IV SA/Po 92/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński \ UZASADNIENIE R.P. złożył skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych w formularzu wniosku i dokumentów przesłanych na wezwanie Sądu wynika, że R.P. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną a źródłem ich utrzymania jest renta wnioskodawcy i wynagrodzenie jego żony z umowa o pracę przynoszące łączny dochód [...] zł. Z powyższych dochodów opłacane jest bieżące utrzymanie (wyżywienie, niezbędne artykuły gospodarcze oraz leki), które zgodnie z wyliczeniem wnioskodawcy generuje wydatki w kwocie ok. [...] zł. Wnioskodawca przesłał również kopie paragonów dokumentujących zakup węgla w dn. 27.01.2010r. na kwotę [...] zł., dn. 11.02.2010r. na kwotę [...] zł., dn. 26.02.2010r. na kwotę [...] zł., i dn. 10.03.2010r. na kwotę [...] zł. Skarżący przedłożył również kopie ostatnich faktur za gaz ( w kwocie [...] zł.), wodę ([...] zł.) i prąd ([...] zł.). Ponadto wnioskodawca przedłożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za lata 2007 – 2008. Wnioskodawca oświadczył, również że oprócz mieszkania o pow. 30 m2 nie ma żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. Ponadto wskazać należy, że koszty utrzymania koniecznego dla osoby fizycznej i jej rodziny należy odnosić do kosztów minimalnych w skali kraju, a nie kosztów, jakie ponosi dana rodzina (post. NSA z 28 grudnia 2004r., FZ 507/04, LexPolonica nr 1050380). W świetle powyższego oceniając informacje przedłożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że wnioskodawca wykazał że można uznać go za osobę, która nie jest w stanie zgromadzić środków koniecznych do opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy i załączonych dokumentów wynika bowiem, że wnioskodawca posiada stały miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Z przedłożonych wyliczeń, przy uwzględnieniu faktu, iż deklarowana kwota stanowi dochód brutto wynika jednak, że posiadane środki pozwalają na zaspokojenie koniecznych potrzeb bieżącego utrzymania, lecz uniemożliwiają poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nawet w części bez uszczerbku w koniecznych w wydatkach rodziny. Na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji. /-/D.Mataczyński jh