IV SA/Po 88/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-04-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczestnik postępowania administracyjnego, który wykazał trudną sytuację materialną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Uczestnik postępowania, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Prawo pomocy jest formą pomocy państwa dla osób w trudnej sytuacji materialnej, ograniczającej dostęp do sądu.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania R.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego o zawieszeniu postępowania. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z rozdawania ulotek oraz wydatki na utrzymanie. Sąd ocenił, że wnioskodawca wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S.P. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu /-/D.Mataczyński
R.P. jako uczestnik postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, z którego wynika, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe a źródłem jego utrzymania są dochody z rozdawania gazet [...] i ulotek handlowych w kwocie ok. [...] zł. Wnioskodawca przedstawił również wyliczenie z którego wynika, iż na bilety MPK ([...] zł.), leki ([...] zł.), i obiady ([...] zł.) wydaje łącznie ok. [...] zł.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma również brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84).
Biorąc pod uwagę wynikające z uzasadnienia złożonego wniosku dane przedstawiające sytuację finansową oraz koszty utrzymania wnioskodawcy, uznać należy, że wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Zatem spełnione zostały przesłanki do przyznania uczestnikowi postępowania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
jh
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło