IV SA/Po 918/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych postanawia ustanowić dla Skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka i odmówić zwolnienia od kosztów sądowych /-/D. Mataczyński Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 18 października 2007r. wydał wyrok oddalający skargę wniesioną przez B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...]w przedmiocie świadczeń rodzinnych. Skarżąca celem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, z którego wynika że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i trójką dzieci a łączny ich dochód uzyskiwany z umowę o pracę, zasiłków oraz stypendium szkolnego jednej z córek wynosi 1.848 zł. Wnioskodawczyni opisując swoją sytuację rodzinną poinformowała, iż opiekuje się dzieckiem chorym na dziecięce porażenie mózgowe, w związku z czym ponosi znaczne koszty związane z leczeniem i rehabilitacją (leki – 60 zł., rehabilitacja – 50 zł. za godzinę zajęć, środki higieny). Dodatkowo wnioskodawczyni ponosi stałe opłaty za prąd, gaz, wodę i kredyt na zakup samochodu Renault Chamade z 1991r. (wykorzystywanego na dojazdy na zajęcia rehabilitacyjne) wynoszące łącznie ok. 525 zł. /mc. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 239 ust 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W sprawach należących do wskazanej wyżej kategorii obowiązuje więc ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze uwzględniając fakt, że przedmiotem niniejszej sprawy jest świadczenie rodzinne, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe. Powyższe oznacza, że złożony wniosek taktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną Skarżącej przy uwzględnieniu deklarowanego dochodu i kosztów koniecznego utrzymania z uwzględnieniem podwyższonych kosztów leczenia i rehabilitacji córki stwierdzić należy, iż B.S może być uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (skutkujące odmową przyznania prawa pomocy w tym zakresie), powoduje ustanowienie adwokata. Na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji. /-/D. Mataczyński MZ