IV SA/Po 917/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. i L. P. o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu E. P. i L. P. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej. Skarżący złożyli również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, w którym wskazano, że po otrzymaniu zaskarżonej decyzji pod koniec maja 2018r. nie mogli jej zrozumieć. Skarżący wskazali, że dopiero po otrzymaniu ponownej decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia [...] sierpnia 2018r. ustalającej jeszcze wyższą opłatę rozpoczęli poszukiwanie o co w tej sprawie chodzi i doszli do wniosku, że padli ofiarami zintegrowanych struktur, a z treści opisanych dokumentów wynika konieczność przeciwdziałania działalności organów obu instancji rażąco naruszających ich uprawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 – dalej jako P.p.s.a.), dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). W dziale III P.p.s.a. dodany został rozdział 3a w brzmieniu "Sprzeciw od decyzji", zawierający artykuły 64a-64e. Zgodnie z art. 64a P.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie do art. 64b § 1 P.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 64c P.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Jednocześnie w art. 17 ustawy nowelizującej przewidziano, że do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym. W związku z tym wskazać należy, że o właściwości sądu administracyjnego przesądzają przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne obowiązujące w dniu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17 - dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Uwzględniając datę wydania zaskarżonej decyzji jak i datę wniesienia środka zaskarżenia, stwierdzić należy, że w sprawie mają zastosowanie przepisy P.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym. W konsekwencji skierowane do Sądu pismo nazwane skargą, kwestionujące decyzję z dnia [...] maja 2018r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., należy zakwalifikować jako sprzeciw od decyzji, o którym mowa w art. 64a i następne P.p.s.a. W tym miejscu wskazać należy, iż w decyzji organ odwoławczy błędnie pouczył skarżących o prawie do wniesienia skargi na wydaną decyzję w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z akt sprawy skarżący otrzymali zaskarżoną decyzję w dniu 5 czerwca 2018r. Wyznaczony przez organ termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 5 lipca 2018r. Skarżący składając przedmiotowy sprzeciw w dniu 22 sierpnia 2018r. uchybili zatem zarówno terminowi do wniesienia sprzeciwu jak i błędnie wyznaczonemu przez organ terminowi do wniesienia skargi. Powyższe uzasadnia rozpoznanie złożonego wraz ze skargą wniosku o przywrócenie terminu przy uwzględnieniu założenia, iż błędne pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia i terminie jego wniesienia nie było bezpośrednią przyczyną uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu przez skarżących. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywraca termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie z uwagi na wadliwe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia oraz podniesione we wniosku okoliczności brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia daty, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu. Powyższe uzasadnia jednak merytoryczną ocenę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Wskazać należy zatem, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Według utrwalonego orzecznictwa brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226, postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 667/98). W niniejszej sprawie skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu wskazali, że nie mogli zrozumieć zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu bezpośrednią przyczyną złożenia skargi uznanej za sprzeciw wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia było jednak otrzymanie ponownej decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia [...] sierpnia 2018r. rozstrzygającej w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż powyższych okoliczności nie można uznać za okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, a tym samym uzasadniających przywrócenie skarżącym terminu. Faktycznego odstąpienia od wniesienia środka zaskarżenia od decyzji organu odwoławczego z dnia [...] maja 2018r. wydanej w trybie art. 138 §2 k.p.a. bezpośrednio po doręczeniu tego rozstrzygnięcia nie można usprawiedliwiać późniejszym doręczeniem niekorzystnej w ocenie skarżących decyzji organu I instancji. Skarżącym przysługiwało bowiem prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Wójta Gminy T. P. w dniu [...] sierpnia 2018r. rozstrzygającej w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej, a w dalszej kolejności ewentualnie wniesienia do sądu administracyjnego skargi od merytorycznej decyzji wydanej przez organ odwoławczy lub sprzeciwu w przypadku kolejnego wydania przez ten organ decyzji na podstawie art. 138 §2 k.p.a. Uzasadniającymi przywrócenie terminu w przedmiotowej sprawie nie mogą być również uchybienia organu odwoławczego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2018r., w tym wadliwe pouczenie o terminie wniesienia sprzeciwu. Tylko strona, która zastosowała się do błędnego pouczenia organu, nie może z tego tytułu ponieść szkody. W przedmiotowej sprawie przypadek taki nie występuje, gdyż jak wykazano powyżej skarżący odstąpili od wniesienia środka zaskarżenia o jakim zostali wadliwie pouczeni, a bezpośrednim powodem wniesienia sprzeciwu z uchybieniem terminu nie było wadliwe pouczenie o terminie wniesienia środka zaskarżenia, lecz negatywne dla strony merytoryczne rozstrzygnięcie organu I instancji. Z tego powodu w ocenie Sądu skarżący nie wykazali w wystarczający sposób braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia sprzeciwu od decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018r. Z tego powodu orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.