IV SA/Po 884/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 18 październik 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. N. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] września 2016 r. T. N., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości. W skardze zawarł skarżący wniosek o wstrzymanie wykonania zarówno decyzji organu odwoławczego jak i organu I instancji. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że przedmiotem obu decyzji (decyzji organu odwoławczego również z uwagi na utrzymanie w mocy pierwotnej zaskarżonej decyzji) jest zezwolenie na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości skarżącego w celu dokonania na jej terenie prac i czynności, które niezaprzeczalnie wiążą się z niebezpieczeństwem wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżącego potwierdza to praktyka życiowa, która wskazuje, iż wjazd na grunt zwłaszcza przeznaczony pod uprawę roślinną ciężkiego sprzętu i urządzeń, które są na porządku dziennym wykorzystywane w działalności firm energetycznych (takim właśnie przedsiębiorcom jest Uczestnik) powoduje znaczne szkody materialne dla właścicieli gruntu w różnych aspektach (m.in. uprawach, ubytku w powierzchni gruntu z uwagi na usadowienie urządzeń przesyłowych). W razie uwzględnienia skargi mogłoby się okazać, według skarżącego, iż nie było podstaw do wydawania zaskarżonej decyzji, a postępowanie administracyjne winno być umorzone do czasu zakończenia postępowania sądowego, wobec czego może powstać kwestia przywrócenia stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów, a już z pewnością spowodować trudne do odwrócenia skutki (zniszczone uprawy, posadowione urządzenia przesyłowe). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej: Ppsa) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub zawieszenia czynności. Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zasadą wyrażoną w w/w przepisie jest więc wykonalność ostatecznych decyzji organów administracyjnych, a wstrzymanie wykonalności decyzji jest wyjątkiem od tej zasady, który wystąpić może w razie zaistnienia ustawowych przesłanek (faktów) uzasadniających to wstrzymanie i po spełnieniu przez stronę warunków jakie ustawa nakłada na nią, w sytuacji ubiegania się o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji. Przede wszystkim podkreślić należy, iż wstrzymanie wykonalności decyzji przez sąd administracyjny występuje zawsze na wniosek strony, a co za tym idzie - wykazanie, że istnieją pozytywne przesłanki od których ustawa uzależnia wstrzymanie decyzji przez sąd, spoczywa na stronie która taki wniosek składa. Strona winna jest wykazać (uprawdopodobnić), że istnieją przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa tj., iż w razie wykonania tej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wniosek taki może uwzględnić jeżeli po analizie wniosku, wskazanych w nim faktów i okoliczności uprawdopodabniających te fakty ocenia, iż skutki takie mogą faktycznie zaistnieć tj., że w razie wykonania decyzji strona może ponieść znaczne szkody lub decyzja spowoduje nieodwracalne skutki. Powyższe przesłanki mogą wystąpić łącznie lub oddzielnie. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, zachodzi w przypadku zagrożenia wystąpienia szkody, która nie będzie mogła być naprawiona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. Oceniając w powyższym kontekście wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm., zwanej dalej: Ugn) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 9 Ugn stanowi, że w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Z kolei z treści art. 124 ust. 1a Ugn wynika, że w przypadkach określonych w art. 108 Kpa lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazać należy, że decyzja o niezwłocznym zajęciu wydawana w trybie art. 124 ust. 1a Ugn ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu. Zgodnie z brzmieniem art. 124 ust. 1a Ugn decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości może zostać wydana tylko po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania zeń. Jej subsydiarny charakter oznacza, że decyzja taka może istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, kiedy funkcjonuje w obrocie prawnym poprzedzającą ją decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości W ramach niniejszej sprawy zostały wydane dwie decyzje, pierwsza - w trybie art. 124 ust. 