IV SA/Po 920/17
WyrokWSA w Poznaniu2018-01-17
Skład orzekający: Maciej Busz, Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, który był rozbudowywany w kilku etapach, została wydana prawidłowo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, iż budynek gospodarczy powstał po 1995 roku w warunkach samowoli budowlanej. Pomimo możliwości legalizacji, inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, co obligowało organ do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania uznano za bezzasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, który był rozbudowywany w kilku etapach. Po zgłoszeniu samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie mające na celu ustalenie daty powstania budynku i jego legalizację. Pomimo prób legalizacji, w tym uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów. Ostatecznie Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku. Spółka [...] Sp. z o.o. wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości
IV SA/Po 920/17
UZASADNIENIE
W związku z pismem [...] z dnia 12 sierpnia 2012 r. zgłaszającym samowolę budowlaną na "posesji przy ul. [...]", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej: "PINB") przeprowadził w dniu 25 października 2012 r. kontrolę ww. nieruchomości (działka nr [...]), w trakcie której ustalił, że zlokalizowane są na niej: budynek mieszkalny we frontowej części działki; budynek gospodarczy w części tylnej, w granicy z działkami [...], składający się z pomieszczeń: warsztatu, biura i pomieszczeń pomocniczych: łazienki, kuchni, garażu.
Z protokołu kontroli ([...]) wynika, że część ww. budynku gospodarczego uległa pożarowi na przełomie roku 2010 i 2011 (w sylwestra) i na dzień kontroli wykonywane były prace zabezpieczające ścian budynku. Z uzyskanych informacji wynika ponadto, że [...] jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości wraz z własnością posadowionych na niej budynków i nabył ją w wyniku licytacji komorniczej w 2010 r.
[...] w dniu 8 listopada 2012 r. złożył wniosek do Burmistrza Miasta i Gminy w Swarzędzu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na "realizacji istniejącego budynku gospodarczego w celu legalizacji". Ponadto w dniu 13 listopada 2012 r. w siedzibie PINB zostały złożone przez niego wyjaśnienia, zgodnie z którymi budynek gospodarczy (garażowo-warsztatowy) istniał już w momencie nabycia.
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji uzyskał informacje, że w zasobach Urzędu Miasta i Gminy w Swarzędzu nie odnaleziono żadnych dokumentów dotyczących robót budowlanych wykonywanych na działce [...] w Bogucinie, a działka nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (pismo z Urzędu Miasta i Gminy w Swarzędzu z dnia 21 listopada 2012 r. nr [...]). Organ ustalił, że w aktach Starostwa Powiatowego w Poznaniu istnieją akta związane z pozwoleniem na budowę przyłącza i wewnętrznej instalacji gazowej dla budynku mieszkalnego (pismo z Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej Starostwa Powiatowego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2012 r. nr [...]).
Pismem z dnia 4 grudnia 2012 r. Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przekazał kopię zarysu pomiarowego nr 3 z arkusza nr 2 z 1990 r. obejmującego działkę nr [...].
Dnia 20 grudnia 2012 r., [...] złożył do akt wyjaśnienia, z których wynika, że budynek gospodarczy powstał w latach 90. z namiotowej konstrukcji posadowionej na betonowej płycie, do której w latach 1999-2000 dobudowano dach i ściany. Rozbudowa budynku gospodarczego nastąpiła po nabyciu działki przez [...] w 2011 r. o część o wym. ok 8,95 m x 13,85 m. Do akt sprawy wniesiono również pismo [...] z 11 stycznia 2013 r., z oświadczeniem, że był właścicielem ww. nieruchomości, a "budynek gospodarczy-warsztat" był budowany etapowo: w 1992 r. istniała wylewka betonowa z pokryciem plandekowym, następnie dobudowano ściany, dach ukończono w 1999 r.
Organ I instancji uzyskał od Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej szkice polowe ww. działki z 1971 r., 1983 r., 1986 r., 1988 r., i 2006 r., oraz zdjęcia lotnicze z 1982 r., 1995 r., 2007 r., 2010 r. i 2011r.
Wobec przyjęcia, że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał w dwóch etapach (do 1995 r. o wym. 6-7m x 18-19 m; po 1995 r. został rozbudowany do wym. 15m x 19m), PINB prowadził postępowanie dwutorowo i pismem z dnia 18 lutego 2013 r. ([...]) zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce [...] w Bogucinie, a pismem z dnia 18 lutego 2013 r. ([...]) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce [...].
Z zeznań [...] złożonych dnia 11 marca 2013 r. wynika, że w poprzednim piśmie z dnia 11 stycznia 2013 r. błędnie wskazał datę rozpoczęcia robót budowlanych. Wykonanie wylewki i postawienie plandeki miało miejsce w 1995 r. a nie w 1992 r.
Pismem z dnia 3 września 2013 r. Urząd Miasta i Gminy w Swarzędzu przesłał decyzję o warunkach zabudowy nr [...] wydaną w dniu 27 sierpnia 2013 r. dla działki nr [...], która nie była jeszcze ostateczna. Z przesłanych dokumentów wynikało jednak, że część budynku będąca przedmiotem postępowania w sprawie budowy budynku[...], nie została ujęta w ww. decyzji o warunkach zabudowy.
Pismem z dnia 26 sierpnia 2014 r. [...] wyjaśnił, iż budynek gospodarczy będący przedmiotem niniejszego postępowania powstał po 1995 r. Wszelkie zdjęcia lotnicze sprzed tej daty mogą wyłącznie przedstawiać zabetonowanie terenu. Wobec powyższego organ I instancji przesłuchał [...] w charakterze świadków. Z uzyskanych informacji wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał po 1995 r. Wcześniej w jego miejscu istniała wyłącznie wylana betonowa posadzka z plandekowym pokryciem.
Pismem z dnia 9 lutego 2015 r. [...] ponownie wskazał, że przedmiotowy budynek gospodarczy w całości powstał po 1995 r. Pismem z dnia 3 kwietnia 2015 r. [...] przesłał do organu oświadczenia [...] wskazujące jako datę budowy obiektu na lata 1996-1999.
W dniu 12 maja 2015 r. Burmistrz Miasta i Gminy Swarzędz ustalił w drodze decyzji warunki zabudowy dla działki nr [...]
Wobec wątpliwości interpretacyjnych związanych z wydaną, ww. decyzją o warunkach zabudowy PINB prowadził korespondencję z Urzędem Miasta i Gminy w Swarzędzu, z której wynika, iż ww. organ "nie znalazł podstaw do dopuszczenia lokalizacji budynku w granicy". Pismem z dnia 6 września 2016 r. PINB zawiadomił strony o połączeniu spraw: w sprawie budowy budynku gospodarczego- [...], i w sprawie jego rozbudowy - [...]w jedną prowadzoną w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczego pod sygn[...].
Postanowieniem z dnia 7 września 2016 r. ([...]) PINB wstrzymał "budowę budynku gospodarczego" i nałożył obowiązek przedłożenia wymienionych w jego sentencji dokumentów. Po zawiadomieniu o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji do organu wpłynął wniosek [...] o przedłużenie terminu do wykonania nałożonych ww. postanowieniem zobowiązań.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego decyzją z dnia 14.12.2016r., nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290, dalej p.b.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej k.p.a.) w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] nakazał [...]rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce [...]. Organ wskazał, że nie przychyla się do prośby o wydłużenie terminu, gdyż w ocenie organu ma to na celu wyłącznie przedłużenie postępowania.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WWINB"), pismem z dnia 25 stycznia 2017 r. ([...]), zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, poprzez dokładne określenie wymiarów budynku gospodarczego będącego przedmiotem postępowania wraz z określeniem części z jakich się składa. W ocenie WWINB skomplikowany układ powstałego budynku (składającego się, zgodnie z wykonanymi zdjęciami i mapami, z kilku różnych części), i mało precyzyjne jego określenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, budzi wątpliwości co do zakresu nakazanej rozbiórki.
W związku z dwukrotnym niestawiennictwem strony na zaplanowana kontrolę, a także zmianą stanu własności przedmiotowej nieruchomości (jak wynika z księgi wieczystej działki [...], użytkownikiem wieczystym wraz z własnością budynku stanowiąca odrębną nieruchomość została Spółka [...] Sp. z o. o.) postępowanie było kilkukrotnie przedłużane. Kontrola odbyła się 15 maja 2017 r. Po podtrzymaniu przez ww. Spółkę zarzutów odwołania z dnia 22 grudnia 2016 r. złożonego przez [...] (pismo z dnia 17 maja 2017 r.), a także po poinformowaniu dotychczasowego właściciela [...] o utracie przymiotu strony w niniejszym postępowaniu (pismo z dnia 24 maja 2017 r.) WWINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (pismo z dnia 20 czerwca 2017 r.).
WWINB decyzją z dnia 19.07.2017r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 48 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z dnia 2017 r. poz. 1332; w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw t.j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 443) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a.; w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2017 poz. 935), nakazał [...] Sp. z o. o. z siedzibą w Poznaniu rozbiórkę budynku gospodarczego, o wym. zew. 14,70 x 19,42 m, zlokalizowanego na działce nr [...].
Organ wskazał, że dowody zebrane w niniejszej sprawie wskazują, że na działce nr [...], wzdłuż granicy z działką [...] znajduje się budynek gospodarczy (warsztatowo-garażowy) wybudowany w warunkach samowoli budowlanej po 1995 r. o wymiarach 6,10 x 17,94 m. Budynek ten został następnie rozbudowany o część o wym. 8,46 x 13,85 m wzdłuż granicy z działką [...]; o część o wym. 5,57 x 8,20 mi 1,48 x 6,50 m wzdłuż z granicą działki [...]. Obiekt stanowi zatem całość funkcjonalną i strukturalną o wym. zew. 14,70 x 19,42 m. Z zebranego materiału wynika ponadto, że obiekt ten składa się z pomieszczeń warsztatowo- garażowych oraz łazienki i kuchni, a także z odbudowywanej w trakcie niniejszego postępowania części gospodarczej pełniącej funkcje magazynowe (konstrukcja uległa spaleniu w Sylwestra 2010/2011).
Organ odwoławczy uznał, że PINB trafnie zakwalifikował przedmiot niniejszego postępowania i prawidłowo prowadził postępowanie na podstawie art. 48 p.b. Zgodnie bowiem z przepisami art. 48-49 p.b. właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia (dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a), albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązku dostarczenia niezbędnych do legalizacji dokumentów.
Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] sp. z o.o. w Poznaniu wnosząc o:
1) uchylenie zaskarżonej, a następnie przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji,
2) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w treści skargi na okoliczności tam wskazane,
3) zasądzenie od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia wydanego w sprawie, a mianowicie art. 7, art. 7b oraz art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych i niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy, które pozwoliłyby stwierdzić, czy możliwa jest legalizacja budynku gospodarczego położonego w [...], mając na uwadze słuszny interes strony poprzez niepodjęcie przez organ I i II instancji czynności mających na celu współdziałanie organów nadzoru budowlanego z Burmistrzem Miasta i Gminy Swarzędz w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w tym w szczególności wydania decyzji o warunkach zabudowy, a w konsekwencji poprzez przeprowadzenie niniejszego postępowania w sposób niebudzący zaufania i z naruszeniem zasady równego traktowania,
2) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia wydanego w sprawie, a mianowicie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych i niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy, które pozwoliłyby jednoznacznie stwierdzić, czy w przypadku przedmiotowego budynku istniała możliwość jego legalizacji w oparciu o przepisy ustawy prawo budowlane z dnia 24 października 1974 roku, w sytuacji gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie dawał podstawy do stwierdzenia iż budynek ten mógł istnieć przed 1992 rokiem.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2017 r. nr [...], uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 14 grudnia 2016 r. nr [...]nakazującej [...] rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] .
Na początku rozważań Sąd wskazuje, że zarzuty strony skarżącej dotyczą naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 7b oraz art. 8 k.p.a.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Natomiast według art. 7a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
Według art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
W ocenie Sądu zarzuty skarżącej spółki są bezzasadne. Należy wskazać, że nie ma podstaw zarzut naruszenia art. 7b k.p.a., ponieważ w przedmiotowej sprawie nie powstały wątpliwości co do treści normy prawnej. Dla przedmiotowego postępowania administracyjnego najbardziej istotną kwestią było ustalenie momentu powstania budynku gospodarczego w [...]. W toku postępowania administracyjnego organy ustaliły, że nie odnaleziono żadnych dokumentów dotyczących robót budowlanych wykonywanych na działce [...], a działka nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (pismo z Urzędu Miasta i Gminy w Swarzędzu z dnia 21 listopada 2012 r. nr [...]). Organ ustalił, że w aktach Starostwa Powiatowego w Poznaniu istnieją akta związane z pozwoleniem na budowę przyłącza i wewnętrznej instalacji gazowej dla budynku mieszkalnego (pismo z Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej Starostwa Powiatowego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2012 r. nr [...]). Dokumentów dotyczących budowy przedmiotowego budynku nie przedstawiła również strona skarżąca, ani poprzedni właściciel nieruchomości. W świetle dokonanych przez organy ustaleń należy przyjąć, że prawidłowo uznano przedmiotowy budynek gospodarczy za samowolę budowlaną. Moment jego powstania jest istotny z punktu widzenia przepisów, które znajdują zastosowanie w sprawie.
