IV SA/Po 892/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z wniosku E. W. w sprawie ze skargi A. W. i E. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE A. W. i E. W. wnieśli skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. E. W. na odrębnym formularzu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a źródłem jej utrzymania jest dochód żony z emerytury wynoszącej [...] zł. netto i pracy na ˝ etatu w kwocie [...]zł. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca ujawnił fakt posiadania nieruchomości w zabudowie szeregowej położonej w P. przy ul J. o wartości ok. [...] zł., samochodu [...] z 2007r. o wartości ok. [...] zł. i oszczędności wykorzystywanych na bieżące potrzeby. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy pismem z dnia 26 października 2016r. (odebranym w dniu 2 listopada 2016r. – k. 28), wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącego i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia kopi zeznania podatkowego za 2015 własnego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, ostatnich trzech odcinków emerytury lub przelewów bankowych za ostatnie trzy miesiące potwierdzających ich wysokość. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca w piśmie z dnia 7 listopada 2016r. przedstawił zestawienie wydatków miesięcznych na prąd, gaz, wodę i śmieci ([...] zł.), leki ([...] zł.), środki czystości ([...] zł.), telefony i internet ([...] zł.), ubezpieczenia ([...] zł.), żywność ([...] zł.). Wnioskodawca przesłał również decyzje ZUS o waloryzacji emerytury własnej i żony. W piśmie z dnia 7 listopada 2016r. skarżący poinformował również, iż nie posiada kart kredytowych i zagubił zeznanie podatkowe. Z uwagi na zakreślony termin nie otrzyma również wyciągów z rachunków bankowych. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że treść oświadczeń złożonych przez skarżącego nie jest wystarczająca do rozpoznania jego wniosku i nie przekonuje o jego zasadności. W oparciu o przedłożone dokumenty i udzielone informacje nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, że jest on osobą, która zasługiwałaby na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na podstawie przedstawionych we wniosku informacji wynika, że skarżący prowadzi wspólne z żoną gospodarstwo domowe i posiada majątek, na który składa się zabudowana nieruchomość położona w P. o wartości ok. [...] zł. oraz samochód osobowy R. S. z 2007 r. o wartości ok. [...] zł. W złożonym przez siebie wniosku skarżący wskazał, iż jedynym źródłem utrzymania jest dochód z emerytury żony wynoszącej [...] zł. netto i praca na ˝ etatu przynosząca dochód [...] zł. Jak wynika z decyzji ZUS przedłożonych na wezwanie Sądu, wysokość uzyskiwanej przez skarżącego emerytury wynosi [...] zł. netto. Emerytura żony skarżącego wynosi zaś [...] zł. netto Powyższe wskazuje, iż łączny dochód z emerytury skarżącego i jego żony wynosi [...] zł. netto miesięcznie. Skarżący nie udokumentował jednak w żaden sposób, pomimo wezwania, dochodu z wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez żonę, oraz wysokości posiadanych oszczędności. W przedmiotowej sprawie nie było zatem możliwe ustalenie jakim dokładnie majątkiem dysponuje skarżący. Skarżący udzielając jedynie częściowych informacji objętych pismem z dnia 26 października 2016r., nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości w tym w szczególności dotyczących kwoty posiadanych oszczędności, przedstawił swoją sytuację materialną fragmentarycznie, co uniemożliwiło ustalenie, jakie są realne możliwości finansowe poniesienia przez niego w niniejszej sprawie kosztów sądowych i opłacenia pełnomocnika z wyboru. W tym miejscu odnosząc się do argumentacji zawartej w piśmie z dnia 7 listopada 2016r. wskazać należy, iż brak w domu wyciągów bankowych nie zwalania wnioskodawcy z wykazania kwot posiadanych oszczędności. Trudno bowiem za wiarygodne uznać aby skarżący nie znał nawet przybliżonych kwot oszczędności. Ponadto skarżący posiadając dostęp do Internetu może uzyskać wyciąg z elektroniczny wyciąg z konta bankowego. W przypadku zaś braku dostępu do konta za pośrednictwem elektronicznych kanałów dostępu stosowną informację (wyciąg) skarżący mógł uzyskać również bezpośrednio w oddziale banku. Analogicznie jako zaniechanie obciążające wnioskodawcę ocenić należy powoływanie się przez skarżącego na zagubienie zeznania podatkowego. Skarżący w przypadku faktycznego zagubienia zeznania podatkowego własnego i żony za poprzedni rok podatkowy, mógł uzyskać informację w Urzędzie Skarbowym i przedłożyć stosowane zaświadczenie Mając zatem na uwadze, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania wyjaśniającego o udzielenie prawa pomocy, należy uznać za przeszkodę uniemożliwiającą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79; postanowienie NSA z 23 listopada 2010 r., I OZ 875/10, Lex nr 742132), na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.