IV SA/Po 895/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Sebastian Michalski Protokolant specjalista Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę w całości. Decyzją z dnia 24 września 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania K. Z. od decyzji Burmistrza Gminy [...], z upoważnienia którego działała Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], nr [...] z dnia 7.02.2024 r. odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na spłatę zaległości alimentacyjnych wraz z odsetkami i dodatkowymi opłatami w łącznej wysokości [...] zł, pokrycie kosztów korespondencji w wys. [...] zł oraz pokrycie kosztów wykonania rezonansu serca, działając na podstawi art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, ust. 3 i 4, art. 36 pkt. 2b, art. 38, art. 39 ust. 1, 2 i 4, art. 41, art. 42, art. 106 ust. 1 i 4 oraz art. 107 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 901, dalej: u.p.s.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że dniu 9 stycznia 2024 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek K. Z. o udzielenie pomocy finansowej z przeznaczeniem na: zakup leków, żywności, zakup butli z gazem, zakup kurtki, spłatę zaległości alimentacyjnych wraz z odsetkami i dodatkowymi opłatami w łącznej wysokości [...] zł, pokrycie kosztów wysyłki korespondencji w wys. [...] zł, pokrycie kosztów wykonania rezonansu serca. Rozpatrując możliwość przyznania pomocy na wymienione cele organ pierwszej instancji decyzją z dnia 5.02.2024 r. - nr [...] przyznał panu K. Z. zasiłek celowy w wys. [...] zł, z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów zakupu: leków w wys. [...] zł, żywności w wys. [...] zł, butli z gazem w wys. [...] zł, kurtki w wys. [...] zł. W pozostałym zakresie Burmistrz Gminy [...], z upoważnienia którego działała Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], decyzją Nr [...] z dnia 7.02.2024 r. odmówił przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na spłatę zaległości alimentacyjnych wraz z odsetkami i dodatkowymi opłatami w łącznej wysokości [...] zł, pokrycie kosztów korespondencji w wys. [...] zł oraz pokrycie kosztów wykonania rezonansu serca. Odwołanie od decyzji z dnia 7.02.2024 r. złożył K. Z., który opisał swoją trudną sytuację finansową i życiową oraz wskazał, że złożył wniosek nie tylko w zakresie zaległych alimentów w wysokości [...] zł (to tylko część alimentów), ale także o spłatę alimentów, jakie M. Z. P. usiłuje wyłudzić od niego na podstawie decyzji urzędniczek [...]. K. Z. opisał także nieprawidłowości w działaniu różnych organów i sądu w jego sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna jest też instytucją polityki społecznej Państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Decyzja organu w zakresie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego zależy od tzw. uznania administracyjnego. W związku z powyższym ocenie Kolegium podlega jedynie poprawność postępowania wyjaśniającego, a w szczególności to, czy rozstrzygnięcie podjęte zostało zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Nie podlega natomiast ocenie samo rozstrzygnięcie, jako wynik wyboru jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia. Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu I instancji nie narusza powyższych zasad ogólnych przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Postępowanie w sprawie było przeprowadzone w sposób dokładny i rzetelny, co znalazło swoje potwierdzenie w dokumentach załączonych do akt administracyjnych i w uzasadnieniu skonstruowanym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Podstawą materialną decyzji stanowił art. 39 ust. 1 - 3 u.p.s., zgodnie z którym: "1. W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. 2. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, łęków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opalu, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. 3. Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. " W wypadku pomocy na podstawie art. 39 u.p.s. dochód wnioskodawcy nie może przekroczyć kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s.; wynosi ono w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 776 zł (pkt 1), natomiast w przypadku osoby w rodzinie - 600 zł (pkt 2). Podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 9.01.2024 r. stwierdzono, że K. Z. deklaruje prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego. Ustalono, że w/w mieszka w domu jednorodzinnym, którego właścicielem jest jego brat W. Z.. Jest osobą niepełnosprawną, zgodnie z orzeczeniem ZUS jest całkowicie niezdolny do pracy do 31.05.2024 r. Dodatkowo przedłożył podczas wywiadu odpis orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności z którego wynika, że został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności do 30.11.2025 roku. W toku postępowania ustalono, że wnioskodawca obecnie utrzymuje się z zasiłku stałego w kwocie [...]zł. Podczas wywiadu środowiskowego w/w deklarował, że figuruje w radach nadzorczych kilku spółek, jednak nie osiąga z tego tytułu dochodu. Ustalono również, że K. Z. przewlekle choruje i wymaga stałego przyjmowania leków. W kwestii opłat mieszkaniowych w/w zadeklarował opłatę za wodę w wys. [...] zł oraz zakup butli z gazem za kwotę [...]zł. Oświadczył ponadto, że oczekuje na pozostałe rachunki, ponieważ zawarł na siebie umowę na energię. Bezsporne w sprawie jest, że wysokość dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, a zatem wniosek winien być rozpatrzony na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji mógł uznać, iż wnioskowane potrzeby K. Z. nie stanowią "zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej". Przez "zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej" należy rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie. Niezbędna potrzeba to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym. W przypadku tego świadczenia organ pomocy społecznej działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet spełnienie ustawowych kryteriów uzyskania pomocy, nie przesądza o tym, że pomoc taka zostanie przyznana, a także, że zostanie przyznana w formie i wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę. Świadczenie to przyznawane jest zawsze na określony cel, co podkreśla już jego nazwa. Zasiłek ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Organowi pierwszej instancji jest znana sytuacja skarżącego, którą rozważono biorąc pod uwagę nie tylko stan zdrowia, ale i stałe źródło dochodu (zasiłek stały) oraz przyznawane skarżącemu inne świadczenia z pomocy społecznej. Odnosząc się do kwoty opisanej w decyzji alimentów w wysokości [...] zł i zarzutu K. Z., że wnosił on o inną kwotę, Kolegium uznało, że nie ma to wpływu na rozstrzygniecie sprawy, gdyż wnioskodawca pisze o kwocie większej, zaś splata zaległych alimentów nie stanowi "niezbędnej potrzeby bytowej". Ponadto spłata zobowiązań finansowych nie stanowi celu, ani nie mieści się w możliwościach pomocy społecznej. Odnosząc się do kwestii przyznania zasiłku celowego na wykonanie rezonansu serca, organ pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawca przewlekle choruje, jest zgłoszony do ubezpieczenia, zatem badanie może być wykonane w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Na wykonanie powyższego badania konieczne jest uzyskanie skierowania od lekarza prowadzącego. Odnosząc się do części wniosku dotyczącego zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłatę korespondencji w wysokości [...] zł, SKO w P. stanęło na stanowisku, że zgłoszona potrzeba także nie nosi znamion niezbędnej potrzeby bytowej. Organ pierwszej instancji wziął także pod uwagę, że decyzją z dnia 11.12.2023 r. - sygn. [...] przyznał K. Z. zasiłek celowy w łącznej kwocie [...]zł, z przeznaczeniem na zakup butli z gazem w wys. [...] zł, zakup grzejnika olejowego w wys. [...] zł, zakup leków w kwocie [...]zł, a decyzją z dnia 11.12.2023 r. - sygn. [...] przyznano mu świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności (z programu "Posiłek w szkole i w domu") w okresie od 1.12.2023 roku 31.12.2023 roku w wysokości [...] zł. Ponadto organ pierwszej instancji, rozpatrując wniosek, zasadnie wskazał, że musi mieć na uwadze sytuację pozostałych świadczeniobiorców gminy [...]. Comiesięcznie wypłaca zasiłki celowe dla rodzin, które ubiegają się o zabezpieczenie środków finansowych na podstawowe artykuły potrzebne do życia, tj. żywność, opał i leki. W związku z tym chcąc objąć pomocą wszystkie osoby ubiegające się i kwalifikujące do pomocy tut. organ nie ma możliwości zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb. Organ w ramach przysługującego uznania administracyjnego dokonuje oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, którą obowiązany jest ustalać w odniesieniu do ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez te osoby żądań oraz przy uwzględnieniu wysokości środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc ani udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Skargę na decyzję organu II instancji wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. Z. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podniósł, że wnioskowana pomoc nie została mu przyznana, pomimo że jego potrzeby nie zostały zakwestionowane. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przyczyną jego trudnej sytuacji jest atak na niego i jego rodzinę ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] od 2018 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 13 listopada 2025 r. podtrzymał i sprecyzował zarzuty oraz żądania skargi w ten sposób, że zarzucił zaskarżonej decyzji: a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania decyzji utrzymującej w całości w mocy decyzji odmawiającej przyznania pomocy skarżącemu; b. naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 39 ust. 1-3 u.p.s. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zasiłek celowy nie może być przyznany na cele wskazane przez, podczas gdy przepis art. 39 ust. 2 tej ustawy zawiera otwarty katalog celów, na które mogą być przeznaczone środki uzyskiwane na zasiłek celowy; Pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za udzielenie nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, oświadczając że opłata nie została pokryta choćby w części. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał, że przepis art. 39 ust. 2 u.p.s. wskazuje jedynie najbardziej typowe potrzeby, na jakie ma być przyznany zasiłek celowy. Przepis ten nie zawiera natomiast zamkniętego katalogu sprawy, albowiem ustawodawca posłużył się w nim wyrażenie "w szczególności na pokrycie części lub całości". Katalog ten jest więc katalogiem otwartym. W orzecznictwie wskazano, w świetle zasad przyznawania pomocy w oparciu o przepisy art. 39 ust. 1-3 u.p.s., że "rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy organ musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ustawy o pomocy społecznej, a więc koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniać potrzeby osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc społeczna stanowi bowiem instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 powyższej ustawy). Tak więc warunkiem korzystania z pomocy społecznej jest w pierwszej kolejności ustalenie, że jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej a następnie stwierdzenie, że udzielenie pomocy jest konieczne z uwagi na fakt, iż osoba wnioskująca nie może własnymi zasobami i możliwościami przezwyciężyć trudnej sytuacji, w jakiej się znalazła. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Ustawodawca nie definiuje z oczywistych względów pojęcia "trudnych sytuacji życiowych", podaje jedynie najczęstsze powody ich powstawania (art. 7 ustawy o pomocy społecznej). Tym samym ocena zaistnienia tej przesłanki należy do organów pomocy społecznej" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Po 667/19). Jak same wyraźnie przyznały organy rozpoznające sprawę, bezspornym jest że wysokość dochodu uzyskiwanego przez K. Z. nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s. W związku z tym, nie należy kategorycznie wykluczać, że podnoszone w toku postępowania administracyjnego przez skarżącego żądania dotyczące przyznania kwot znajduje uzasadnienie w przepisach tej ustawy. Kwestia ta w ocenie skarżącego winna zostać ponownie rozpatrzona, z uwzględnieniem możliwości przyznania skarżącemu choćby w części środków, o jakich przyznanie wnosił do Kierownika OPS w [...]. Niezależnie od przyczyn, co do których organy odmówiły skarżącemu przyznania pomocy na pokrycie świadczeń alimentacyjnych, skarżący wnosił o przyznanie pomocy na koszty korespondencji związanej z uzyskaniem pomocy w wysokości [...] zł. Zważyć należy, że ponoszenie kosztów tego rodzaju jest w istocie niezbędne i niemożliwie do pominięcia przy wnioskach o przyznanie pomocy, a samo w sobie nie jest refundowane nawet po jej uzyskaniu. Samo w sobie zatem w ocenie skarżącego stanowi to niezbędną potrzebę bytową - bez ponoszenia bowiem takich właśnie kosztów, nie mógłby się on ubiegać o uzyskanie docelowych środków za inne potrzeby. Zwrócić bowiem należy uwagę, że w postępowaniu administracyjnym, w tym w szczególności w art. 264 k.p.a., nie uregulowano kwestii zwrotu tak ponoszonych wydatków wnioskodawcy. W tym zatem zakresie, niezależnie od pozostałych kwot, usprawiedliwione jest żądanie skarżącego, co w efekcie winno prowadzić do uchylenia co najmniej w części zaskarżonej decyzji SKO w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.p.s., które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Ustawa ta przewiduje m.in. udzielanie pomocy społecznej w formie zasiłków celowych. Zasiłek celowy, w myśl art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jego przyznanie jest przy tym uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego. Wspomniane kryterium dochodowe określone zostało w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. i wynosiło w dacie wydawania zaskarżonych decyzji dla osoby samotnie gospodarującej – a za taką organ pomocy społecznej uznał skarżącego – 776 zł. Z poczynionych w trakcie postępowania ustaleń organów wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu jednorodzinnym, którego właścicielem jest jego brat. Utrzymuje się z zasiłku stałego w kwocie [...]zł, figuruje w radach nadzorczych kilku spółek, ale nie osiąga z tego tytułu dochodów, choruje przewlekle, jest zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego. Jak wynika z treści powołanego art. 39 ust. 1 u.p.s. ustawodawca użył w konstrukcji ww. przepisu pojęcia niedookreślonego "niezbędna potrzeba bytowa", które jest powtórzeniem regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Wskazany przepis wskazuje jako cel pomocy społecznej zaspakajanie niezbędnych potrzeb życiowych, stanowiąc dodatkowo w art. 3 ust. 3, że rodzaj forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Przez niezbędną potrzebę bytową należy rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2024 r., sygn. akt I OSK 3020/23, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA). Jak wskazuje się w literaturze, pomoc społeczna zaspokaja jedynie potrzeby bieżące, nie jest instytucją odszkodowawczą ani refundującą poniesione wcześniej wydatki, nie spłaca również zaległych zobowiązań. Wiele interesujących spostrzeżeń w tej kwestii wynika z orzecznictwa. I tak za niezbędną potrzebę bytową nie zostały uznane spłata zaciągniętego kredytu ani sfinansowanie udziału adwokata jako pełnomocnika przed sądem. W innych orzeczeniach NSA stwierdził, że konieczność pokrycia zaległości w opłatach za mieszkanie nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby bytowej. Podobnie należy potraktować konieczność spłacenia długu, zakup biletu miesięcznego, uiszczenie opłaty paszportowej, zaspokojenie potrzeb zwierząt domowych, wydatki na naprawę obuwia, dodatki krawieckie, opłaty za radio i telewizję, zakup przyborów biurowych, prasy, książki, biletu do kina, zniczy i kwiatów, wynajęcie firmy ochroniarskiej, zapłatę podatku od nieruchomości. (Iwona Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, WKP 2023). Podzielając powyższe rozważania, Sąd aprobuje kwalifikację przez organy obu instancji potrzeb zgłoszonych przez skarżącego i objętych zaskarżoną decyzją, jako takich, które mieszczą się w ramach pojęcia "niezbędnej potrzeby bytowej". Należy w tym miejscu zauważyć, że wysokość kwoty zaległych alimentów wskazana w decyzjach organów obu instancji znajduje potwierdzenie jedynie w treści rodzinnego wywiadu środowiskowego, w aktach sprawy brak jest natomiast wykazu sporządzonego przez komornika, na który powołuje się skarżący w swym wniosku. Uchybienie to jednak pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, jako że spłaty zaległości alimentacyjnych nie sposób zakwalifikować jako niezbędnej potrzeby bytowej, sam zaś skarżący w odwołaniu wskazuje, że przyjęta przez organ kwota jest nawet zaniżona, gdyż "jest to tylko część alimentów z przyległościami". Nie można przy tym pominąć, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego podejmowane jest przez organy w ramach uznania administracyjnego. Obejmuje ono prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Sam zatem fakt spełnienia ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1724/09, z 17 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 1740/11 oraz z 21 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1033/20). Dodatkowo zauważyć trzeba, że pomoc społeczna, w tym również przyznanie zasiłku celowego, ma charakter subsydiarny, uzupełniający, a więc nie zaspokajający całkowicie potrzeb jej beneficjentów. Wynika to z art. 2 ust. 1 u.p.s., zawierającego definicję pomocy społecznej, w myśl której jest ona instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z definicji tej jednoznacznie zatem wynika, że pomoc społeczna ma na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, udzielane zaś świadczenia mają być adekwatne do sytuacji korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Powszechnie wiadomo, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy wiele osób wymagających wsparcia. Skoro środki finansowe, jakimi dysponują organ pomocy społecznej, są ograniczone i nie wystarczają na zaspokojenie w pełni potrzeb wszystkich wnioskodawców, to zasadnym było przyznanie skarżącemu zasiłku w wysokości mniejszej, niż tego oczekiwał. Organy pomocy społecznej zobowiązane są bowiem, w ramach posiadanych środków finansowych, identyfikować najistotniejsze potrzeby wszystkich tych osób, które takiej pomocy wymagają, co w niniejszej sprawie organy administracji w wystarczający sposób wykazały. Przyznanie wsparcia w zakresie mniejszym od żądanego nie oznacza, że wnioskodawca jest traktowany w dyskryminujący sposób. Na organach nie spoczywa obowiązek wskazania w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, precyzyjnie możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., art. 3 ust. 4 tej ustawy, czy też art. 107 § 3 k.p.a. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej nie może tym samym sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Taka kontrola byłaby bowiem sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.). W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, jak już powiedziano wyżej, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem obowiązków przejęcia całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku, określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze, należało podzielić pogląd, iż brak jest przepisów, z których wynikałby obowiązek organu udowadniania kosztów związanych z jego działalnością. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.02.2024 r. w sprawie I OSK 132/23, CBOSA). Z akt sprawy wynika także, że organy dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji osobistej i materialnej skarżącego. Ustalono, że skarżący zamieszkuje sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada nikogo na swoim utrzymaniu. Nie pracuje zawodowo ani dorywczo. Legitymuje się orzeczeniem zaliczającym do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, jego stan zdrowia jest zły. Wnioskodawca ma przyznaną pomoc w formie zasiłku stałego w kwocie miesięcznej [...] zł. Podkreślić tu należy, że - poza zasiłkiem stałym - skarżącemu udzielana jest systematycznie pomoc w ramach możliwości posiadanych przez organy pomocy społecznej. Na skutek wniosku z dnia 9 stycznia 2024 r. skarżącemu, decyzją z dnia 5.02.2024 r. przyznano zasiłek celowy w kwocie [...]zł. Wcześniej - decyzją z dnia 11.12.2023 r. - przyznano mu zasiłek celowy w łącznej kwocie [...]zł, zaś decyzją z dnia 11.12.2023 r. - świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności wysokości [...] zł. Nadto Sądowi z urzędu (z akt administracyjnych sprawy IV SA/Po 847/24, w której rozprawa odbyła się także w dniu 20 listopada 2025 r.) wiadomo, że decyzją z dnia 3.04.2024 r. przyznano skarżącemu specjalny zasiłek celowy w kwocie [...]zł. Skarżący nie został więc pozostawiony bez wsparcia, natomiast wsparcie ze środków pomocy społecznej nie może stanowić sposobu na pokrycie wszystkich niedostatków. Przyjęty w polskim prawie model pomocy społecznej nie bazuje na założeniu, że świadczenia z pomocy służą zapewnieniu stałego źródła utrzymania i zaspokojenia w efekcie wszystkich bytowych potrzeb. Przepisy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ustawy o pomocy społecznej określają zasady funkcjonowania pomocy społecznej i udzielania wsparcia. Cechą tych przepisów mających charakter zasady jest to, że nie podlegają stosowaniu na zasadzie "wszystko albo nic", ale mogą być realizowane w pewnym wymiarze, ich realizacja podlega stopniowaniu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 534/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.