W ocenie Sądu organy na podstawie zebranego materiału dowodowego prawidłowo ustaliły, że przedmiotowy budynek powstał po 1995r. Takie ustalenia potwierdzają załączone do akt sprawy zdjęcia lotnicze z 1982r., 1995 r., 2007 r., 2010r., 2011r., szkice polowe przedmiotowej działki z 1971r., 1983r., 1986r., 1988r., 2006r. oraz zeznania świadków [...] w zeznaniach z dnia 11 marca 2013 r. wskazał, że w piśmie z dnia 11 stycznia 2013 r. błędnie wskazał datę rozpoczęcia robót budowlanych. Sprostował, że wykonanie wylewki i postawienie plandeki miało miejsce w 1995r. W ocenie Sądu w świetle pozostałych zeznań świadków i zebranego materiału dowodowego nie było podstaw, by przyjąć, że zeznania [...] są fałszywe i nie można dać im wiary. W kontekście oceny wiarygodności zeznań świadków szczególnie istotne były zeznania świadków [...], potwierdzające zeznania pozostałych świadków, gdyż z akt sprawy nie wynika, by świadkowie [...] mieli jakikolwiek interes faktyczny bądź prawny, aby zeznawać nieprawdę. W rezultacie zeznania wszystkich świadków są zbieżne, spójne i wzajemnie się uzupełniają. Wobec przeciwstawienia tym zeznaniom jakichkolwiek wiarygodnych kontrdowodów organy trafnie przyjęły, że zeznania świadków przesłuchanych w sprawie są wiarygodne. Sąd wskazuje również, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na to, że przedmiotowy budynek powstał przed 1995 rokiem.
W świetle tych ustaleń organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1994r. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 103 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, dalej: Prawo budowlane z 1994 r.): "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe." Odesłanie w art. 103 ust. 2 do przepisów poprzednio obowiązujących ma ten skutek, że w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy, to jest przed 1 stycznia 1995 r., oraz w stosunku do obiektów, których budowa wprawdzie nie została zakończona przed jej wejściem w życie, lecz przed tą datą wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie ich rozbiórki, skutki samowoli budowlanej należy likwidować z użyciem środków prawnych przewidzianych w ustawie z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 3, poz. 229, dalej: Prawo budowlane z 1974 r.). Stosowanie przepisów dotychczasowych, to jest przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., oznacza stosowanie ich w takim zakresie, jaki jest niezbędny do realizacji zastrzeżenia wynikającego z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. W przypadkach określonych w tym przepisie zatem zastosowanie mają art. 37, 38, 39, 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 r. (A. Gliniecki /w:/ Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2012, s. 738). W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte przez organ I instancji dnia 18 lutego 2013 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443). Mając na uwadze treść przepisu art. 6 ust. 1 ww. ustawy, należy zastosować przepisy obowiązujące w momencie wszczęcia postępowania (tj. ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane; t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm,, dalej: Prawo budowlane). Niemniej jednak, w związku z art. 26 ust 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (t.j.:Dz.U.2016.2255), zgodnie z którym "w sprawach, o których mowa w (...) art. 48 i art. 49b wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się (...) art. 48 i art. 49b (...) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą", w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy obecnie obowiązujące.
W niniejszej sprawie, w tylnej części działki nr [...], istnieje kilkukrotnie rozbudowywany budynek gospodarczy składający się z kilku pomieszczeń (warsztatowych, garażowych, magazynowych). Obiekt taki nie podlega więc ustawowym wyłączeniom. Ówczesny właściciel działki, [...], nie posiadał natomiast żadnych dokumentów wskazujących na legalność ww. inwestycji. Tym samym PINB trafnie zakwalifikował przedmiot niniejszego postępowania i prawidłowo prowadził postępowanie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z przepisami art. 48-49 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia (dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a), albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązku dostarczenia niezbędnych do legalizacji dokumentów.
Organ słusznie wskazał, że uregulowana w art. 48 Prawa budowlanego procedura legalizacyjna nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 Prawa budowlanego, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011 r., II OSK 1757/10, wyrok WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2012, II SA/Op 271/12; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 lutego 2012 r., II SA/Sz 1343/11).
Sąd podkreśla, że decyzja o nakazie rozbiórki nie jest decyzją uznaniową i w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek organ jest zobowiązany ją wydać.
Sąd zaznacza, że nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie. W ramach procedury legalizacyjnej właściciel nieruchomości ma możliwość doprowadzenia obiektu (lub jego części) do stanu zgodnego z prawem. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności i swobody. Wykonanie nałożonych obowiązków po wdrożeniu procedury z art. 48 p.b., jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Brzmienie art. 48 ust. 4 p.b. jednoznacznie wskazuje, że niewywiązanie się przez inwestora z obowiązku przedłożenia żądanych dokumentów obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.
W toku postępowania obydwu instancji, organy nadzoru budowlanego umożliwiły legalizację przedmiotowej samowoli. Jednak od dnia wydania postanowienia z dnia 7 września 2016 r., nakazującego przedłożenie stosownych dokumentów, nie dostarczono do organu żadnych dokumentów.
Wbrew twierdzeniom skarżącej nie zasługuje na uznanie zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego poprzez niepodjęcie przez organy czynności mających na celu współdziałanie z Burmistrzem Miasta i Gminy Swarzędz.
Z akt sprawy wynika, ze organy były w posiadaniu informacji z Urzędu Miasta i Gminy Swarzędz o kilkukrotnie wniesionych w trakcie postępowania wnioskach o wydanie decyzji o warunkach zabudowy (czego efektem było dwukrotne zawieszanie przez PINB postępowania do czasu zakończenia postępowania przed Burmistrzem). PINB wiedział również, iż dnia 12 maja 2015 r. Burmistrz Miasta i Gminy Swarzędz wydał decyzję o warunkach zabudowy dla budynku gospodarczego zlokalizowanego na dz. nr [...] (czego wyraz dał w treści postanowienia z dnia 7 września 2016 r.) i poinformował inwestora (wówczas [...]), iż by zadośćuczynić ww. postanowieniu należy przedłożyć do organu jej oryginał lub poświadczoną kopię (wraz z projektem budowlanym i niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami oraz oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Żadna dokumentacja nie została jednak przedłożona. [...] informował o zwłoce w powstawaniu projektu budowlanego, natomiast prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy nie złożył.
Sąd wskazuje, że organy nadzoru budowlanego nie dają sprawcy samowoli budowlanej nieograniczonego czasu na uzyskanie warunków zabudowy. WWINB pismem z dnia 20 czerwca 2017 r. ([...]) zawiadomił strony o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji (ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że pismo zostało odebrane przez pełnomocnika [...] sp. z o. o. dnia 22 czerwca 2017 r.). Skarżąca spółka nie skorzystała z tego uprawnienia i nie wykazała organowi podjęcia czynności zmierzających do legalizacji przedmiotowej inwestycji (wniosek skarżącej o ustalenie warunków zabudowy dla budynku gospodarczego z 28 czerwca 2017 r.).
W tym miejscu Sąd wskazuje, że legalizacja samowoli nie jest obowiązkiem inwestora, a jego uprawnieniem i to od niego zależy czy z niego skorzysta w wyznaczonym przez organ czasie. W przedmiotowej sprawie inwestor nie skorzystał z tego uprawnienia i nie dostarczył w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów.
Sąd wskazuje, że decyzje o warunkach zabudowy wydane dla innych podmiotów, dla innych inwestycji, dla innej działki nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszym postępowaniu. Ewentualne naruszenie art. 8 k.p.a. przez organy ustalające warunki zabudowy nie może być przedmiotem postępowania w sprawie nakazu rozbiórki. Kwestie odmiennego orzekania organów w sprawie warunków zabudowy przy podobnym stanie faktycznym (działki sąsiadujące) i takim samym stanie prawnym mogły być przedmiotem rozważań w postępowaniu odwoławczym i sądowym w ramach postępowania o ustalenie warunków zabudowy, a nie postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki.
Organ słusznie zauważył, że nabycie nieruchomości w drodze licytacji komorniczej nie oznacza, że nabywca jest zwolniony z obowiązku doprowadzenia występujących tam samowoli budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Trzeba bowiem zaznaczyć, że przewidziane w art. 1000 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.) nabycie nieruchomości w stanie wolnym od obciążeń odnosi się przede wszystkim do obowiązków cywilnoprawnych. Przepis ten nie skutkuje natomiast wygaśnięciem obowiązków administracyjnoprawnym (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2015 r. II SA/Po 1285/14).
Zgodnie z treścią art. 52 Prawa budowlanego, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 ustawy. Wybór podmiotu zobligowanego do wykonania określonych obowiązków jest determinowany możliwością ich legalnego wykonania, co zależy od konkretnego stanu faktycznego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zarzuty skarżącej spółki są bezzasadne. W ocenie Sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie legalizacyjne. Sąd uznał wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, że organy wyczerpująco ustaliły stan faktyczny sprawy. Sąd w postępowaniu organów nie zauważył naruszeń wskazanych w skardze: art. 7, art. 7b, art. 8 k.p.a., ani żadnych innych uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalono skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło