IV SA/Po 940/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-12-10

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie przesłania zanonimizowanych wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych w określonym okresie i w określonych rodzajach spraw, stanowi informację przetworzoną, a jeśli tak, to czy jego udostępnienie wymaga wykazania szczególnego interesu publicznego?
Ratio decidendi
Żądanie przesłania zanonimizowanych wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych w określonym okresie i w określonych rodzajach spraw, stanowi informację przetworzoną, ponieważ jego przygotowanie wymaga znacznego nakładu pracy, analizy i zaangażowania środków, co może dezorganizować bieżące prace organu. Udostępnienie takiej informacji jest uzależnione od wykazania przez wnioskodawcę jej szczególnej istotności dla interesu publicznego, czego skarżący w niniejszej sprawie nie uczynił.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w P. o udostępnienie zanonimizowanych wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2014, wydanych w sprawach rejestrowanych pod symbolami "C" 057 i 058. Organy obu instancji odmówiły udzielenia informacji, uznając ją za przetworzoną i wymagającą wykazania szczególnego interesu publicznego, czego skarżący nie uczynił. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w P. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu B.K. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...] złotych) podwyższone o kwotę [...] zł ([...]) stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej . IV SA/Po 940/14 Uzasadnienie Prezes Sądu Okręgowego w P. po rozpoznaniu wniosku R.S. (zwanego dalej skarżącym) z dnia 19 maja 2014 r. o udzielenie informacji publicznej, decyzją z dnia [...].06.2014r. znak sprawy: [...], działając na podstawie przepisu art. 104, art.107 ustawy z dnia 14 czerwca 1980 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 9, poz. 26 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 16 w związku z art. 3, ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014r., poz.782, zwanej dalej u.d.i.p.) odmówił udzielenia informacji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że R.S. wnioskiem z dnia 19 maja 2014 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w P. o udostępnienie informacji publicznej w postaci przesłania wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami, po wcześniejszej ich anonimizacji, z lat 2010 - 2014 wydanych w sprawach rejestrowanych w tymże Sądzie w repertorium "C" pod symbolem "057" i "058". Podkreślono, że z uwagi na znaczny zakres wytworzenia informacji objętej wnioskiem - wymagającej znacznego nakładu środków i zaangażowania pracowników, która negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej - przyjęto, że skarżący wnosi o udzielenie informacji przetworzonej. Zgodnie bowiem z aktualnym poglądem, wyrażanym w orzecznictwie sądów administracyjnych "o ile utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływają na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, w szczególności, gdy wymaga to zanalizowania całego zasobu posiadanych dokumentów, w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca, to jest to informacja przetworzona." (wyrok NSA w Warszawie z dnia 09 sierpnia 2011 r. - sygn. akt I OSK 977/11). Z informacją przetworzoną mamy do czynienia również wówczas, gdy ze względu na treść żądania konieczne jest przeprowadzenie odpowiednich analiz czy zestawień. (wyrok NSA w Warszawie z dnia 09 listopada 2011 r. - sygn. akt I OSK 1365/11). Mając na uwadze regulację zawartą w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w myśl której prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, Prezes Sądu Okręgowego w P. pismem z dnia 23 maja 2014 r. wezwał skarżącego o wykazanie powyższej przesłanki z powołaniem na stosowny przepis (tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Skarżący w ocenie organu I instancji w piśmie z dnia 02 czerwca 2014 r. nie wykazał, aby uzyskanie informacji publicznej przetworzonej - zgodnie ze wskazanym powyżej wnioskiem było szczególne dla interesu publicznego, wobec czego odmówiono udzielenia wnioskującemu udzielenia informacji publicznej i wydano w tym przedmiocie decyzję odmowną. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł R.S. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił obrazę przepisów art.3 ust.1 pkt 1, art.6 ust.1 pkt 4, art.10 ust.1 i art.16 ust.1 u.d.i.p., a także art.61 ust.1-3 Konstytucji. Prezes Sądu Apelacyjnego w P. decyzją z dnia [...].07.2014r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie organ II instancji wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych określone zabiegi niezbędne dla pozyskania wnioskowanej informacji czynią nawet informację prostą informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia interesu publicznego. Informacja przetworzona to informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów przez podmiot zobowiązany, przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10.01.2013, sygn. II SAB/Sz 51/12, publ. LEX 1254775). Podobnie NSA w swym wyroku uznał, że w pewnych przypadkach informacje proste posiadane przez adresata wniosku mogą przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (wyrok NSA Warszawa, 06.10.2011, I OSK 1199/11, LEX 1149133). Również wówczas informacja ma charakter przetworzony, jeżeli jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań), jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji podmiotu (wyrok WSA w Krakowie, 25.10.2012, II SAB/Kr 140/12, LEX 1234526). Uzyskanie takiej przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych kosztów, wysiłku zwłaszcza o charakterze organizacyjnym (kadrowym, czasowym), trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami danego organu. W związku z tym udzielanie informacji publicznej przetworzonej podmiotom, które nie zapewniają, iż zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania organów państwa, przemawia za przyjęciem, iż po stronie wnioskodawcy nie występuje interes publiczny uzasadniający udzielenie żądanej informacji (wyrok NSA Warszawa, 07.12.2011, OSK 1737/11, LEX 1149235). Przesłankę "szczególnej istotności dla interesu publicznego", określoną w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., należy uznać za wypełnioną w takiej sytuacji, w której pozyskanie określonej informacji i jej upublicznienie leży w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale także innych obywateli (wyrok NSA Warszawa 07.12.2011,1 OSK 1505/11, LEX 1134288). W ocenie organu II instancji Prezes Sądu Okręgowego w P. prawidłowo ustalił, iż wyodrębnienie wnioskowanych informacji (w postaci około 200 wyroków) jest bardzo pracochłonne i zasadniczo zdezorganizuje bieżące prace wydziału cywilnego, stąd żądana informacja ma charakter przetworzony, a wobec tego, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanki szczególnego znaczenia tej informacji dla interesu publicznego, prawidłowo odmówił udzielenia wnioskowanej informacji. W odwołaniu skarżący odniósł się jedynie do kwestii anonimizacji, która zgodnie z powołanym przez niego orzecznictwem sądów administracyjnych nie stanowi sama w sobie o przetworzeniu informacji. Skarżący nie zauważył jednak, że zabieg anonimizacji dotyczyć ma znacznej ilości orzeczeń (nie wspominając o konieczności ich wcześniejszego wyselekcjonowania), co wymaga tak znacznego nakładu pracy, że właśnie z tego powodu czyni wnioskowaną informację przetworzoną. Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R.S. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w P. z dnia [...] lipca 2014r, [...], oraz wcześniejszej decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] czerwca 2014r [...]. W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, poprzez: 1. obrazę art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. wskutek przyjęcia - wbrew utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych - iż żądanie skarżącego wnoszącego o doręczenie mu zanonimizowanych kserokopii wyroków z uzasadnieniami Sadu Okręgowego w P. wydanych w latach 2010-2014 w sprawach rejestrowanych w repertorium C pod symbolem 057 i 058 - ma charakter informacji przetworzonej i uzależnienie jej udostępnienia od wykazania przez skarżącego istnienia istotnego interesu publicznego; 2. obrazę art. 61 ust 1-3 Konstytucji RP, art. 1 ust 1, art. 2 ust 1, art. 4 ust 1 pkt 1, art. 5 ust 1 i 2 art. 6 ust 1 pkt 4 i art. 10 ust 1 u.d.i.p. wskutek ograniczenia skarżącemu dostępu do zanonimizowanych kserokopii wyroków z uzasadnieniami Sądu Okręgowego w P. wydanych w latach 2010-2014 w sprawach rejestrowanych w repertorium C pod symbolem 057 i 058 - mimo braku konieczności ochrony wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych, oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez: 1. obrazę art. 16 ust 1 u.d.i.p. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. wskutek nieuwzględnienia, iż załatwienie sprawy przez organ I instancji nastąpiło w niewłaściwej formie administracyjnoprawnej, to jest w drodze wydania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej zamiast udostępnienia żądanej informacji w formie zwykłej czynności materialno- technicznej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie ma wątpliwości, iż wyrok sądowy wydawany publicznie przez umocowany do tego sąd (organ wymiaru sprawiedliwości) w zakresie jego kompetencji do władczego decydowania o prawach i obowiązkach stron postępowania, spełnia warunki do uznania go za informację publiczną w rozumieniu przepisów cytowanej wyżej ustawy. Zasadą w sprawach dostępu do informacji publicznej jest, iż informacje publiczne powinny być udostępniane za każdym razem, gdy przepis ustawy nie stoi temu wyraźnie na przeszkodzie i tylko w takim wypadku mogą być nakładane ograniczenia. Wyjątek od zasady powszechnego dostępu do informacji publicznej statuuje m.in. art. 3 ust 1 pkt 1 i art. 5 ust 2 u.d.i.p., którego nie można interpretować rozszerzająco np. formułując dodatkową przesłankę ograniczenia prawa, która nie została w tym przepisie wyartykułowana. Wszelkie wyjątki od tej zasady winny być formułowane w sposób wyraźny, a wątpliwości należy oceniać na rzecz dostępu do informacji (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 3 lipca 2010 r. o sygn. 837/03) Dalej skarżący wyjaśnił, że przepisy powyżej cytowanej ustawy określając uprawnienia dostępu do informacji publicznej wskazują, iż poza informacją prostą istnieje możliwość udostępnienia informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art .3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p.). Na gruncie doktryny przez przetworzenie należy rozumieć wszystkie działania, które nie przybierają postaci wyłącznie technicznego przeniesienia danych (vide: M. Jabłoński i K. Wygoda: Dostęp do informacji i jego granice, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. Wrocław 2002 r s. 137). Jednocześnie orzecznictwo sądowe zgodnie wskazuje, że pod pojęciem informacji przetworzonej należy rozumieć taką sytuację, która wiąże się z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów zmieniającą już istniejącą i posiadaną przez organ informację (vide: wyrok NSA z dnia 9.08.2011r. sygn. I OSK 976/2011, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21.01.2010r. sygn. II SA/Wa 1444/2009). Zważywszy na powyższe zdaniem skarżącego należy przyjąć, że każda informacja nie spełniająca powyższych kryteriów winna być uznawana za informację prostą, której uzyskanie nie jest uzależnione od spełniania żadnych szczególnych warunków. Ponadto żądanie wyjawienia interesu publicznego, jakiemu miałoby służyć uzyskanie informacji publicznej, z mocy przepisu art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p., dotyczy wyłącznie informacji przetworzonej. Przetworzenie informacji, o jakim mowa w powołanym przepisie polega na dokonaniu zmian w jego treści, a nie na odjęciu z dokumentu elementów nie związanych z jego treścią. W tej sytuacji w ocenie skarżącego należy przyjąć, że tzw. anonimizacja dokumentu, która polega na wykreśleniu z jego treści różnych elementów, nie jest przetworzeniem informacji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 marca 2012r w sprawie sygn. akt II SA/Go 48/12). Sporządzenie kopii dokumentów również nie powinno być zaliczane do informacji przetworzonej, ponieważ ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Dlatego też należy przyjąć, że informacje żądane przez skarżącego nie są informacjami przetworzonymi (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 201 Ir w sprawie sygn. akt II SA/Kr 1354/11. W rozpatrywanej sprawie w ocenie organów obu instancji, podjęcie opisywanych czynności wymaga znacznego zaangażowania intelektualnego i czasowego, w celu stworzenia obszernego zbioru informacji prostych, co tym samym przesądza, iż żądana przez skarżącego informacja ma charakter przetworzony, której udostępnienie jest uzależnione od wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednocześnie organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przyznaje, iż wstępnie wyselekcjonował już żądane orzeczenia i określił ich liczbę na 172 orzeczenia. Należy zaznaczyć, że czynności organu, takie jak min. selekcja dokumentów, a także ich analiza pod względem treści, to zwykłe czynności (procesy) związane z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej. Nie posiadają one cech przetwarzania informacji, ponieważ w wyniku ich stosowania nie powstaje żadna nowa, pod względem jakościowym, informacja. Podobnie samo sięganie do materiałów archiwalnych