1 Ugn – jest to decyzja Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, druga – w trybie art. 124 ust. 1a Ugn – decyzja tego samego organu z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] zezwalająca na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie została usunięta z obrotu prawnego (skarga na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy w/w decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. zawisła przed tut. Sądem pod sygn. akt IV SA/Po 885/16 nie została do tej pory rozstrzygnięta). Tym samym należy stwierdzić, że wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania. Wydanie kontrolowanej decyzji było bowiem uzasadnione ważnym interesem gospodarczym. W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. generalny wykonawca modernizacji istniejącej, elektroenergetycznej, napowietrznej linii L. G. – Ś. H. – Ś. [...], działający z upoważnienia [...] Sp. z o.o. (wnioskodawca) stwierdził, że stan techniczny linii elektroenergetycznej 110 kV relacji L. G. - Ś. H. – Ś. [...] wskazuje na pilną potrzebę przeprowadzenia prac modernizacyjnych, w celu zapewnienia bezpiecznego i niezakłóconego jej funkcjonowania. W ramach ww. zadania obowiązkiem Wykonawcy jest dokonanie prac modernizacyjnych polegających na przebudowie istniejącej, elektroenergetycznej, napowietrznej linii 110kV na słupach stalowych kratowych z izolacją kompozytową i przewodami roboczymi typu [...]. Modernizacja ma na celu zwiększenie w stosunku do aktualnej, wytrzymałości konstrukcyjnej słupów linii elektroenergetycznej przystosowując je do wymogów nowych norm, dla zwiększenia niezawodność funkcjonowania linii. Tym samym, zostanie zminimalizowane ryzyko występowania częstotliwości awarii energetycznych powstałych na skutek przewrócenia się słupów czy zerwania przewodów. Ryzyko takie jest szczególnie realne podczas silnych burz, śnieżyc, nawałnic czy porywistych wiatrów, szczególnie w okresie jesienno - zimowym i wiosenno - letnim. Wskazano także, na konieczność wymiany przewodu ochrony odgromowej, który jest nieprzerwanie eksploatowany. Obecny stan przewodu stwarza zagrożenie wystąpienia poważnych szkód, w tym m. in. pożaru i porażenia. W przypadku wystąpienia burz i nawałnic z wyładowaniami atmosferycznymi, niedostateczna ochrona odgromowa może spowodować długotrwałe przerwy w dostawie energii elektrycznej, co będzie miało negatywny wpływ im funkcjonowanie placówek użyteczności publicznej o strategicznym znaczeniu dla społeczności, takich jak szpitale czy szkoły. Możliwe szkody, spowodowane brakiem prądu, zagrażają zarówno gospodarstwom domowym jak i jednostkom odpowiedzialnym za zapewnienie bezpieczeństwa publicznego. W sytuacji wystąpienia awarii i zaprzestania dostaw prądu istnieje poważne i realne ryzyko powstania dużych strat majątkowych, jak również niematerialnych, w szczególności dotyczących życia i zdrowia ludzkiego. Wskazano również, że w ramach powyższego zadania Wnioskodawca zobowiązany został także, do wymiany wyeksploatowanych przewodów roboczych, które nie są w stanie przesyłać energii elektrycznej z odpowiednim natężeniem, wobec czego możliwości przesyłowe linii są znaczaco ograniczone. Utrzymanie zaś się takiej sytuacji grozi wystąpieniem rozległej awarii zasilania w powiecie Ś., K. i L. , a także ograniczeniem możliwości funkcjonowania zakładów o strategicznym znaczeniu ponadregionalnym. Taki stan rzeczy, w ocenie sądu, wymusza konieczność natychmiastowego wykonania przebudowy przedmiotowej linii w celu uniknięcia istotnych problemów z pokryciem zapotrzebowania na energię elektryczną i jej ciągłą dostawę, a ponadto wprowadzenia poprawy bezpieczeństwa użytkowania terenów pod linią (w tym zapewnienie należytej ochrony życia i zdrowia ludzi). Te okoliczności podnoszone przez inwestora już na etapie postępowania administracyjnego sprzeciwiają się uwzględnieniu rozpoznawanego żądania. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 lutego 2006 r. sygn. akt II OZ 102/06 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powinien brać pod uwagę stanowisko wszystkich uczestników postępowania, bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o jakich mowa w art. 61 §3 Ppsa może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę (wnioskodawcy), ale również po stronie innych uczestników postępowania. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, postanowił jak w sentencji.