stąd zasadne było zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Wojewoda odniósł się w tym zakresie do konkretnych zapisów projektu budowlanego. W dalszej kolejności Wojewoda odniósł się do kwestii ewentualnego obniżenia wartości nieruchomości sąsiednich oraz kwestii rozbiórki kapliczki sprzedanej P. P. Wojewoda wyjaśnił również w jaki sposób ustalono krąg stron postępowania i wyjaśnił, z jakich przyczyn status strony nie przysługuje K. P. Organ II instancji odniósł się też do wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron oraz świadków - właścicieli nieruchomości położonych przy ul. [...] w K., w tym K. P. na okoliczność oddziaływania inwestycji na ich nieruchomości. W przewidzianym prawem terminie skargę do sądu administracyjnego wniósł Z. R. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skardze wskazano na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 9, 10, 28, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz przepisów postępowania, poprzez nieuzyskanie przez inwestora wszystkich koniecznych uzgodnień, brak weryfikacji inwestycji pod kątem zgodności z planem miejscowym oraz brak rzetelnej ekspertyzy wpływu nowej inwestycji na budynki sąsiednie, w tym ich wartość. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302 – dalej jako: ppsa) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego - które miało wpływ na wynik sprawy - jak również przepisów postępowania, które - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł też naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postepowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego doznaje ograniczenia, bowiem może ono nastąpić tylko wówczas, jeżeli uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie, w przypadku naruszenia przepisów postępowania, przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego (por. T. Woś, Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 458). Jednocześnie przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji gdy przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji byłaby taka sama (por. A. Kabat [w;] B. Dauter, A. Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 624). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd musi zatem mieć na uwadze, czy uchylenie zaskarżonego aktu z uwagi na stwierdzone uchybienia może doprowadzić do wydania decyzji o innej treści na skutek ponownego rozpoznania sprawy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2017, poz. 1332, obecnie: Dz. U. z 2018, poz. 1202 – dalej jako: Prawo budowlane), ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257, obecnie: Dz.U. z 2018, poz. 2096 ze zm. – dalej jako: k.p.a.), a także przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012, poz. 462, obecnie: Dz.U. 2018, poz. 1935 – dalej jako: rozporządzenie z 2012 r.). Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje fakt zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia P. P. pozwolenia obejmującego budowę schodów zewnętrznych o pow. [...]m2 oraz przebudowę części budynku mieszkalnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na gabinet terapii uzależnień o powierzchni użytkowej [...]nr (powierzchnia użytkowa części mieszkalnej: [...]m2 na działce oznaczonej nr ew. [...] ob. [...], przy ul. [...] w K. Kwestią sporną pozostaje: zgodność planowanego zamierzenia budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w tym w szczególności prawidłowość sposobu wyliczenia powierzchni użytkowej, dopuszczalność zakończenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, wobec faktu zgłoszenia wniosku o wpis do rejestru zabytków kapliczki zlokalizowanej na działce inwestora; prawidłowość ustalenia kręgu stron postępowania, prawidłowość ustaleń w kontekście uciążliwości planowanego gabinetu terapii uzależnień i wpływu jego funkcjonowania na sąsiednie nieruchomości, a także prawidłowość przeprowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że nieruchomość, której dotyczy wniosek P. P. o udzielenie pozwolenia na budowę położona jest na obszarze objętym ustaleniami uchwały Rady Miasta K. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K., w części dotyczącej rejonu: [...], w prawobrzeżnej części miasta ([...]). Kwestią bezsporną pozostaje również, że działka, której dotyczy wniosek o pozwolenie na budowę oznaczona jest symbolem MN (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej), na której zgodnie z § 41 Planu dopuszcza się lokalizację usług nieuciążliwych pod warunkiem, że: 1) nie wymagają dostaw częściej niż raz na 7 dni i samochodami cięższymi niż 3,5 tony, 2) lokale usługowe mogą być realizowane tylko w parterze zabudowy mieszkaniowej, 3) powierzchnia użytkowa lokalu usługowego nie może przekraczać 25% powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego lecz nie więcej niż 120 m2. Zgodnie z § 43 Planu potrzeby parkingowe dla istniejących i projektowanych inwestycji należy realizować wyłącznie na terenie lokalizacji własnej, dla funkcji usługowej należy zapewnić 3 miejsca parkingowe na 100 m powierzchni użytkowej, a dla mieszkalnictwa jednorodzinnego minimalnie 2 miejsca parkingowe na 1 lokal mieszkalny. Ponadto § 44 - 47 Planu wskazują szczegółowe warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy, zagospodarowania przestrzennego oraz obsługi w zakresie infrastruktury miejskiej, w tym m.in. minimalną powierzchnię biologicznie czynną na jednej działce budowlanej wynoszącą 60% powierzchni działki. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji należało wziąć pod uwagę, że pojęcie "usług nieuciążliwych" zostało zdefiniowane w § 5 pkt 23 Planu, jako działalność gospodarczą, która nie powoduje wzmożenia hałasu, promieniowania, zanieczyszczenia powietrza, wód powierzchniowych i podziemnych, gleb jak również zwiększonego w sposób uciążliwy dla otoczenia ruchu samochodowego. Nie ulega wątpliwości, że deklarowany przez P. P. sposób użytkowania nieruchomości - gabinet terapii uzależnień – nie ma powodować wzmożenia hałasu, promieniowania, zanieczyszczenia powietrza, wód powierzchniowych i podziemnych, gleb jak również zwiększonego w sposób uciążliwy dla otoczenia ruchu samochodowego. Nie ulega również wątpliwości, że planowana inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze lub potencjalnie oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016, poz. 71 – dalej jako: rozporządzenie z 2010 r.). W tym, też zakresie Sąd podziela ocenę organów administracji architektoniczno-budowlanej i nie zgadza się z argumentacją prezentowaną w toku postępowania, jakoby usługi polegające na prowadzeniu gabinetu terapii uzależnień, stanowiły – w rozumieniu prawa – usługi uciążliwe. Podkreślić należy, że zarówno Sąd, jak i organy orzekające w niniejszej sprawie zobligowane są posługiwać się obiektywnym miernikiem uciążliwości planowanych przez P. P. usług. Obiektywne kryteria określa w takim przypadku prawo. Jak wskazano powyżej, w świetle przepisów prawa powszechnie obowiązującego objęta wnioskiem P. P. inwestycja nie dotyczy usług uciążliwych. W projekcie budowlanym przedstawiono obliczenia powierzchni użytkowej części usługowej oraz części mieszkalnej. Obliczenia przedstawiono w pkt. 4 Projektu budowlanego na s. 37, wskazując, że powierzchnia użytkowa po przebudowie będzie wynosiła [...]m2, w tym: powierzchnię użytkową części usługowej – [...]m2 oraz [...]m2 powierzchni użytkowej mieszkalnej. Wskazano przy tym, że powierzchnia użytkowa części usługowej wynosząca [...]m2, stanowić będzie [...]% całego budynku. Na podstawie § 41 pkt 3 Planu na terenach oznaczonych symbolami przeznaczenia MN dopuszcza się lokalizację usług nieuciążliwych pod warunkiem, że powierzchnia użytkowa lokalu usługowego nie może przekraczać 25% powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego lecz nie więcej niż 120 m2. W skardze zakwestionowano jednak sposób wyliczenia powierzchni użytkowej, odwołując się do Normy PN-ISO 9836:2015-12 i zarzucając, że w sprawie pominięto obowiązującą obecnie normę, która "w sposób jednoznaczny, w zamkniętym katalogu wskazuje na par. 92.1 jakie pomieszczenia należy wliczyć do powierzchni użytkowych" i wskazując, że "z pewnością nie ma tam piwnicy". Ustosunkowując się do tego zarzutu należy jednak wskazać, że w związku z tym, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie definiują pojęcia powierzchni zabudowy, pomocnym może być - tak jak uczyniono to w badanej sprawie - odwołanie się do Polskiej Normy. Należy jednak mieć na uwadze, że z przepisów art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 2002 r. o normalizacji (Dz. U. 2015 poz. 1483 ze zm.) wynika, że polskie normy nie są przepisami powszechnie obowiązującymi. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy o normalizacji stanowi bowiem, że polska norma jest normą krajową, przyjętą w drodze konsensu i zatwierdzoną przez krajową jednostkę normalizacyjną, powszechnie dostępną, oznaczoną - na zasadzie wyłączności - symbolem PN. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji stosowanie polskich norm jest dobrowolne. Tym niemniej, z uwagi na brak definicji ustawowej, posiłkowanie się definicją powierzchni zabudowy zawartą w polskiej normie jest praktyką pożądaną w tego typu sytuacjach i powszechnie akceptowaną (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 675/13). Należy więc zauważyć, że zgodnie z rozporządzeniem z 2012 r. (w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego) stanowiące wykonanie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 34 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego część opisowa Projektu budowlanego powinna określać: w przypadku budynków - powierzchnię zabudowy, o której mowa w pkt 4, określanej zgodnie z zasadami zawartymi w Polskiej Normie dotyczącej określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych wymienionej w załączniku do rozporządzenia. W załączniku do rozporządzenia z 2012 r. znajduje się Wykaz Polskich Norm powołanych w rozporządzeniu. W dacie wydawania decyzji przez organy obydwu instancji, jak i w dacie badania legalności tych decyzji przez Sąd, rozporządzenie z 2012 r. nakazuje stosować Normę Polską PN-ISO 9836:1997 "Właściwości użytkowe w budownictwie. Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych". Podkreślić należy, że to prawodawca, decyduje o tym w jaki sposób, na potrzeby procesu inwestycyjnego winny być obliczane parametry powierzchni. Z woli prawodawcy wyrażonej w rozporządzeniu z 2012 r. należało zatem, tak jak uczyniły to organy, ustalając powierzchnię użytkową, zastosować Normę Polską PN-ISO 9836:1997. Tak, postanowił, bowiem prawodawca. Dlatego też niezasadnie, Skarżący, powołuje się na zapisy Normy PN-ISO 9836:2015-12. Jakkolwiek, bowiem jest to norma zatwierdzona przez krajową jednostkę normalizacyjną, to przepisy rozporządzenia z 2012 r. (w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego) nakazują stosować Normę Polską PN-ISO 9836:1997 do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych. W konsekwencji nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że powierzchnię użytkową w niniejszej sprawie wyliczono z naruszeniem prawa. Ubocznie jedynie należy wskazać, że powoływana w skardze Norma PN-ISO 9836:2015-12 nie zawiera powołanej w skardze jednostki "par. 92.1", a porównanie Norm Polskich PN-ISO 9836:1997 oraz PN-ISO 9836:2015-12 nie potwierdza argumentacji skargi. W dalszej kolejności należy wskazać, że projektowana przebudowa nie spowoduje zwiększenia powierzchni zabudowy, ani kubatury budynku (s. 37 projektu budowlanego), a powierzchnia biologicznie czynna stanowić będzie [...]% powierzchni działki (s. 23 i 25 Projektu budowlanego), w sytuacji gdy minimalna powierzchnia biologicznie czynna została ustalona na poziomie 60% powierzchni (§45 Planu). Dla projektowanej inwestycji przewidziano też: [...] miejsca postojowe dla funkcji mieszkalne w garażu oraz [...] miejsca postojowe dla funkcji usługowej na terenie działki inwestora (s. 23, 25 i 40 Projektu budowlanego. Również to ustalenie, należy w ocenie Sądu uznać za zgodne z Planem, który stanowi, że dla funkcji usługowych należy zapewnić minimalnie 3 miejsca parkingowe na 100 m2 powierzchni użytkowej, a dla mieszkalnictwa jednorodzinnego należy zapewnić minimalnie 2 miejsca parkingowe na 1 lokal mieszkalny (§ 43 pkt 2 i 3 Planu). Skoro W analizowanym przypadku, powierzchnia usługowa stanowić będzie [...]m2, co stanowi w przeliczeniu niespełna [...] ze 100m2. Przepis § 43 pkt 2 Planu, w zakresie dotyczącym zabezpieczenia potrzeb parkingowych dla funkcji usługowej, nakazuje zapewnić 3 miejsca postojowe na 100m2. Skoro w niniejszej sprawie powierzchnia usługowa stanowi [...] tej wartości, to za zgodne z przepisami uznać należało zapewnienie [...] miejsc postojowych dla prowadzonej działalności usługowej. Należy bowiem zauważyć, że Plan wymaga zapewnienia minimalnie 3 miejsca parkingowe "na 100 m2", a nie "do 100m2". Skoro więc w analizowanym przypadku funkcja usługowa będzie miała powierzchnię o [...] mniejszą niż 100m2, to prawidłowo organy dokonały interpretacji § 43 pkt 2 Planu, stwierdzając zgodność planowanej inwestycji z nim. Przechodząc do dalszych zarzutów skargi należy wskazać, że nie ulega wątpliwości Sądu, że w pkt. 3 decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2018 r. określono warunek udzielonego pozwolenia na budowę w myśl którego przed zakończeniem robót budowlanych należy dokonać rozbiórki istniejącej na działce kapliczki. Nie ulega wątpliwości, że jak udokumentował to inwestor, kapliczka została sprzedana P. P. wraz z działką nr [...], a Parafia Rzymskokatolicka [...] w K., oświadczyła, że nie sprzeciwia się rozbiórce tej kapliczki, ani ewentualnemu jej przeniesieniu w inne miejsce (k. 39 akt adm.). Pomimo, jednoznacznego stanowiska Parafii, jedna z mieszkanek ul. [...] zwróciła o się o wpisanie tej kapliczki, usytuowanej na należącej do P. P. działce nr [...] do rejestru zabytków. Rozważając argumentację skargi, że "w sprawie tejże kapliczki został złożony wniosek o wpis do rejestru zabytków. Zatem będzie to miejsce wpisane do ewidencji zabytków i tym samym objęte nadzorem konserwatora zabytków. I bez jego zgody rozbiórka kapliczki jest niezgodna z prawem" należy wskazać na dwie kwestie. Przede wszystkim, należy zwrócić uwagę, że tryb postępowania oraz skutki wszczęcia postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków reguluje ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2018, poz. 2067 – dalej jako: ustawa o ochronie zabytków). W pierwszej kolejności należy wskazać, że na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, zabytek nieruchomy wpisuje się do rejestru na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków "z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu", na którym znajduje się zabytek nieruchomy. Jak wynika z akt K. P., która zwróciła się o wpis kapliczki posadowionej na działce nr [...] do rejestru zabytków, nie była w dacie składania tego wniosku, ani właścicielką kapliczki, ani użytkownikiem wieczystym gruntu na którym znajdować miałaby się ta kapliczka. Jeżeli nawet organ wszcząłby w tej sprawie postępowanie z urzędu, to na podstawie art. 10a ustawy o ochronie zabytków, ustawodawca wprowadził ochronę tymczasową przed wpisaniem zabytku do rejestru. Przepis art. 10a ust. 1 ustawy o ochronie zabytków stanowi, że od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku. Wprowadzenie wynikającej z mocy prawa, ochrony przysługującej w okresie postępowania o wpis do rejestru zabytków, powoduje, że wszczęcie postępowania o wpis nie stanowi zagadnienia wstępnego, w stosunku do postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, a wszczęcie postępowania o wpis nie skutkuje zakazem prowadzenia wszelkich robót, ale tylko takich które mogą naruszyć substancję lub wygląd zabytku i są podejmowane bezpośrednio przy zabytku (por. E. Skorczyńska, Skutki wszczęcia postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków dla procesu inwestycyjnego ( w świetle wykładni art. 10a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, Przegląd Prawa Publicznego 2019 nr 2, s. 52-62). Ochrona zabytku w okresie postępowania o wpis wynika z mocy samego prawa (art. 10a ust. 1 ustawy o ochronie zabytków), a zakazy o których mowa w art. 10a ustawy o ochronie zabytków obowiązują inwestora od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru. W konsekwencji inwestor nie może prowadzić przy zabytku robót do czasu zakończenia postępowania o wpis. Wskazana w skardze kwestia, została zatem prawidłowo oceniona przez organy prowadzące postępowanie w sprawie i nie stanowiła przeszkody dla zakończenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Odrębne zagadnienie stanowi natomiast - realizacja - wynikającej z decyzji Prezydenta Miasta K. rozbiórki kapliczki. W skardze zakwestionowano również prawidłowość ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oraz naruszenie przepisów postępowania z uwagi na brak rozpoznania wniosku dowodowego na okoliczność uciążliwości planowanej inwestycji. Odnosząc się do tych zarzutów należy w pierwszej kolejności wskazać, że ustalając krąg stron postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie organy wzięły pod uwagę treść art. 28 k.p.a., oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania jest ustalenie, że dana inwestycja wpływa na konkretną nieruchomość oraz na uprawnienia dotyczące korzystania z niej. W Projekcie budowlanym wskazano, że obszar oddziaływania inwestycji obejmie działkę inwestora (dz. nr [...]), a oddziaływanie działki nie wykracza poza obszar terenu działki inwestora (s. 24b). Jak należy wnioskować na podstawie akt sprawy Z. R., jest właścicielem dz. nr [...] (k. 21 akt adm.) bezpośrednio przylegającej do dz. nr [...] od tej strony z której zlokalizowane są objęte pozwoleniem na budowę schody, poprzez które odbywać będzie się ruch pieszy do planowanego gabinetu terapii uzależnień. Jak należy wnioskować z tej przyczyny i jak wskazano w decyzji pierwszoinstancyjnej mając na uwadze przepisy odrębne, lokalizację oraz funkcję inwestycji ustalono, że obszar jej oddziaływania zamykać będzie się w granicach działek nr [...] i [...], tj. działki inwestora oraz działki Z. R. Sąd dostrzega, że przyznając Z. R. status strony postępowania organy nie wskazały przepisu, z którego ten jego status wywodzą. Ten z kolei fakt, jak można wnioskować z akt sprawy, wzbudził nieufność społeczności lokalnej, co do rzetelności prowadzonego postępowania. Jak wskazują akta sprawy, zamierzenie polegające na lokalizacji gabinetu terapii uzależnień przy ul. [...] budzi zdecydowany sprzeciw społeczności lokalnej, która kategorycznie sprzeciwia się takiemu sposobowi użytkowania jednego z domów przy ul. [...] (k. 41 akt adm.). Należy jednak wskazać, że skoro postępowania administracyjne mają w szczególności - zapewnić ochronę interesów prawnych – stron, to wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść osoby domagającej się uznania jej za stronę postępowania (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, LEX nr 347949). Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 15 lipca 2016r., sygn. akt II OSK 2759/14 gdzie Sąd ten dostrzegł też, że wąskie rozumienie art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane odwołujące się do naruszenia interesu prawnego jest zbyt restrykcyjne, w praktyce ograniczając prawa wynikające z Konstytucji RP (art. 2, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1). Słusznie zatem – mając na uwadze konkretne uwarunkowania planowanego zamierzenia – za stronę postępowania uznano Z. R., którego nieruchomość przylega do terenu inwestycji, od tej strony z której ma zostać dokonana budowa schodów, co bezspornie wpłynie na częstotliwość użytkowania tej części działki inwestora, która bezpośrednio sąsiaduje z działką Z. R. Mając jednak na uwadze konkretne okoliczności badanej sprawy, należy też wskazać, że subiektywne odczucie mieszkańców ul. [...] nie jest wystarczające do uznania, że wszystkie nieruchomości położone przy tej ulicy są usytuowane w obszarze oddziaływania spornego przedsięwzięcia (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji nie obejmuje pozostałych działek przy ul. [...]. Trafnie zatem, w ocenie Sądu K. P., jak i pozostali mieszkańcy ul. [...] nie zostali uznani za stronę tego postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że istnienie interesu prawnego ma charakter obiektywny, znajdujący oparcie w przepisach prawa. Dlatego za bezcelowe należało uznać prowadzenie na tę okoliczność dowodu z przesłuchania stron oraz świadków – właścicieli nieruchomości położonych przy ul. [...] (k. 27/k.43 i k.26/k.44 akt adm. – podwójna numeracja). Dlatego też brak ustosunkowania się do tego wniosku jakkolwiek stanowił niewątpliwie naruszenie prawa, to nie miał wpływu na wynik sprawy. Status strony postępowania ma, bowiem charakter obiektywny. Tak więc subiektywne stanowisko mieszkańców ul. [...] o uciążliwości planowanego zamierzenia i brak akceptacji dla powstania placówki związanej z leczeniem, czy terapią odwykową pozostają bez wpływu na treść przepisów prawa, w oparciu o które ustala się interes prawny. Od interesu prawnego odróżnić, bowiem trzeba interes faktyczny, na który powoływała się K. P., wywodząc, że lokalizacja planowanej inwestycji jest niepożądana, a z okien mieszkańców ulicy będzie widoczny sporny obiekt oraz teren dookoła niego, co będzie skutkować dyskomfortem mieszkańców. Odnosząc się do tej argumentacji należy zauważyć, że sporny obiekt istnieje, a planowana inwestycja polega jedynie na budowie schodów zewnętrznych i przebudowie części budynku wraz ze zmianą jego sposobu użytkowania. Zgodzić się również należy, że w toku postępowania naruszono prawo Z. R. do czynnego udziału w nim z uwagi na fakt, że zawiadomienie w trybie art. 10 k.p.a. doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu [...] czerwca 2018 r., a decyzję wydano [...] czerwca 2018 r., a więc przed upływem terminu do wypowiedzenia się w sprawie. Należy jednak zauważyć, że Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika brał czynny udział w postępowaniu: przesyłając oświadczenie K. P. z [...] czerwca 2018 r., wniosek z [...] czerwca 2018 r. o wpis kapliczki do rejestru zabytków, wniosek z dnia [...] czerwca 2018 r. o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron i właścicieli ul. [...] na okoliczność uciążliwości inwestycji, korespondencję kierowaną do Urzędu Miasta oraz odwołanie. Nie ulega w ocenie Sądu, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania i to zarówno przez organ I, jak i II instancji. Należy jednak przypomnieć, że naruszenie przepisów postępowania uzasadnia uchylenie decyzji, tylko wówczas gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w sprawie wszczęto na wniosek złożony [...] kwietnia 2018 r. i decyzję Prezydenta Miasta K. wydano [...] czerwca 2018 r., a więc dwa miesiące później. Decyzja organu II instancji zapadła [...] lipca 2018 r. Postępowanie przeprowadzono z uwzględnieniem standardów art. 35 k.p.a., czego nie można czynić organom zarzutem. Skarżący brał aktywny udział w postępowaniu, składając dokumenty i zgłaszając wnioski. W okolicznościach badanej sprawy, Skarżący nawet nie twierdzi, aby wskazane naruszenie przepisów postępowania (naruszenie jego prawa do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz brak ustosunkowania się do wniosku o przeprowadzenie dowodu na okoliczność uciążliwości inwestycji) miało mieć jakikolwiek wpływ na wynika sprawy. Wyjaśnić należy, że bez wpływu na wynik postępowania w sprawie pozwolenia na budowę pozostaje prognozowany wpływ planowanej inwestycji na poziom cen nieruchomości sąsiednich. Również sprzeciw społeczności lokalnej nie stanowi przesłanki odmowy udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Wbrew zarzutom skargi w sprawie uzyskano wymagane uzgodnienia, a przedłożony projekt budowlany odpowiada wymogom prawa i został sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, co zostało udokumentowane w aktach sprawy. Odnosząc się do argumentacji skargi dotyczącej immisji, wskazać trzeba też, że z art. 140 kodeksu cywilnego wynika, iż właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy - w granicach - określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Zgodnie z art. 144 kodeksu cywilnego, właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Spory między sąsiadami w tym immisje mają jednak charakter cywilnoprawny i są rozstrzygane przez sądy powszechne. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie analiza akt sprawy pod kątem przywołanych uregulowań nie pozostawia wątpliwości, iż wymagania formalne, określone w cytowanych przepisach - niezbędne do wydania pozwolenia na budowę - zostały przez inwestora spełnione. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego - które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Wobec powyższego na podstawie art. 151 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło