IV SA/Po 947/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-12-20

Skład orzekający: Grażyna Radzicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy sąd wydał już prawomocne postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, przerywa bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi?
Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli nastąpi w terminie wskazanym w kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawności wydanego wcześniej prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie do uiszczenia wpisu. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. i M. P. wnieśli skargę na postanowienie organu nadzoru budowlanego. Po odmowie przyznania im prawa pomocy w drodze prawomocnych postanowień, zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego. Pomimo wezwań i oddalenia ich zażaleń przez NSA, skarżący nie uiścili wymaganego wpisu. W trakcie postępowania skarżący ponownie złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednak sąd uznał, że nie ma on wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2016r. wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia oraz odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. i M. P. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia 1. odrzucić zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2016r. wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia, 2. odrzucić skargę. R. P. wraz z M. P. złożyli skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 26 listopada 2015r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł., w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Na skutek zażalenia złożonego przez skarżących, Naczelny Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 5 lutego 2016r. sygn. akt II OZ 109/16 uchylił zaskarżone zarządzenie. Mając na uwadze wnioski o przyznanie prawa pomocy złożone przez skarżących postanowieniami referendarza sądowego z dnia 24 maja 2016r. odmówiono M. P. i R. P. wprawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 79-82 i k. 85 -88 akt). Powyższe postanowienia referendarza sądowego zostały utrzymane w mocy postanowieniami Sądu z dnia 14 czerwca 2016r. (k. 98 – 101 i 104 – 108 akt). W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 6 lipca 2016r. wezwano R. P. jako skarżącego i pełnomocnika M. P. do uiszczenia dwóch wpisów sądowych po [...] zł. każdy tj. łącznie [...] zł. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 listopada 2016r. sygn. akt II OZ 1292/16 oddalił zażalenie na w/w zarządzenie. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 21 listopada 2016r. Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał R. P. jako skarżącego i pełnomocnika M. P. do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł pełnomocnik R. P.. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zarządzenie z dnia 21 listopada 2016r. nie określa ponownie wysokości wpisu od skargi, lecz stanowi jedynie wezwanie skarżących do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 6 lipca 2016r. Takie wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia poprzez uiszczenie wpisu nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej p.p.s.a.). Zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia, na które zażalenie zostało już oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest również zarządzeniem w przedmiocie kosztów sądowych w rozumieniu art. 227 § 1 p.p.s.a., a zatem nie przysługuje na nie zażalenie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1076/13, publ. CBOS, www.nsa.gov.pl). Sąd na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł więc jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Uwzględniając powyższe należy wskazać, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest uiszczenie wpisu sądowego. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpatrywanej sprawie skarżący zostali zobowiązani do uiszczenia dwóch wpisów sądowych po [...] zł. każdy tj. łącznie [...] zł. Do zapłacenia tej opłaty wezwano skarżących zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 6 lipca 2016 r. po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odpis prawomocnego zarządzenia z dnia 6 lipca 2016r. został skutecznie doręczony skarżącym w dniu 30 listopada 2016 r. (druk zwrotnego potwierdzenia odbioru k. 165 akt sąd.), a zatem 7-dniowy termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 7 grudnia 2016 r. Jak wynika z akt sprawy w zakreślonym terminie wymagany wpis nie został uiszczony. W tym miejscu należy wskazać, że R. P., pismem nadanym w dniu 7 grudnia 2016r. wraz z zażaleniem na zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisów od skargi ponownie wystąpił do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie wskazanym w kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Ze skutku prawnego, jakim jest prawomocność postanowień referendarza sądowego z dnia 24 maja 2016r., odmawiającego R. P. i M. P. prawa pomocy, wynika zatem obowiązek zapłaty przez skarżących wymaganego wpisu od skargi oraz obowiązek sądu do wezwania ich do jego uiszczenia (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na względzie fakt, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie został w całości rozpoznany prawomocnym postanowieniem, a termin do uiszczenia wpisów rozpoczął bieg w terminie zakreślonym w zarządzeniu z dnia 21 listopada 2016 r., należy wskazać, że kolejny wniosek w sprawie zwolnienia od kosztów nie ma wpływu na bieg terminu wskazanego w zarządzeniu wzywającym do wykonania pierwotnego zarządzenia z dnia 6 lipca 2016 r. w przedmiocie wpisu. Na skarżących ciążył bowiem wynikający z prawomocnych postanowień odmawiających przyznania prawa pomocy obowiązek uiszczenia wpisu od skargi. Po upływie wyznaczonego terminu do uiszczenia wpisu od skargi podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Takiej konsekwencji nieuiszczenia wpisu w niniejszej sprawie nie niweczą czynności R. P. w postaci dalszych wniosków o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 1047/11, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu jeszcze raz należy wskazać, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy Sąd wydał uprzednio prawomocne postanowienie w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Odmienne procedowanie mogłoby bowiem doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie - skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Tym samym mając na uwadze fakt, że skarżący nie uiścili należnego wpisu, przedmiotowa skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło