IV SA/Po 937/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia odmówić prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/ D.Mataczyński J.M. złożyła skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia w [...] września 2009r. nr [...] uchylającą decyzję Starosty P. z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania. J.M. w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, z którego wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a źródłem jej utrzymania jest emerytura wynosząca [...] zł. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni jest właścicielką mieszkania własnościowego o pow. [...] m2. Na wezwanie Sądu skarżąca przesłała zeznania roczne za lata 2007-2008r., wyciągi z rachunku bankowego za okres lipiec – grudzień 2009r. i zaświadczenie o wysokości lokaty terminowej prowadzonej przez PKO Bank Polski. Z wyjaśnień wnioskodawczyni wynika, iż poza środkami zgromadzonymi na konie i ujawnionej lokacie nie posiada żadnych środków pieniężnych. Skarżąca nadmieniła również, że w okresie od 12 marca 2007r. do 30 września 2007r., 1 kwietnia 2008r. do 30 czerwca 2008r. i 28 lipca 2008 do 18 stycznia 2009r. wykonywał prace zarobkowe na podstawie umowy zlecenia i umowy o pracę na zastępstwo. W związku z czym dochód wykazany w zeznaniach jest wyższy niż otrzymane świadczenie emerytalne. Od 19 stycznia 2009r. do chwili obecnej skarżąca nie pracuje. J.M. poinformowała również, że z uwagi na dolegliwości związane z chorobami układu krążenia pozostaje pod stałą opieką lekarska na co przedłożyła opinię lekarza prowadzącego. Wnioskodawczyni przedłożyła także zestawienie stałych wydatków miesięcznych, z którego wynika, że na czynsz za lokal mieszkalny ([...] zł.), opłatę za gaz i prąd ([..] zł.), abonament za RTV i opłatę za telewizję kablową ([...] zł.) telefon ([...] zł.), spłatę pożyczki w wysokości [...] zł. zaciągniętej na niezbędny remont mieszkania ([...] zł.), żywność i środki czystości ([...] zł.) oraz leki ([...] zł.) wydaje łącznie [...]zł. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego oceniając informacje przedłożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie wykazała aby można uznać ją za osobę, która nie jest w stanie zgromadzić środków koniecznych do opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy i załączonych dokumentów wynika bowiem, że wnioskodawczyni posiada stały miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni posiada lokatę bankową w wysokości [...] zł. Powyższa kwota z całą pewnością wystarczy na pokrycie kosztów sądowych tym bardziej, iż na obecnym etapie postępowania ograniczają się one do wpisu od skargi wynoszącego w niniejszej sprawie 200 zł. – zob. §2 ust. 3 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński jh