nie przesądza jeszcze o tym, że mamy do czynienia z przetwarzaniem informacji (vide: np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1.09.2011r sygn IV SA/G1 880/2011) Prezes Sadu Okręgowego w P. - jak sam przyznaje - jest w posiadaniu rejestru, który kategoryzuje poszczególne rodzaje spraw rozpoznawane w podległym mu sądzie i na tej podstawie stwierdza, jaka ilość dokumentów podlegałaby udostępnieniu, a tym samym należy uznać iż w rejestrze tym ma oznaczone sygnatury akt spraw zarejestrowanych pod wskazanym we wniosku symbolem. W związku z tym Prezes Sadu Okręgowego w P. już na wstępnym etapie rozpoznawania wniosku skarżącego jest w stanie ograniczyć zakres prowadzonej przez siebie selekcji zarchiwizowanych dokumentów tylko do wskazanego zbioru i zaniechać szczegółowej ich analizy pod względem treści, z uwagi na fakt, iż wskazany zbiór odnosi się do spraw leżących w kręgu zainteresowań skarżącego. Ewentualne wątpliwości rozstrzygnąć należałoby na korzyść realizacji konstytucyjnego prawa (patrz wyrok z dnia 10 października 2013 r., sygn. II SA/Łd 684/13). W niniejszej sprawie - na korzyść skarżącego - wziąć należy pod uwagę iż organ zobowiązany już ustalił ilość orzeczeń podlegających udostępnieniu, a tym samym nie jest konieczna czasochłonna segregacja dokumentów, a jedynie ich wyszukanie w archiwum lub w systemie informatycznym sądu i zanonimizowanie. Podkreślono, że im kryteriów selekcji informacji publicznej jest mniej, tym bardziej mamy do czynienia z informacją prostą. Z kolei mnogość kryteriów selekcji informacji powoduje, że zobowiązany musi poświęcić nie tyle więcej czasu, lecz zaangażować w rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji czynnik analityczny (intelektualny), przez co można zasadnie przyjmować, że chodzi o przetworzenie informacji. Za przyjęciem postulowanej wykładni art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy przemawia więc także szybkość wyodrębnienia przez Prezesa Sądu Okręgowego żądanej informacji, co przekonuje, że żadne szersze czynności analityczne w organie I instancji nie były konieczne i nie były przeprowadzane. Należy wszak dodać, że sądownictwo powszechne dysponuje zinformatyzowaną, wewnętrzną bazą danych (system informatyczny), która ułatwia odnalezienie żądanej informacji (dokumentów w postaci wyroków z uzasadnieniami). Doświadczenie życiowe wskazuje ponadto, że taką bazą nie dysponują zwykłe organy administracji publicznej, stąd można różnicować pojęcie informacji przetworzonej w zależności od warunków dotyczących poszczególnych zobowiązanych. Omawiany czynnik (posiadania elektronicznej wewnętrznej bazy danych) także musi być brany pod uwagę przy wykładni art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. na korzyść skarżącego w zakresie udzielenia żądanej informacji, jako informacji prostej. Błędne zakwalifikowanie żądanych przez skarżącego informacji publicznych jako tych, które noszą cechy informacji przetworzonych, stoi w kolizji z treścią art. 16 ust 1 u.d.i.p. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. Otóż udostępnienie informacji prostych - a taki charakter mają informacje, o których udzielenie zwrócił się skarżący - winno nastąpić zawsze w drodze czynności materialno - technicznej polegającej np. na wydaniu kserokopii odpowiednich dokumentów. Okoliczność ta została jednak pominięta przez organy obu instancji co w rezultacie doprowadziło do kolizji z przywołanymi przepisami prawa. Prezes Sądu Apelacyjnego w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację i ją uszczegółowiając. Pełnomocnik skarżącego z urzędu w obszernym piśmie z dnia 17.11.2014r. uzupełniając złożoną skargę zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i bezzasadne odmówienie udzielania zawnioskowanej informacji publicznej, podczas gdy żądana informacja była informacją prostą, a nie informacją przetworzoną jak wskazywały organy w uzasadnieniach swoich decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. dokonano prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 P.p.s.a.). Istota przedmiotowego postępowania dotyczy odmowy udzielenia informacji publicznej w postaci przesłania wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami, po wcześniejszej ich anonimizacji, z lat 2010 - 2014 wydanych w Sądzie Okręgowym w P. w sprawach rejestrowanych w repertorium "C" pod symbolem "057" i "058". Sąd w składzie orzekającym nie jest wprawdzie wprost związany wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 03.10.2014r., sygn. I OSK 602/14 (publ. CBOSA) jednakże w całości podziela zawartą w nim argumentację. Podkreślić należy, że wyrok ten wydano wobec tego samego skarżącego domagającego się udzielenia mu analogicznej informacji poprzez przesłanie mu przez Prezesa Sądu Okręgowego w G.W. wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2013, wydanych zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji, w sprawach o łącznej liczbie 63. W niniejszej sprawie istotne jest, czy żądana przez skarżącego informacja publiczna w postaci wyroków Sądu Okręgowego w P. wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2014, w sprawach rejestrowanych w repertorium "C" pod symbolem "057" i "058" jest informacją publiczną przetworzoną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też informacją prostą. Przechodząc do oceny powyższego zagadnienia, wskazać należy, że art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że poza informacją prostą istnieje możliwość żądania dostarczenia informacji przetworzonej. W powołanej ustawie brak jest definicji pojęcia "informacji przetworzonej", w związku z tym prawidłowe rozumienie tego terminu wiąże się z oceną konkretnego stanu faktycznego w danej sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest już pogląd, zgodnie z którym "informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Będzie to zatem taka informacja, co do której podmiot zobowiązany do jej udzielania nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego" (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1048/07; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; publ. http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie informacja, której domaga się skarżący nie istnieje u organu w treści i postaci żądanej. Natomiast organ posiada dokumenty, które stanowią jej źródło. Przetworzenie ich w celu uzyskania żądanej informacji wymaga przeprowadzenia ich analizy i wyboru właściwych dokumentów z określonego okresu. Wbrew twierdzeniom skarżącego sądownictwo powszechne według wiedzy składu orzekającego w niniejszej sprawie sądownictwo powszechne nie dysponuje zinformatyzowaną, wewnętrzną bazą danych (systemem informatycznym), która ułatwia odnalezienie żądanej informacji (dokumentów w postaci wyroków z uzasadnieniami). Taka baza istnieje i funkcjonuje jedynie w sądownictwie administracyjnym. W sądownictwie powszechnym natomiast systemem informatycznym objęte są jedynie repertoria umożliwiające relatywnie szybkie ustalenie ile spraw danej kategorii zostało załatwionych. Brak jest jednak systemu informatycznego stanowiącego bazę danych zawierającą w formie elektronicznej wyroki oraz ich uzasadnienia, a tym bardziej ich zanonimizowane wersje. Tym samym zrealizowanie wniosku skarżącego wymagało by fizycznego odnalezienia akt każdej z około 200 spraw, skopiowanie każdego z uzasadnień wyroku w formie elektronicznej lub za pomocą kserokopiarki po ich uprzednim zanonimizowaniu i dopiero później ich wysłanie skarżącemu. Zgodzić się więc należy z tezą organów administracji, że w niniejszym przypadku wyodrębnienie wnioskowanych informacji (w postaci około 200 wyroków) jest bardzo pracochłonne i zasadniczo zdezorganizuje bieżące prace właściwego wydziału cywilnego. W kontekście powyższego żądana informacja w istocie ma charakter przetworzony. Podzielić także należy pogląd, że zabieg anonimizacji dotyczyć ma znacznej ilości orzeczeń (pomijając nawet konieczność ich wcześniejszego wyselekcjonowania), co wymaga tak znacznego nakładu pracy, że właśnie z tego powodu czyni wnioskowaną informację przetworzoną. Prawidłowo zatem stwierdziły organy administracji, że czynności, jakie muszą podjąć, angażując do tego pracowników, zakres oraz charakter tych czynności spowoduje dezorganizację pracy orzeczniczej Sądu Okręgowego w P. Ponadto, jak zasadnie przyjęto, informacja przetworzona podlega udostępnieniu tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Gdy zatem uwzględni się istotę informacji publicznej przetworzonej jako rezultatu określonego działania zmierzającego do jej przygotowania, to należy przyjąć, że przesłanka szczególnej istotności takiej informacji dla interesu publicznego stanowi podstawę dla podjęcia scharakteryzowanych wyżej działań przez podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Proces przetworzenia informacji publicznej w celu jej udostępnienia musi znajdować uzasadnienie w przesłance szczególnej istotności dla interesu publicznego. Ustawodawca, ograniczając w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dostęp do informacji przetworzonej, czyni to w zgodzie z zasadą proporcjonalności - art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca ma na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów Państwa i innych podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. W doktrynie przyjmuje się, że "jest w interesie indywidualnym" bądź "jest w interesie ogółu" oznacza, że wyprowadzona z danego stanu obiektywnego określona korzyść przypada jednostce względnie całemu społeczeństwu. O ile zatem interes indywidualny jest relacją pomiędzy jakimś stanem obiektywnym, a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść jednostce, to interes ogółu oznacza relację między jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść ogółowi (zob. J. Lang, "Struktura prawna skargi w prawie administracyjnym", Wrocław 1972, s. 98-100). Zasadniczo obowiązek realizowania interesu publicznego charakteryzuje kompetencje szeroko rozumianych organów państwa. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika jednak, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2111/13, publ. http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzyskanie informacji przetworzonej jest możliwe po wykazaniu przez wnioskodawcę - wezwanego do wykazania powodów, dla których spełnienie jego żądania udzielenia informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego - szczególnej istotności dla interesu publicznego udostępnienia żądanej informacji (art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W związku z tym brak jest podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1737/11; wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12, publ. http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). Konieczność wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji nie oznacza oczywiście zwolnienia podmiotu, do którego kierowany jest wniosek z obowiązku analizy powyższej ustawowej przesłanki na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Chodzi jedynie o podkreślenie, że brak wskazania przez wnioskodawcę, w czym upatruje on szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej, istotnie ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i w konsekwencji uwzględnienia wniosku. Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem, że w rozpatrywanym przypadku skarżący nie wykazał istnienia przesłanki szczególnego znaczenia żądanej przez niego informacji dla interesu publicznego. Należy więc przyjąć, iż skarżący nie zamierza wykorzystać wnioskowanej informacji publicznej zgodnie z wymaganym dla jej udostępnienia interesem publicznym, tj. w sposób mogący, na przykład, wpłynąć na usprawnienie funkcjonowania Sądu Okręgowego w P. Brak zatem po stronie skarżącego interesu publicznego skutkował wydaniem zgodnej z prawem decyzji odmawiającej udostępnienia mu przetworzonej informacji publicznej. Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 61 Konstytucji RP, który w ust. 3 wprowadza ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej z uwagi na ochronę "porządku publicznego". W pojęciu tym mieści się m.in. postulat zapewnienia organom władzy publicznej prawidłowego funkcjonowania w celu wykonywania ich kompetencji. Ograniczenie to jest uzasadnione koniecznością ochrony wartości konstytucyjnej, jaką jest zasada rzetelnego i sprawnego działania instytucji publicznych, wyrażona w preambule Konstytucji. W przedmiotowej sprawie, właśnie z uwagi na zapewnienie organom władzy publicznej prawidłowego funkcjonowania w celu wykonywania ich kompetencji, organ odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej przetworzonej z powodu braku po jego stronie interesu publicznego. Niezasadny jest także zarzut dotyczący niezastosowania prezez organy administracji czynności materialno – technicznej. Czynność taka bowiem dotyczy udostępnienia informacji, a w tym przypadku organy zasadnie przyjęły, iż żądana informacja stanowi informacje przetworzoną, a skarżący nie wykazał istnienia po jego stronie interesu publicznego. Dlatego też organy administracji prawidłowo odmówiły udzielenia wnioskowanej informacji. Mając powyższe na uwadze, za niezasadne należy uznać zarzuty skargi, bowiem organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego oraz nie naruszyły przepisów o postępowaniu, gdyż sprawa została właściwie wyjaśniona. W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i wyjaśnionych wyżej na podstawie art.151 P.p.s.a. oddalono skargę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.250 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło