IV SA/Po 976/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-04-13

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zabudowana budynkiem usługowym (myjnią samochodową) może zostać przekształcona w prawo własności na podstawie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeśli w przeszłości istniały dokumenty wskazujące na przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nieruchomość zabudowana budynkiem usługowym nie podlega przekształceniu w prawo własności, nawet jeśli w przeszłości istniały dokumenty wskazujące na przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową. Kluczowe jest faktyczne przeznaczenie zabudowy w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz w dniu złożenia wniosku. Sąd podkreślił, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, miało zastosowanie w sprawie, ponieważ postępowanie nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed jego publikacją.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem usługowym (myjnią samochodową). Organ I instancji odmówił przekształcenia, wskazując na niezgodność przeznaczenia nieruchomości z przepisami ustawy o przekształceniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym nieuwzględnienie przeznaczenia terenu pod zabudowę mieszkaniową wynikającego z wcześniejszych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi B. R., M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę w całości Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] Prezydent [...] na podstawie art. 104 § 1b oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 1 ust. 1 i 3, art. 3 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (j.t Dz. U. z 2012 r., poz. 83 ze zm., dalej: u.p.p.u.w.) odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości stanowiącej własność Miasta [...], położonej w [...], przysługujące B. i M. małż. R. (dalej: wnioskodawcy, skarżący), w prawo własności. W uzasadnieniu decyzji organ I innstancji wskazał, że w dniu [...].03.2010 r. B. i M. małż. R. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w [...], na podstawie u.p.p.u.w. Wnioskodawcy nabyli prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]. W treści § 2 wyżej powołanej umowy wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem stanowiącym [...]. Również w dniu przeprowadzenia oględzin przedmiotowej nieruchomości w celu sporządzenia operatu szacunkowego (sporządzonego w dniu 21.01.2013 r.) rzeczoznawca majątkowy [...] ustalił, iż teren wycenianej nieruchomości jest całkowicie zagospodarowany, w części centralnej zabudowany budynkiem usługowym - [...]. W dniu złożenia wniosku o przekształcenie art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. stanowił, że osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi ww. osób (art. 1 ust. 3). Treść powyższego przepisu została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110). Następnie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10.03.2015 r., sygn. akt. K 29/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 373) orzekł, iż art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto: w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji. Zgodnie z art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.03.2015 r. (sygn akt. K 29/13) został opublikowany w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 17 marca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 373). Postanowieniem z dnia 25.03.2015 r. Trybunał Konstytucyjny sprostował oczywista omyłkę pisarską w części orzekającej wyroku z dnia 10.03.2015 r., sygn. akt K 29/13 w ten sposób, że zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" zastępuje się zwrotem "przed dniem wejścia w życie ustawy" (Dz.U. z 2015 r., poz. 524). Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji ustalił iż, zgodnie z obecnie obowiązującym art. 1 ust. 1 i 3 u.p.p.w. osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób o których mowa w ust. 1. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...].08.2011 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, iż w pkt. 8 umowy z dnia 4.04.1996 r., która to umowa dot. ówczesnego użytkownika wieczystego tj. Spółdzielni Mieszkaniowej [...], o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, zobowiązano Spółdzielnię do korzystania z gruntu zgodnie z ich przeznaczeniem w planach zagospodarowania przestrzennego tj. na cele zabudowy zespołu mieszkaniowego. Na wniosek B. i M. małż. R. Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku usługowego - [...] znajdującego się już na omawianej posesji. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25.06.2009 r. I OSK 929/08 stwierdzono, iż jeśli chodzi o zakwalifikowanie nieruchomości, przesądzający jest sposób użytkowania istniejącej zabudowy w dniu 13 października 2005 r. tj. w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Przekształceniu podlegają nieruchomości przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, ale tylko wówczas, gdy nie są dotychczas zabudowane (na inny cel niż mieszkaniowy). W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie zachodzi wyłączenie przedmiotowe, ponieważ ww. nieruchomość zabudowana jest budynkiem usługowym - [...], a zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. przekształceniu podlegają nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami albo przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolne. Od decyzji powyższej odwołanie złożyli wnioskodawcy zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Decyzji zarzucono Wydanie czwartej negatywnej decyzji w niniejszej sprawie i stałe, uporczywe niestosowanie się do orzeczeń organu drugiej instancji, a także działanie z przekroczeniem uprawnień w zakresie przewlekłości postępowania; Naruszenie art. 12 § 1 k.p.a. poprzez opieszałość w załatwianiu sprawy (wniosek został złożony w dniu [...] marca 2010 r.), z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organ prowadzący nie zna przepisów, ponieważ o tych wszystkich okolicznościach winien był wiedzieć na dzień złożenia wniosku); Naruszenie szeregu przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności zasad ogólnych postępowania oraz reguł prawa dowodowego; Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez nieuwzględnienie dokumentów świadczących o normatywnym przeznaczeniu terenu pod zabudowę mieszkaniową; 5) Naruszenie art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., poz. 717 ze zm., dalej: u.p.z.p.) poprzez nieuwzględnienie przeznaczenia terenu określonego w normatywnych dokumentach, tym samym ich błędną wykładnię; Odwołujący wnieśli o: - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzeczenie co do istoty sprawy; ewentualnie - na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a., przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z nakazem pozytywnego rozstrzygnięcia; - stwierdzenia naruszenia prawa w zakresie przewlekłości postępowania W uzasadnieniu odwołania przedstawiono stan sprawy: Decyzją z dnia [...].05.2010 r. Prezydent [...] odmówił wnioskodawcom przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności spornej nieruchomości. Podstawą takiego rozstrzygnięcia, było jedynie stwierdzenie braku przesłanek do przekształcenia bez podania przyczyn Taka decyzja naruszyła szereg przepisów procedury oraz materii przedmiotowego zagadnienia. Decyzją z dnia [...].07.2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...].09.2010 r. Prezydent [...] ponownie odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Decyzją z dnia [...].01.2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało po raz drugi sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...].05.2011 r. Prezydent [...] po raz trzeci odmówił wnioskodawcom przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Decyzją z dnia [...].08.2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po raz trzeci uchyliło decyzję Prezydenta [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Zaskarżoną decyzją, po raz czwarty odmówiono przekształcenia. Prezydent [...] zajął antagonistyczne stanowisko wobec strony postępowania i wykorzystuje władztwo administracyjne (terminy) do realizacji własnych celów. Zdaniem wnioskodawców sentencja zaskarżonej decyzji jak i jej uzasadnienie, w stanowi jedynie zbiór polemik nieznajdujący odzwierciedlenia w obowiązującym porządku prawnym – spełniają oni wszystkie ustawowe kryteria przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. O tym jakie przeznaczenie ma dana nieruchomość rozstrzyga u.p.z.p. a nie subiektywne przekonanie organu. Ta teza znajduje pełne odzwierciedlenie również w orzecznictwie. I tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2008 r. (II SA/GI 134/2008) stwierdzono: Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie definiuje, co należy rozumieć przez zamieszczony w jej art. 1 ust 1 zwrot "nieruchomości (...) przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę (mieszkaniową bądź garażową)". Tym samym ustalając znaczenie tego zwrotu odwołać się należy do przepisów zamieszczonych w innych aktach prawnych, a w szczególności ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.). Zgodnie z art. 4 u.p.z.p. podstawowo przeznaczenie terenu jest ustalane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku w decyzji o warunkach zabudowy. Odnosząc to na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy co następuje. W odniesieniu do przedmiotowej działki do dnia 31 grudnia 2003 r. obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą [...] Wtedy teren ten przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. W dniu [...] maja 2002 r. na rzecz M. R. decyzją [...] wydał warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, potwierdzające mieszkaniowe przeznaczenie przedmiotowego terenu. Tym samym spełnione zostały warunki z ustawy przekształceniowej. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 127 § 2 k.p.a. oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie nie może zostać uwzględnione. Rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, a podniesione w odwołaniu zarzuty nie mają wpływu na wynik sprawy. Przedmiotowa nieruchomość oddana została odwołującym w użytkowanie wieczyste. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 3 u.p.z.p., w obecnym jej brzmieniu, osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami, albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wnioskodawcy nie spełniają żadnego z powyższych wymogów. Ich nieruchomość nie jest bowiem zabudowana na cele mieszkaniowe czy zabudowana garażami, ani na takie cele przeznaczona, nie stanowi też nieruchomości rolnej. Jest natomiast zabudowana budynkiem usługowym - myjnią samochodową. Jak wynika z akt sprawy stan ten istniał już w momencie nabycia przez odwołujących prawa użytkowania wieczystego, także w dniu wejścia w życie ustawy i trwa do dzisiaj. Jedyną zmianą w stosunku do stanu poprzedniego jest to, że na podstawie pozwolenia na budowę z 2005 r. odwołujący rozbudowali budynek myjni. W tej sytuacji powoływanie się na ustalenia dziś już nieobowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, jak też na treść umowy zawartej z poprzednikiem prawnym odwołujących się o oddanie w użytkowanie wieczyste tej nieruchomości, w której wskazano na przeznaczenie gruntu pod zabudowę mieszkaniową, nie ma dla możliwości przekształcenia znaczenia prawnego. O zakwalifikowaniu nieruchomości jako zabudowanej na cele mieszkaniowe, warunkującego dokonanie przekształcenia, przesądzający jest bowiem faktyczny sposób użytkowania istniejącej zabudowy w dniu wejścia w życie ustawy z 29 lipca 2005 r. Przekształceniu podlegają też nieruchomości przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, ale tylko wówczas, gdy nie są dotychczas zabudowane /na inny cel niż mieszkaniowy/. Nieruchomość zabudowana budynkiem przeznaczonym na cel inny niż mieszkaniowy nie będzie podlegała przekształceniu. Wobec tego bezsprzecznym jest, że w rozpatrywanej sprawie charakter zabudowy na przedmiotowej nieruchomości nie służył z pewnością, ani w dniu [...] października 2005 r ani nie służy obecnie, celom mieszkaniowym. A tylko w takim przypadku możliwe jest skorzystanie z prawa uwłaszczenia na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste. Od decyzji organu II instancji wnioskodawcy zastępowani przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podnosząc następujące zarzuty: naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmowną, podczas gdy nie istniały przesłanki do odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości; pominięcia przez organ II instancji większości zarzutów odwołania stron, świadczących przeciwko organom administracji prowadzącym tą sprawę, a w szczególności: - wydanie czwartej negatywnej decyzji w niniejszej sprawie i stałe, uporczywe niestosowanie się do orzeczeń organu drugiej instancji, a także działanie z przekroczeniem uprawnień w zakresie przewlekłości postępowania; - naruszenie art. 12 § 1 k.p.a., poprzez opieszałość w załatwianiu sprawy (wniosek został złożony w dniu 26 marca 2010 r.),; - naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez nieuwzględnienie dokumentów świadczących o normatywnym przeznaczeniu terenu pod zabudowę mieszkaniową; naruszenie art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. w zw. z art. 4 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie przeznaczenia terenu określonego w normatywnych dokumentach tym samym ich błędną wykładnię; pominięcie przez organ II instancji decyzji przez niego wydawanych w latach ubiegłych, a mianowicie: - decyzji [...] gdzie ów organ wskazał na normatywne dokumenty (umowa o oddanie w użytkowanie wieczyste), a w zaskarżonej decyzji pominął tę kwestię; pominięcie przez organ II instancji faktu, że sam przyczynił się do przewlekłości postępowania W skardze wniesiono o: - uchylenie zaskarżonej decyzji poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi z uwzględnieniem wniosku strony i w powołaniu się na istniejące w obrocie prawnym ostateczne rozstrzygnięcia; - przeprowadzenie dowodu z akt sprawy organów obu instancji na okoliczność przewlekłości postępowania oraz wykorzystywania władztwa administracyjnego do realizacji celów własnych, a nie załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem strony; - orzeczenie o rażącym naruszeniu terminów do rozpoznania tej sprawy, poprzez niewydanie przez organ I instancji decyzji przed wyrokiem TK a dnia 10 marca 2015 r., co stanowić będzie prejudykat w rozumieniu art. 4171 § 3 k.c.; W uzasadnieniu skargi zaprezentowano argumentację tożsamą z przedstawioną wcześniej w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Materialnoprawną podstawę decyzji administracyjnych zapadłych w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy u.p.p.u.w.; nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że organy administracji postąpiły słusznie, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 (OTK-A 2015/3/28). Co więcej, to odmowa uwzględnienia lub niepełne uwzględnienie ww. wyroku w realiach niniejszej sprawy stanowiłyby rażące naruszenie prawa. Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął w ww. wyroku między innymi, że art. 1 ust. 1 i 3 u.p.p.u.w. w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z Konstytucją, a ponadto w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji. Sąd podkreśla, że punktem wyjścia przy ocenie obu decyzji wydanych w sprawie musi być art. 190 ust. 3 Konstytucji; zgodnie z tym przepisem orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał zdecyduje się określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Ponieważ w przypadku przywoływanego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny nie określił innego termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, wyrok Trybunału obowiązuje i wywołuje skutki prawne od dnia jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw tj. od dnia 17 marca 2015 r. w odniesieniu do postępowań, które nie zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną przed dniem opublikowania tegoż wyroku – bezsprzecznie zatem zasadnie znalazł zastosowanie w niniejszej sprawie. Skoro sprawa niniejsza nie została rozstrzygnięta decyzją ostateczną przed opublikowaniem przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organy administracji związane są tym orzeczeniem i nie mogły zignorować orzeczenia Trybunału. Sąd stwierdza, że podziela pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż przekształceniu podlegają też (tzn. obok nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe) nieruchomości przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową ale tylko wówczas, gdy nie są dotychczas zabudowane na cel inny niż mieszkaniowy. Nieruchomość zabudowana budynkiem przeznaczonym na cel inny niż mieszkaniowy nie będzie podlegała przekształceniu. Pogląd ten wyrażany jest zarówno w judykaturze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 929/08), jak i w piśmiennictwie (por. Barbara Jelonek-Jarco, Anna Józefiak, Komentarz do zmiany art. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wprowadzonej przez Dz. U. z 2007 r., Nr 191, poz. 1371, LEX/el 2008; także Radosław Skwarło, Komentarz do art. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, LEX/el 2007) Oceniając zarzuty wynikające z długości prowadzonego postępowania, Sąd wskazuje, że zawodowy pełnomocnik skarżących jednoznacznie zaskarżył obie wydane w sprawie decyzje ("składam skargę na decyzję", "wyżej wskazane decyzje organów obu instancji zaskarżam w całości i podnoszę następujące zarzuty", "wnoszę o uchylenie decyzji", "wnoszę o [...] orzeczenie o rażącym naruszeniu terminów do rozpoznania tej sprawy"). Sąd podkreśla więc, że zawodowy pełnomocnik skarżących nie zaskarżył bezczynności i przewlekłości postępowania organu administracji w wydawaniu rozstrzygnięcia. Zatem w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym ocenie podlegały akty wydane w granicach sprawy wszczętej wnioskiem, a zwłaszcza zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca. Rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu nie było w związku z tym ocenianie przebiegu postępowania administracyjnego pod kątem zasadności orzeczenia o bezczynności czy przewlekłości postępowania. Ewentualne naruszenia prawa w tym względzie mogłoby mieć znaczenie tylko w sytuacji stwierdzenia istotnego wpływu tegoż naruszenia na wynik sprawy. Taka sytuacja jednak nie zachodzi. Pobieżna lektura art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. (Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy) mogłaby prowadzić do wniosku, że należy uwzględnić skargę. Prima facie, gdyby organ I instancji orzekł przed opublikowaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co miało miejsce w dniu 17 marca 2015 r. być może wydałby rozstrzygnięcie korzystne dla skarżących. Rzecz jednak w tym, że jedynie pozornie spełnione są przesłanki wydania wyroku uwzględniającego skargę, bowiem Sąd musiałby nakazać, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, zignorowanie skutków prawnych wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co nie jest dopuszczalne. Sąd wskazuje także, że w przepisach k.p.a. nie ma instytucji związania organu wcześniej wyrażoną oceną prawną organu. Zatem irrelewantne są przy ocenie zaskarżonej decyzji poglądy prezentowane we wcześniejszych decyzjach SKO wydanych w sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło