IV SA/Po 873/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Bożena Popowska Protokolant sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 07 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi "P. Z. N.T. K." S.A. na decyzję Okręgowego Inspektor Pracy z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ukaranie grzywną oddala skargę /-/B.Popowska /-/E.Kręcichwot-Durchowska /-/P.Miładowski KP Inspektor Pracy dnia [...]r. - działając na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity: DZ. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.) w pkt 1 postanowienia nałożył na P. Z. N. T. K. S.A. grzywnę w kwocie [...]i wezwał do jej uiszczenia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia, w pkt 2 zobowiązał P. Z. N. T. K. S.A. . do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w Tytule Wykonawczym Nr [...]z dnia [...]r. W przewidzianym terminie P. Z. N. T. K. S.A. . złożyły zażalenie na postanowienie z dnia [...]r. i wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, umorzenie postępowania egzekucyjnego i przyznanie skarżącemu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia wskazano m. in., że Inspektor Pracy nakładając grzywnę nie zbadał i nie wziął pod uwagę sytuacji finansowej skarżącego. Zwłaszcza w sytuacji, w której grzywna w celu przymuszenia została nałożona w celu przymuszenia do wykonania obowiązków polegających na wypłacie ekwiwalentów za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, nagród jubileuszowych i odpraw emerytalnych. Skarżący jest w trudnej sytuacji finansowej, prowadzi negocjacje z wierzycielami, celem zawarcia porozumień zmierzających do rozłożenia na raty lub umorzenia części zaległych należności. Podejmuje wysiłki zmierzające do zwiększenia produkcji celem dostosowania jej do wielkości zatrudnienia. Nakładanie grzywien w celu przymuszenia w tak rażąco wygórowanej wysokości, poczytać można jedynie w kategoriach torpedowania sanacyjnych wysiłków skarżącego - zwłaszcza w kontekście faktu, iż w ramach " milczącego porozumienia " zawartego przez skarżącego z pracownikami, sprawy dotyczące nagród jubileuszowych i odpraw emerytalnych nie są kierowane na drogę postępowania sądowego. Skarżący podkreślił także, iż wysokość nałożonej grzywny, nie znalazła jakiegokolwiek odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wysokość tę organ ustalił w sposób arbitralny, nie dostosowując jej do okoliczności faktycznych sprawy oraz do możliwości płatniczych skarżącego. Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...]Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Wskazał w uzasadnieniu, organ wskazał, że zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy ( tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 ze zm.- dalej KP ) pracownicy nie ponoszą ryzyka prowadzenia przez pracodawcę działalności gospodarczej, a więc nie uzasadnione niewypłacenie pracownikowi świadczeń związanych ze stosunkiem pracy, a tym samym niewykonanie prawomocnej decyzji inspektora pracy nakazującej wypłatę pracownikom przedmiotowych świadczeń, brakiem pozytywnych wyników finansowych jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa pracy. Zgodnie z art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity: DZ. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.) nałożona grzywna nie mogła przekraczać kwoty 25000 zł, w związku z tym grzywna w kwocie [...] zł jest grzywna, która mieści się w środkowej części zakresu wyznaczonego przez ustawodawcę. Podstawowym celem grzywny w celu przymuszenia jest doprowadzenie do wykonania obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym, a nie doprowadzenie do wpłacenia jej na rachunek Okręgowego Inspektoratu Pracy. Ponadto, co ma istotne znaczenie w sprawie, w przypadku wykonania nałożonego obowiązku objętego tytułem wykonawczym, może być zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umorzona lub zwrócona. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity: DZ. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.), jeżeli przepisy powołanej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ). Art. 124 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określający elementy prawidłowo wydanego postanowienia, miałby zastosowanie, gdyby ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawierała odmiennych uregulowań. W art. 122 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazuje w sposób wyczerpujący i wyłączny elementy postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i Zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie wskazane w art. 124 § 2 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, P. Z. N. T. K. S.A. . wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego przez niego w mocy postanowienia organu I instancji i zasądzenie skarżącemu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał argumenty podniesione w zażaleniu nadto wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu organ administracji dał wyraz działaniu, które nie służy dobrze pojętemu interesowi społecznemu i słusznemu interesowi pracowników. Tym samym zaskarżone postanowienie narusza jedną podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną a art. 7 kpa. Skarżący podkreślił, iż uszczuplenie środków przedsiębiorstwa o tak wysoką grzywnę wysoce negatywnie wpłynie na sytuację finansową skarżącego. Poza tym, zapłacenie grzywny nie gwarantuje jej zwrotu, albowiem przepisu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazują obligatoryjnego charakteru zwrotu uiszczonej kwoty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa. ) Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd administracyjny dokonał kontroli sprawy według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Wbrew zarzutom skarżącego stanowisko organu I i II instancji zawarte w zaskarżonych decyzjach znajduje umocowanie w zebranym materiale dowodowym i podstawach prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie znalazł podstaw do podważenia powyższych ustaleń organu, dlatego w pełni je podzielił, czyniąc integralną częścią własnych rozważań. Zgodnie z art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zastosowany środek egzekucyjny, o jakim mowa w art. 119 § 1 wymienionej ustawy tj. grzywna w celu przymuszenia jest środkiem przewidzianym w sytuacji, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest nakaz inspektora pracy, w związku z tym organ I instancji zgodnie z prawem zastosował środek egzekucyjny, nałożył na stronę skarżącą grzywnę w celu przymuszenia. Postanowienie zostało wydane we właściwym trybie, z zachowaniem wymogów z art. 122 § 1 i 2 ustawy. Słusznie organ II instancji wskazał, że art. 124 § 2 kpa określający elementy postanowienia miałby zastosowanie, w postępowaniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, gdyby ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawierała odmiennych uregulowań. Zgodnie z art. 122 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie o nałożeniu grzywny musi zawierać elementy w nim wskazane to jest: wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Dlatego też zarzut skarżącego, że orzeczenie organu I instancji nie posiada uzasadnienia, jest nietrafny. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 121 §2 określa maksymalną wysokość grzywny w celu przymuszenia, nie precyzując dolnej granicy tego środka egzekucyjnego. Wysokość nałożonej grzywny powinna być zatem szczegółowo oceniana w danej sprawie. Aby uchronić się od zarzutu arbitralnego ustalenia wysokości zastosowanego środka egzekucyjnego, organ egzekucyjny w uzasadnieniu orzeczenia winien wskazać, jakimi względami kierował się przy wymierzaniu grzywny w określonej wysokości. Nadto organ odwoławczy winien wskazać, z jakich względów podnoszone w zażaleniu okoliczności nie zostały przez niego uwzględnione na etapie rozpatrywania środka odwoławczego. Rozpatrując zażalenie Okręgowy Inspektor Pracy w sposób szczegółowy wypowiedział się co do podnoszonych przez skarżącego zarzutów oraz wskazał na społeczne konsekwencje niewykonania obowiązków wynikających z nakazu. W uzasadnieniu wskazał także na okoliczności jakimi kierował się organ przy zastosowaniu tego środka. Nie jest trafny zarzut pełnomocnika strony skarżącej, zgodnie z którym działania Inspektora Pracy mogą jedynie dodatkowo pogorszyć sytuację finansową strony. Podobnie bezzasadny jest powtórzony w skardze argument, że swoim postanowieniem organ I instancji dał wyraz działaniu, które nie służy dobrze pojętemu interesowi społecznemu i słusznemu interesowi pracowników. Rację ma organ odwoławczy stwierdzając, że podstawowym celem grzywny w celu przymuszenia jest doprowadzenie do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a nie doprowadzenie do wpłacenia jej na rachunek organu. Ponadto w przypadku wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art. 125 §1 wymienionej ustawy), natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części (art. 126 wymienionej ustawy). W tych okolicznościach skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ B. Popowska /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski KP