IV SA/Po 91/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-12-08
Skład orzekający: Donata Starosta, Maciej Dybowski, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zbiornika na ścieki, wybudowanego przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., jest prawidłowa, jeśli organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 lub art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. lub że postępowanie stało się bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, aby prawidłowo ocenić, czy zbiornik na ścieki narusza przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. (art. 37, art. 40) lub czy stał się bezprzedmiotowy (art. 105 § 1 k.p.a.). Brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego, w tym braku opinii biegłego co do szczelności zbiornika i jego wpływu na otoczenie, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7, 77, 80 k.p.a.) mające wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zbiornika na ścieki wybudowanego około 1990 r. na nieruchomości Państwa K. J. P., sąsiad, podnosił, że zbiornik jest nieszczelny, powoduje zagrożenie i znajduje się zbyt blisko jego budynku. Organy administracji (Powiatowy i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) umorzyły postępowanie, uznając brak podstaw do nałożenia nakazu rozbiórki lub wykonania zmian, m.in. ze względu na wiek obiektu i brak dowodów naruszenia przepisów. J. P. złożył skargę do WSA, zarzucając nierozpatrzenie sprawy w sposób należyty i oparcie się na oświadczeniach strony przeciwnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] grudnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] października [...] r. Nr [...];
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. w dniu [...] maja 2006r. zawiadomił strony postępowania o przeprowadzeniu oględzin szamba na nieruchomości położonej w miejscowości Cz. [...], gm. D. Z treści protokołu z oględzin z dnia [...] maja 2006r. wynika, iż na w/w nieruchomości usytuowany jest budynek gospodarczy "o wymiarach [...] x [...] m" o konstrukcji drewnianej nie posiada fundamentu, budynek usytuowany jest przy granicy i przylega do budynku inwentarskiego sąsiedniej działki należącej do J. P. Według oświadczenia J. K. szopa drewniana oraz szambo zostały wybudowane około [...] r., natomiast szambo o wymiarach [...] x [...] m usytuowane jest w odległości [...] m ([...] m otwór) od granicy działki sąsiedniej. Brak jest dokumentacji dotyczącej budynku gospodarczego i szamba.
Na podstawie powyższych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. w piśmie z dnia [...] czerwca 2006r. stwierdził brak podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...] października 2006r. (sygn. [...]) umorzył postępowanie administracyjne. Od w/w decyzji odwołanie wniósł J. P. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z wniesionym odwołaniem, decyzją z dnia [...] listopada 2006r. ([...]) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Od decyzji organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli Państwo J. i J. K. Organ II instancji w dniu [...] stycznia 2007r. przekazał akta administracyjne wraz z odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P.
Postanowieniem z dnia [...] września 2007r. (Sygn. akt. II SA/Po 20/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odrzucił skargę Państwa J. i J. K. na decyzję organu z dnia [...] listopada 2006r. (sygn. [...]).
Powiatowy Inspektor Nadzoru w T. decyzją z dnia [...] marca 2008r. (sygn. [...]) nakazał inwestorowi wykonać rozbiórkę przedmiotowego urządzenia. Od w/w decyzji odwołanie z dnia [...] marca 2008r. wnieśli państwo J. i J. K. Organ II instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. (sygn. [...]) uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji.
J. i J. małż. K. w dniu [...] r, ustalili pełnomocnika w sprawie w osobie R. B. W toku przeprowadzonych oględzin obiektu budowlanego i nieruchomości Państwa K. w dniu [...] r, pracownicy PINB w T. stwierdzili: "istnienie zbiornika na ścieki o wymiarach zewnętrznych około [...] x [...] m w poziomie, który zaznaczono w sposób graficzny na załączonym do protokołu szkicu sytuacyjnym. Z załączonego do protokołu szkicu wynika, że odległość między brzegiem pokrywy żelbetowej urządzenia instalacyjnego, a ścianą budynku obory należącej do Pana J. P. wynosi około [...] m. Ponadto ze szkicu sytuacyjnego wynika, że pokrywa otworu wybieralnego znajduje się w odległości około 3,20-3,30 m od ściany budynku obory należącej do Pana J. P. ".
Pismem z dnia [...] r. organ I instancji zwrócił się do Burmistrza D. o podanie przeznaczenia działki Państwa K. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi Burmistrz D. w piśmie o znaku [...] z dnia [...] r. stwierdził, że na terenie działki Nr [...] położonej w miejscowości Cz., gmina D. brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta D. W dniu [...] r. Pracownicy PINB w T. ponownie przeprowadzili oględziny nieruchomości położonej w miejscowości Cz. [...], mające na celu ustalenie oddziaływania urządzenia instalacyjnego Państwa K. na budynek obory J. P. W toku prowadzonych oględzin nie stwierdzono, aby to zbiornik na ścieki wpływał negatywnie na ściany budynku inwentarskiego ( obory ) J. P. W związku z tym nie stwierdzono negatywnego oddziaływania zbiornika na otoczenie. Reasumując, że sporny zbiornik nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Decyzją z dnia [...] października 2009r. (sygn. [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dot. urządzenia budowlanego związanego z budynkiem mieszkalnym i służącym do gromadzenia ścieków bytowych - usytuowanego w Cz. [...], gm. D. ozn. w ewid. gr. nr [...] należącego do państwa J. i J. K. Od w/w decyzji odwołanie w ustawowym terminie wniósł J. P.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2009 roku o nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części w jakiej określono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia i umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art.105§ 1 w związku z art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadnił, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia podjętego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. była ustawa - Prawo budowlane z 24 października 1974 r. i wydane na jej podstawie akty wykonawcze. Z treści z art. 37 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r. wynika, iż " obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo
niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne jest więc wykazanie, że spełnione zostały równocześnie obie przesłanki. Nakaz przymusowej rozbiórki jest najbardziej dolegliwą sankcją dla inwestora, z tego względu powinien on być stosowany tylko wówczas, gdy nie jest możliwe usunięcie zagrożeń czy pogorszeń przez wprowadzenie zmian na zasadzie art. 40 Prawa budowlanego z 24 października 1974 r. Przepis ten stanowi, iż "w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami".
W niniejszym przypadku zdaniem organu II instancji nie stwierdzono naruszenia przepisów § 73 - § 83 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( tekst jednolity: Dz. U. Nr 17, poz. 62 ) w zakresie wymienionym w Rozdziale 8 pt. " Urządzenia do usuwania nieczystości stałych, ścieków oraz wód opadowych". Mając na uwadze przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane podczas oględzin organ I instancji nie stwierdził także, "aby zbiornik służący do odprowadzania nieczystości z istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego w istniejącej zabudowie zagrodowej kolidował z ówczesnymi przepisami o planowaniu przestrzennym lub też teren, na którym się znajduje sporny zbiornik nie był przeznaczony pod zabudowę, lub był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Podczas przeprowadzonych oględzin - pełnomocnik J. i J. małż. K. oświadczył, że " szambo zostało wykonane w konstrukcji betonowej częściowo zbrojonej..." oraz, że "nie stwierdzono w zbiorniku nieszczelności". Pełnomocnik stwierdził, że "Państwo K. posiadają faktury na opróżnianie zbiornika". Biorąc pod uwagę zeznania pełnomocnika inwestorów, oraz stan faktyczny na przedmiotowej nieruchomości podczas oględzin nie stwierdzono, aby zbiornik na nieczystości wymagał jakichkolwiek zmian lub przeróbek, a tym bardziej zmian lub przeróbek doprowadzających obiekt do stanu zgodnego z przepisami, skoro nie wykazano, aby obiekt naruszał jakiekolwiek przepisy w tym zakresie ".
Zdaniem organu II instancji J. i J. małż. K. wybudowali urządzenie instalacyjne bez stosownych dokumentów. Dokumenty dotyczące procesu budowlanego wydane przed 01.01.1995r. tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, póz. 414 ) należy przechowywać jedynie przez 5 lat. Obowiązujące wówczas przepisy prawa nie przewidywały ( jak obecnie ) obowiązku przechowywania dokumentów dotyczących obiektów budowlanych przez cały okres ich użytkowania. Również dokumenty przechowywane w organach wydających ówcześnie pozwolenia w zakresie prawa budowlanego, tj. Naczelników Gmin i Kierowników Urzędów Rejonowych posiadały jedynie kategorię zaszeregowania archiwalnego B-5, co w rezultacie oznaczało, że podlegały likwidacji dokumenty "starsze" niż 5 lat. Biorąc pod uwagę stanowisko J. P., jak i J. i J. małż. K., przedmiotowy zbiornik na nieczystości ciekłe użytkowany jest już od ponad 20 lat i był poprzedzony okresem niespornym użytkowania.
