IV SA/Po 877/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 marca 2016 r. sprawy ze skargi W.Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości IV SA/Po 877/15 Uzasadnienie Wójt Święciechowa postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] wydanym na podstawie art. 34 § 1 i 2, w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, dalej u.p.e.a.) oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu zarzutów wniesionych przez W. Ż. (dalej skarżąca) dnia [...] czerwca 2015 r. do tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., postanowił uznać zarzuty za nieuzasadnione. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. wydanym w sprawie o numerze [...] stwierdziło, że zażalenie W. Ż. na wyżej opisane postanowienie Wójta Gminy Święciechowa z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] Wójt Gminy Święciechowa uznał zarzuty do tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2015r. - wniesione w dniu [...] czerwca 2015r. przez skarżącą, a przekazane w dniu [...] czerwca 2015r. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lesznie - za nieuzasadnione. Wskazano, że przedmiotowe postanowienie zostało w dniu [...] lipca 2015r. doręczone skarżącej, która je odebrała osobiście, co potwierdzone zostało jej własnoręcznym podpisem na znajdującym się w aktach sprawy druku "potwierdzenie odbioru". Stosownie do brzmienia przepisu art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie na postanowienie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Zaznaczono, iż pouczenie o takiej treści znalazło się w zaskarżonym postanowieniu Wójta Gminy Święciechowa z dnia [...] lipca 2015r. Aby zażalenie mogło być skutecznie wniesione, strona zobowiązana jest wnieść je z zachowaniem przewidzianego ustawą terminu. W przeciwnym bowiem razie, zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.) organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, co skutkuje pozostawieniem tego zażalenia bez rozpoznania. W przedmiotowej sprawie termin do złożenia zażalenia na przedmiotowe postanowienie organu pierwszej instancji upłynął z dniem [...] lipca 2015r. Zażalenie datowane na dzień [...] lipca 2015r. skarżąca nadała listem poleconym w dniu [...] lipca 2015r. w Urzędzie Pocztowym w Lesznie. Wpłynęło ono do Urzędu Gminy Święciechowa w dniu [...] lipca 2015r., co zostało potwierdzone odpowiednio na kopercie potwierdzającej dzień nadania przedmiotowego pisma, która to koperta znajduje się w aktach sprawy, i na egzemplarzu zażalenia pieczątką wpływu Urzędu Gminy Święciechowa. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i pozostawiło je bez rozpatrzenia. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, zgodnie z brzmieniem przepisu art. 58 § 1 k.p.a. możliwe jest tylko na prośbę zainteresowanej strony, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prośbę wnosi się w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i to jednocześnie z dopełnieniem czynności, dla której był określony termin (w tym przypadku z wniesieniem zażalenia). W kontrolowanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie został złożony. Skargę na powyższe postanowienie w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. Ż. przyznając, że spóźniła się z wniesieniem odwołania. Wyjaśniła, że było to spowodowane brakiem środków finansowych na opłacenie przesyłki pocztowej i powołała się na swoją trudną sytuację materialną. W dalszej kolejności skarżąca podniosła zarzuty merytoryczne w stosunku do decyzji nakładającej na nią opłatę adiacencką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest akt procesowy, który stanowi postanowienie z dnia [...] marca 2014r. wydane na podstawie art. 134 k.p.a., którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie stwierdziło, że zażalenie W. Ż. od postanowienia Wójt Święciechowa z dnia [...].07.205r. nr [...] uznającego za nieuzasadnione zarzuty skarżącej wobec tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W myśl art.141 § 2 k.p.a. zażalenie na postanowienie wydane w toku postępowania służy stronie w terminie siedmiu dni od dnia jego doręczenia stronie. Zgodnie z art.144 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącym zażaleń odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące odwołań. W rozpatrywanym przypadku odpowiednie zastosowanie znajduje więc art.134 k.p.a. Z przytoczonego wyżej przepisu art. 134 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania (tu odpowiednio postanowienia), a postanowienie to jest ostateczne. W zakresie odnoszącym się do drugiej, spośród wymienionych w art. 134 k.p.a. przesłanek wydania postanowienia, o którym w nim mowa, a mianowicie "uchybienia terminu do wniesienia odwołania" (tu odpowiednio zażalenia) należy uznać, że uchybienie wskazanego terminu ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 Działu II k.p.a. zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. terminu 7 dni. W związku z tym każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu już stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy uchybienie terminowi nastąpiło, to przy braku istnienia prośby (wniosku) o przywrócenie terminu - organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Fakt stwierdzenia (zaistnienia) tej okoliczności wiąże organ administracji, co jednoznacznie wynika z treści bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 134 k.p.a., czyniąc niemożliwym i niedopuszczalnym zarazem operowanie w odniesieniu do tejże okoliczności jakimkolwiek marginesem swobody. Każde więc uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a., tj. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, chyba że strona domaga się przywrócenia terminu stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. Należy podkreślić, iż wniosku o przywrócenie terminu nie można domniemywać (musi być on wyraźnie złożony). Także sam fakt dokonania określonej czynności po terminie, nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 czerwca 2008r. sygn. akt I OSK 1297/07 "z art. 58 k.p.a. wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. W tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu" (LEX nr 497635). Tym bardziej nie daje to podstawy do twierdzenia o konieczności pouczenia strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy odpis wyżej opisanego postanowienia Wójta Święciechowa doręczono skarżącej w dniu [...].07.2015r. wraz z prawidłowym pouczeniem, że na w/w postanowienie przysługuje zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie za pośrednictwem Wójta Święciechowa w terminie 7 dni od daty otrzymania tegoż postanowienia. Skarżąca w dniu [...].07.2015r. sporządziła zażalenie na powyższe postanowienie. Jak wynika z pieczęci urzędu pocztowego znajdującej się na kopercie w której wysłano zażalenie, zostało ono złożone w urzędzie pocztowym w dniu [...].07.2015r., a więc już po upływie ustawowego terminu do wniesienia zażalenia. Skarżąca w skardze przyznała fakt przekroczenia terminu do wniesienia zażalenia. Jednocześnie wyjaśniła, iż było to spowodowane brakiem środków finansowych. Wyjaśnienie to nie ma żadnego znaczenia dla kontrolowanego rozstrzygnięcia, gdyż jak już wspomniano fakt stwierdzenia (zaistnienia) przekroczenia terminu do wniesienia zażalenia wiąże organ administracji, co jednoznacznie wynika z treści bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 134 w zw. z art.144 k.p.a. Każde uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a., tj. postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Niespornym też było, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia w/w zażalenia, co umożliwiłoby dokonanie oceny, czy skarżąca istotnie nie miała środków finansowych na wysłanie zażalenia i jakie to wywołuje konsekwencje proceduralne. Mając na uwadze, że skarżąca niewątpliwie złożyła przedmiotowe zażalenie po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, a jednocześnie nie złożyła wniosku o przywrócenie tegoż terminu, organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że zażalenie skarżącej na postanowienie Wójta Święciechowa z dnia [...].07.205r. nr [...] uznającego za nieuzasadnione zarzuty skarżącej wobec tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, co zamyka możliwość merytorycznego rozpatrzenia przez Kolegium wspomnianego zażalenia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalono skargę.