IV SA/Po 955/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego i całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R.K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia ustanowić dla Skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych i odmówić zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 25 października 2007r. wydał wyrok oddalający skargę wniesioną przez R.K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. Skarżący celem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego i całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W formularzu wniosku Skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a źródłem jego utrzymania jest dodatek mieszkaniowy wynoszący 271 zł oraz dochód z pracy zleconej wynoszący za miesiąc październik 310 zł. Z powyższych dochodów Wnioskodawca opłaca czynsz za mieszkanie wynoszący 379 zł oraz ponosi opłaty za prąd i gaz wynoszące ok. 40 zł. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 239 ust 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W sprawach należących do wskazanej wyżej kategorii obowiązuje więc ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze uwzględniając fakt, że przedmiotem niniejszej sprawy jest zasiłek okresowy, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe. Powyższe oznacza, że złożony wniosek taktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa na wnioskodawcy. Oceniając informacje przedłożone przez Wnioskodawcę stwierdzić należy, że może on zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Sytuacja majątkowa w jakiej znajduje się Skarżący a w szczególności niski dochód uniemożliwia mu bowiem zgromadzenie środków koniecznych do opłacenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznając więc spełnienie przez R.K. przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, mając na względzie ustawowe zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (skutkujące odmową przyznania prawa pomocy w tym zakresie) postanowiono ustanowić dla Skarżącego radcę prawnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1-2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński M.K.