W związku z powyższym w mniejszej sytuacji zdaniem organu II instancji przez analogię do art. 51 ust. l pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w związku z niewykazaniem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych oraz brakiem podstaw do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych (art. 42 ust. l Prawa budowlanego z 1974r.),stwierdził, że przedmiotowe postępowanie należało umorzyć. Na potwierdzenie swego stanowiska przywołał wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2004r., znak IV SA 2884/03 LEX nr 175350 " że zbiornik szamba stanowi zgodnie z przepisami art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym - urządzenie instalacyjne gromadzenia ścieków. Zatem w przypadku samowoli budowlanej dotyczącej zbiornika szamba zastosowanie ma przepis art. 51 Prawa budowlanego zgodnie z pkt 4 tego przepisu". Ponadto zdaniem organu II instancji zgodnie z poglądem wrażonym przez WSA w P. w wyroku z dnia 29 października 2008 r. (II SA/Po 242/08, LEK nr 509893) "gdy organ nadzoru budowlanego, w następstwie oceny dokumentacji przedłożonej przez inwestora uzna, że wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, winien po prostu umorzyć swoje postępowanie albowiem przepis art. 51 prawa budowlanego nie daje materialnoprawnej podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w tej kwestii".
Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. złożył J. P. zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem prawa ponieważ J. i J. K. nie posiadają odpowiednich dokumentów jakimi są zaświadczenie o szczelności szamba( wystawiane według przepisów co roku). Ponadto w uznaniu skarżącego szambo nie jest szczelne i powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, co widać na murze jego budynku od strony południowej na głębokości. WWINB w P. oparł się tylko na zeznaniach pełnomocnika K. Dalej zdaniem skarżący podniósł, że zbiornik nie posiada odpowietrzenia i powinien być wyłożony folią, oraz że nie jest pewne ,czy przez beton o gr 10 cm nie przesiąknie woda, a zbiornik został wybudowany blisko jego posesji bez stosownych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty prawne i faktyczne z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.
Zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie przedmiotem wyżej określonej kontroli sprawowanej przez Sąd jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r., którą organ uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] października 2009 roku w zakresie podstawy prawnej i tak samo jak organ I instancji umorzył postępowanie tylko na podstawie art.105 §1 kpa. W niniejszej sprawie poza sporem było, że zbiornik na ścieki wybudowany został około [...] roku .
Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie było to, że zbiornik na ścieki został pobudowany przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane a także, ,że nie można było ustalić , czy powstał bez wymaganego w dacie jego budowy pozwolenia. W tej sytuacji prawidłowo organy uznały, iż należało badać sprawę w oparciu o przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy i że do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 ustawy dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Zgodnie z pkt 1 ust. 1 art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane przymusowej rozbiórce podlega każdy obiekt wybudowany niezgodnie obowiązującymi w okresie ich budowy, ale tylko wówczas gdy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część w czasie orzekania znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Dla zastosowania więc tego przepisu niezbędne jest wykazanie, że znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, co organ w niniejszej sprawie uczynił, wskazując ,że według zaświadczenia wydanego przez Burmistrza D. Nr [...] z dnia [...] marca 2009 roku w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy I Miasta D. działka pp. K. widnieje jako teren zainwestowany zatwierdzony Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia [...] lipca 1999 roku. Przedmiotowa działka przeznaczona jest i była pod zabudowę zagrodową związaną z produkcją rolną. W skład tego rodzaju zabudowy wchodzi również budynek mieszkalny wyposażony w sporne urządzenie instalacyjne. Z punktu 2 ust. 1 art. 37 ww. ustawy niezbędne jest wykazanie, że spełnione zostały równocześnie dwie przesłanki:
1) nastąpiło naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy,
2) na skutek budowy powstało niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Przy czym dla uznania wystąpienia drugiej przesłanki wystarczy stwierdzenia jednego z czterech wymienionych stanów. Jednakże wystąpienie jednego z tych stanów powinno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, przy czym nie wystarczy tak jak to uczyniły organy administracji podanie ,że przy wykonanych oględzinach pełnomocnik J. i J. K. podał, że szambo nie przecieka, że nie zagraża środowisku.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym postępowaniu zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadziły wystarczającego postępowania i nie dokonały wszechstronnej oceny okoliczności danego przypadku na podstawie analizy całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszając tym samym art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. A ocena organów obu instancji, iż należało umorzyć postępowanie nie znajduje uzasadnienia na tle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego. W związku z powyższym organ przedwcześnie uznał za uzasadnione również brak przesłanki do zastosowania przepisu art. 40 tej samej ustawy, zgodnie z którym w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 właściwy terenowy organ administracji państwa wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w określonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Z brzmienia zacytowanego przepisu wynikałoby, iż tylko wówczas można wydać decyzję na podstawie art. 40, gdy nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 37.Jednak jak Sąd podał organy tych okoliczności w sposób właściwy nie ustaliły.
Tym niemniej Sąd zwraca uwagę ,że w orzecznictwie został przyjęty pogląd, iż nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1989 r. sygn. IV SA 83/89 ONSA 1989/11/38). Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. Tym niemniej w ocenie Sądu w tej konkretnej przedwcześnie uznano, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 40 z następujących przyczyn. W jakich odległościach od działki sąsiedniej powinien znajdować się zbiornik na nieczystości określało obowiązujące wówczas Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku. I tak w § 23 określono, że odległość szczelnych i krytych zbiorników do gromadzenia nieczystości, dołów ustępowych, ustępów nie skanalizowanych o liczbie oczek do 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych powinna wynosić co najmniej:
1) od otworów okiennych i drzwiowych w pomieszczeniach mieszkalnych, budynkach, w których znajdują się inne pomieszczenia na pobyt ludzi, oraz w magazynach środków spożywczych - 15 m,
2) od granicy działki sąsiedniej, pasa drogi publicznej lub chodnika przy ulicy - 7,5 m.
2. W razie budowy zbiornika do gromadzenia nieczystości ciekłych dla wielorodzinnych budynków mieszkalnych lub dla zespołów domów jednorodzinnych - odległość tych zbiorników od budynków mieszkalnych ustala się zgodnie z przepisami § 10.
3. W razie budowy ustępów nie skanalizowanych o liczbie oczek przekraczającej 4 - odległość szczelnych dołów ustępowych od otworów okiennych i drzwiowych w pomieszczeniach i budynkach wymienionych w ust. 1 pkt 1 powinna wynosić co najmniej 30 m.
4. Na nie skanalizowanych terenach zabudowy związanej z gospodarstwami rolnymi i zabudowy jednorodzinnej dopuszcza się stosowanie szczelnych zbiorników do gromadzenia nieczystości ciekłych oraz pojedynczych ustępów, ustawianych na szczelnym dole kloacznym w odległości co najmniej 2 m od linii regulacyjnej drogi (ulicy) lub granicy działki oraz co najmniej 5 m od otworów okiennych lub drzwiowych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich.
5. Dopuszcza się sytuowanie szczelnych i krytych zbiorników nieczystości ciekłych oraz dołów ustępowych na granicy działek, gdy będą przylegać do tego rodzaju urządzeń na działce sąsiedniej lub co najmniej w odległości 1 m od granicy; jeżeli będą to urządzenia wolno stojące - pod warunkiem zachowania odległości określonych w ust. 1 pkt 1 i w § 21 ust. 1.
6. Na terenach zabudowy jednorodzinnej, wyposażonych w zorganizowany system usuwania nieczystości stałych, dopuszcza się sytuowanie krytych, zamykanych schowków na przenośne pojemniki na śmieci na granicy działek sąsiednich pod warunkiem, że odległość schowków od okien pomieszczeń mieszkalnych będzie wynosić co najmniej 3 m.
7. W razie podejmowania budowy lub przebudowy budynków na działce zagrodowej, położonej przy zabudowanych działkach, terenowy organ administracji państwowej właściwy w sprawach pozwoleń na budowę, w porozumieniu z państwowym terenowym inspektorem sanitarnym, może wyrazić zgodę na odstępstwa od odległości określonych w ust. 1 i 2 w stosunku do urządzeń sanitarno-gospodarczych na działkach sąsiednich, z wyjątkiem odległości od studni, określonych w § 21 ust. 1. Organy administracji powinny więc nie tylko zbadać odległości wyżej wskazane ale przede wszystkim to, czy zbiornik na ścieki jest szczelny. Z akt sprawy nie wynika, aby przeprowadzono jakiekolwiek prace kontrolne w tym kierunku ,poza przyjętym oświadczeniem pełnomocnika J. K. i J. K.
O tym, że zbiornik na ścieki jest całkowicie szczelny nie świadczą również faktury za wywóz ścieków.
Organy administracji w razie wątpliwości mają zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego możliwość skorzystania z opinii biegłego z zakresu budownictwa, który oceni, czy zbiornik na ścieki jest wybudowany zgodnie z obowiązującymi w czasie jego budowy przepisami prawa oraz ,czy jest na tyle szczelny ,że na skutek jego budowy nie powstało niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Tym samym też ,czy nie powoduje zanieczyszczenia środowiska.
Sąd stwierdza, że w niniejszym postępowaniu organy nie wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe ,co skutkowałoby koniecznością umorzenia go na podstawie art.105 § 1 k.p.a . Należało więc uznać, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, a więc z naruszeniem art. 7, 75, 77 i 80 k.p.a., oraz że naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organy administracji powinny uwzględnić uwagi dotyczące postępowania dowodowego wskazane przez sad administracyjny w niniejszym uzasadnieniu a w następstwie prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego stwierdzić, czy w niniejszym postępowaniu występują przesłanki z art.37,40 wskazanego powyżej Prawa budowlanego czy też postępowanie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art.105§1k.p.a.
Ujawnione naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło