IV SA/Po 890/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-12-15
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała trudną sytuację materialną i ponosi wysokie koszty leczenia, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że deklarowany dochód wnioskodawcy, uwzględniający wydatki na leczenie i bieżące utrzymanie, nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy jest formą pomocy państwa dla osób w trudnej sytuacji materialnej, ograniczającej dostęp do sądu.Stan faktyczny
J.T. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z emerytur, wysokie koszty leczenia własnego i żony oraz koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński
J.T. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną a źródłem ich utrzymania są ich emerytury w łącznej kwocie [...] zł. brutto. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał na okoliczność choroby własne i żony (nadciśnienie, choroby związane z przewodem pokarmowym i przebyta operacja endoprotezy kolan żony) i związane z tym koszty leczenia i rehabilitacji wynoszące łącznie [...] zł./mc. Wnioskodawca wyjaśnił również, iż mieszka u córki prowadzącej odrębne gospodarstwo domowe, w związku z czym pokrywa część wydatków związanych z mediami i zakupem opału w wysokości [...] zł./mc. Pozostały dochód wykorzystywany jest na pokrycie bieżących kosztów utrzymania.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
W świetle powyższego, mając na uwadze deklarowany dochód wynoszący 1640,50 zł brutto stwierdzić należy, iż J.T. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie rodziny. Wysokość deklarowanego dochodu przy uwzględnieniu wydatków wynoszących [...] zł./mc oraz konieczność zaspokojenia bieżących kosztów utrzymania (wyżywienie, ubrania itd..) przesądza o tym, iż zasadnym jest przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło