IV SA/Po 98/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant specjalista Justyna Hołyńska-Matela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 listopada 2024 r., nr [...], orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...]. z dnia 30 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt matki J. P. - A. P. w Domu Pomocy Społecznej. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. A. P. została skierowana do Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych w [...] na czas nieokreślony decyzją z dnia 07 sierpnia 2023 r. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 14 grudnia 2023 r. ustalił odpłatność za pobyt A. P. w Domu Pomocy Społecznej w [...] od 04 września 2023 r. do 30 września 2023 r. w kwocie [...], od 01 października 2023 r. w kwocie [...]zł miesięcznie i zobowiązał J. P. do jej ponoszenia. Od powyższej decyzji J. P. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzją z dnia 29 lutego 2024 r. organ odwoławczy orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując organowi I instancji w szczególności na konieczność ustalenia możliwości płatniczych i dochodu rodziny. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 19 kwietnia 2024 r. ustalił odpłatność za pobyt matki A. P. w DPS w [...] dla J. P. w następujący sposób: od 04 września 2023 r. do 30 września 2023 r. w kwocie [...]zł, od 01 października 2023 r. w kwocie [...]zł miesięcznie. Odmówiono zwolnienia z odpłatności ustalonej w pkt 1. Od powyższej decyzji J. P. odwołanie złożyła. Decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r. SKO w K. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 30 sierpnia 2024 r. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 64 pkt 2, art. 104 ust. 4, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283) ustalił J. P. odpłatność za pobyt matki A. P. w Domu Pomocy Społecznej w [...] w ten sposób, że 1. ustalił odpłatność od dnia 4 września 2023 r. do dnia 30 września 2023 r. w kwocie [...]zł i od dnia 1 października 2023 r. do dnia 31 stycznia 2024 r. w kwocie [...]zł, od 01 lutego 2024 r. do 31 marca 2024 r. w kwocie [...]zł i od dnia 1 kwietnia 2024 r. w kwocie [...]zł. miesięcznie; 2. zwolnił częściowo z kwot zawartych w pkt 1 i ustalił odpłatność od dnia 4 września 2023 r. w kwocie [...]zł miesięcznie; 3. należność ustaloną w pkt 2 za okres od dnia 4 września 2023 r. do dnia 31 lipca 2024 r. w łącznej w kwocie [...]zł rozłożył na 22 równe raty po [...] zł miesięcznie począwszy od dnia 1 sierpnia 2024 r.; 4. zobowiązał Panią J. P. do ponoszenia odpłatności za pobyt matki Pani A. P. w DPS w [...]. w kwocie [...]zł miesięcznie począwszy od 01 sierpnia 2024 r. w zakreślonym terminie na rachunek bankowy MOPS W uzasadnieniu decyzji organ przeanalizował sytuację finansową J. P. oraz jej rodziny. Dokonał wyliczeń co do ustalonej opłaty oraz zakresu zwolnienia i rozłożenia na raty. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J. P. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Zarzuciła: 1) naruszenie art. 61 ust. 2d w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o Pomocy Społecznej (Dz. U. z 2023r. poz. 901 ze zm.) poprzez ustalenie wysokości opłaty do ponoszenia za pobyt A. P. w domu pomocy społecznej, bez wystarczającego uwzględnienia możliwości do ponoszenia takich opłat, związanych z sytuacją rodzinną, jak również zdrowotną, życiową - co doprowadziło do ustalenia opłaty na poziomie, który w stopniu znacznym przekracza możliwości i całkowicie pomija ponoszone wydatki i koszty miesięczne stałe, jak również koszty, których przewidzieć się nie da, nie uwzględnia tego, że od września 2024 roku zmniejszeniu uległ uzyskiwany dochód, albowiem podjęłam zatrudnienie w tej samej miejscowości, w której zamieszkuję, by być bliżej rodziców, którzy potrzebują pomocy i zgodnego z uzyskanym wykształceniem, jak również organ I instancji w niewystarczającym zakresie uwzględnił jej i jej ojca sytuację życiową i zdrowotną, która generuje nieustające, zwiększające się koszty i nowe niedające się przewidzieć koszty, 2) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w zakresie osiąganych dochodów, które od września uległy zmniejszeniu, ponoszonych kosztów i wydatków związanych między innymi z utrzymaniem mieszkania, ogródka działkowego, pojazdu, kosztów leczenia, diagnostyki, wyżywienia jej i ojca, wyżywienia i utrzymania posiadanych zwierząt i innych kosztów, na które wskazywała podczas przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego, jak również udokumentowała przed wydaniem przez organ I instancji pierwotnej decyzji przesyłając dokumenty potwierdzające te wydatki, które uzupełniła w niniejszym odwołaniu, co doprowadziło do bezzasadnego obciążenia tak znaczną wysokością opłaty za pobyt matki w Domu Pomocy, 3) zaniechanie zwolnienia w całości od ponoszenia odpłatności za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej w sytuacji, gdy zachodziły ku temu podstawy. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 25 listopada 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...]. z dnia 30 sierpnia 2024 r. r. [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt matki J. P., A. P. w Domu Pomocy Społecznej. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło przepisy ustawy o pomocy społecznej mające zastosowanie w sprawie. Organ wskazał, że odwołująca się z mocy przepisów obowiązującego prawa zobligowana jest partycypować w kosztach utrzymania matki przebywającej w DPS. Organ podejmując decyzję na podstawie art. 64 ustawy działał w ramach uznania administracyjnego. Należy to odczytywać jako możliwość wyboru przez organ administracyjny sposobu rozstrzygnięcia sprawy, które uznaje za najwłaściwsze, co oczywiście nie oznacza jego dowolności w tym zakresie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wydając orzeczenie o częściowym zwolnieniu odwołującej się z ponoszenia odpłatności za pobyt matki w DPS, nie naruszył zasad wynikających z regulacji zawartej w art. 64 u.p.s., w uzasadnieniu zaś podjętej decyzji organ wskazał kryteria jakimi kierował się przy rozważaniu uwzględnienia zastosowania omawianego zwolnienia tj. sytuację zdrowotną i finansową oraz miesięczne dochody - stałe oraz jednorazowe wydatki rodziny odwołującej się, szczegółowo wyliczone w decyzji objętej odwołaniem. Przede wszystkim wbrew twierdzeniom odwołującej się na moment wydawania decyzji przez organ I instancji prawidłowo ustalił dochody i wydatki rodziny. Zdaniem organu z uwagi na osiągane przez rodzinę odwołującej się dochody podzielić należy pogląd organu, że wskazywane okoliczności nie uzasadniają uwzględnienia żądania całkowitego zwolnienia od ponoszenia odpłatności za pobyt matki odwołującej w DPS. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła J. P. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w zakresie osiąganych dochodów, które od września uległy zmniejszeniu, na dowód czego skarżąca przedłożył aktualną umowę o pracę, ponadto w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie wpływu wynagrodzenia aktualnie osiąganych zarobków, ponoszonych kosztów i wydatków związanych między innymi z utrzymaniem mieszkania, ogródka działkowego, pojazdu, kosztów leczenia, które zwiększyły się na skutek wypadku, którego była uczestnikiem, na dowód czego przedłożyła dokumentację medyczną, diagnostyki, wyżywienia, wyżywienia i utrzymania posiadanych zwierząt i innych kosztów, na które skarżąca wskazywała podczas przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego, jak również udokumentowała przed wydaniem decyzji przez organ I, jak również II instancji, przesyłając dokumenty potwierdzające te wydatki, które uzupełniła w niniejszej skardze o dane dotyczące aktualnych zarobków, które uległy zmniejszeniu oraz kosztów leczenia, które zwiększyły się i które załącza, co doprowadziło do bezzasadnego obciążenia tak znaczną wysokością opłaty za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej w [...], w jej ocenie z niewystarczającym uwzględnieniem kryterium możliwości do ponoszenia opłat, które uzasadniło przyjęcie, że odpłatności tej nie może ponosić w jakimkolwiek zakresie, 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie przez organ I, jak również organ II instancji w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, zaniechanie kierowania się zasadami proporcjonalności i równego traktowania, co doprowadziło do tego, że to ją obciążono długotrwałym prowadzeniem postępowania przez organ I, a później organ II instancji i spowodowało zobowiązanie do uiszczania odpłatności za pobyt matki - A. P. w domu pomocy społecznej - w wysokości faktycznej [...] zł miesięcznie przez okres kilkunastu miesięcy, pomimo tego, że w podobnych okolicznościach sprawy, J. P. zwalniano z odpłatności za okres prowadzenia postępowania przez organ I instancji, co doprowadziło do nierównego traktowania, 3) naruszenie art. 61 ust. 2d w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o Pomocy społecznej (tj. z dnia 7 kwietnia 2023 roku, Dz. U. z 2023r. poz. 901 ze zm.) poprzez ustalenie wysokości opłaty do ponoszenia za pobyt A. P. w domu pomocy społecznej, bez wystarczającego uwzględnienia możliwości do ponoszenia takich opłat, związanych z sytuacją rodzinną, jak również zdrowotną, życiową skarżącej - co doprowadziło do ustalenia opłaty na poziomie, który w stopniu znacznym przekracza jej możliwości i w niewystarczającym zakresie uwzględnia ponoszone przeze nią wydatki i koszty miesięczne stałe, jak również koszty, których przewidzieć się nie da, nie uwzględnia tego, że od września 2024 roku zmniejszeniu uległ uzyskiwany dochód, albowiem podjęła zatrudnienie w tej samej miejscowości, w której zamieszkuję, by być bliżej rodziców, którzy potrzebują pomocy i zgodnego z uzyskiwanym wykształceniem, jak również organ I i II instancji w niewystarczającym zakresie uwzględnił jej i jej ojca sytuację życiową i zdrowotną, która generuje nieustające, zwiększające się koszty i nowe niedające się przewidzieć koszty (w tym związane z wypadkiem, któremu uległa), 4) naruszenie przepisu postępowania, a to art. 138 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy przez organ II instancji podczas, gdy uchybienia, których dopuścił się organ I instancji w zakresie braku przeprowadzenia dokładnej analizy sytuacji rodzinnej i majątkowej, a co za tym idzie uchybień na etapie oceny materiału dowodowego, winny doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie do zmiany merytorycznej decyzji poprzez zwolnienie z odpłatności za pobyt matki A. P. w domu pomocy społecznej w całości. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z: dalszej dokumentacji zdrowotnej i tego, że po wydaniu przez organ decyzji uległa poważnemu wypadkowi, który powoduje konieczność ponoszenia kolejnych, znacznych i nieprzewidzianych kosztów, czego nie uwzględniono w wydanych decyzjach, odpisu aktualnej umowy o prace na fakt zmniejszenia się mojego dochodu, tego, że była zmuszona do zmiany pracy ze względu na konieczność sprawowania opieki nad ojcem, którego stan zdrowia jest ciężki, a także o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z decyzją ją poprzedzającą. Skarżąca wskazała, że w wydanych decyzjach nie uwzględnia się innych okoliczności osobistych, rodzinnych, zdrowotnych, których udokumentować nie można było i których przewidzieć nie można, jak nagłe i nieprzewidziane pobyty jej ojca w szpitalu, zabiegi, operacje, czy też wypadek, któremu uległa w ostatnim czasie. Dalej wskazywała, że jej ojciec jest w podeszłym wieku i bardzo schorowany, co wiąże się z koniecznością odpłatnej konsultacji jego stanu zdrowia u specjalistów, na co zwracała uwagę podczas wywiadu środowiskowego, zakupu stałych leków dla nas, nadto pojawiają się takie sytuacje życiowe, jak zabiegi i operacje nieprzewidziane, czy też pogarszający się stan zdrowia ojca, któremu muszę zapewnić odpowiednią opiekę i co powoduje konieczność zwalniania się przeze mnie w pracy w celu pomocy schorowanemu ojcu. W tym czasie zmuszona jest korzystać ze zwolnienia lekarskiego, albowiem w tym czasie jest w takim stanie zdrowotnym, który uniemożliwia jej wykonywanie pracy. Nadto hospitalizacja okresowa ojca powoduje wydatki związane z koniecznością dojazdu do szpitala, dokonania określonych zakupów związanych z pobytem ojca w szpitalu - ostatnio w lipcu dojeżdżałam do P. i ponosiłam z tego tytułu znaczne koszty dojazdów, wyżywienia i zakupu innych niezbędnych środków związanych z pobytem ojca w szpitalu. Skarżąca uważa, że z przedłożonych w toku postępowania dowodów i załączonych do niniejszej skargi dokumentów, jak również po rzetelnie przeprowadzonym wywiadzie ewidentnie wynika, że ponoszenie przez nią odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej A. P. w jakimkolwiek zakresie jest niemożliwe, a na pewno nie na poziomie przyjętym przez organ, powyższe spowodowane jest również chorobami, z którymi zmaga się jej ojciec (tętniak i tętniak rozwarstwiający tętnicy głównej - tętniak odcinka brzusznego tętnicy głównej, bez wzmianki o pęknięciu, tętniak piersiowo-brzuszny, przewlekła choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia) oraz skarżąca (przewlekła migrena, nagłe intensywne napady bólowe głowy, konieczność podjęcia leczenia hematologicznego - w badaniu MRI Głowy rozsiane zmiany niedokrwienne, konieczność objęcia leczeniem kardiologicznym), które generują znaczne wydatki, w tym konieczność wyjazdu na wizyty poza miasto [...] – do P.. Ponadto same koszty utrzymania w sposób znaczy nieustająco wzrastają, co uniemożliwia skarżącej opłacanie pobytu A. P. w domu pomocy społecznej. Wskazała, że stan zdrowia A. P. nagle się pogorszył, co nie pozwalało skarżącej i jej ojcu na przygotowanie się na tak znaczne wydatki, doprowadziło to również do tego, że przeszli załamanie nerwowe spowodowane zaistniałą sytuacją. Konieczność umieszczenia A. P. w domu pomocy społecznej spowodowana była nagłym załamaniem się jej stanu zdrowia, co nie pozwoliło na pozostawienie jej we wspólnym miejscu zamieszkania - było to w szczególności podyktowane troską o nią i o to, by jej stan zdrowia się nie pogarszał, by miała zapewnioną stałą, profesjonalną pomoc, której nie mieli możliwości udzielić w miejscu zamieszkania. Skarżąca podnosiła, że odmówiła wprawdzie zawarcia umowy dotyczącej ustalenia i wnoszenia odpłatności za pobyt A. P. w DPS, nie godząc się z podwyższeniem opłaty do kwot wyznaczonych za pomocą kryterium dochodowego. Zobowiązana nie odmówiła jednak zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wobec tego, przy ustalaniu obciążającej ją opłaty, należało zastosować art. 61 ust. 2d u.p.s. w zw. z art. 61 ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 u.p.s., czyli uwzględnić zarówno kryterium dochodowe, jak i kryterium odnoszące się do możliwości płatniczych strony. Tymczasem, organy obu instancji ustaliły wysokość tej opłaty jedynie z uwzględnieniem przesłanki dotyczącej dochodu, nie weryfikując możliwości płatniczych skarżącej, uwarunkowanych jej sytuacją osobistą, rodzinną, zdrowotną i majątkową. Odwołując się do orzecznictwa sądowego, skarżąca podkreślała naruszenie przez organy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez niepoczynienie ustaleń faktycznych oraz ich oceny w aspekcie możliwości płatniczych skarżącej. Końcowo skarżąca wskazała, że nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji niewydawania właściwej decyzji przez organ w terminie i być obciążana zaległościami na poziomie [...] zł, którą rozłożono na 22 raty. Wskazała, że nie rozumie dlaczego ma płacić za błędy organu i ponosić negatywne konsekwencje braku podejmowania w niniejszej sprawie prawidłowej decyzji, zgodnej z przepisami prawa, tym bardziej, że nie posiada możliwości by co miesiąc płacić [...] zł miesięcznie, przy moich dochodach aktualnych na poziomie [...] zł. W tym zakresie również trudno zrozumieć podejście organów, które odstępują od żądania należności za pobyt A. P. w Domu Pomocy Społecznej za okres od dnia 4 września 2023 roku do dnia 31 lipca 2024 roku w łącznej kwocie [...]zł - w zakresie jednego z członków rodziny - ojca, a drugiego członka rodziny - obciąża się za ten okres odpłatnością. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w treści wydanej decyzji. Na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. stawiła się pełnomocnik skarżącej, która wnosiła i wywodziła jak w skardze. W toku rozprawy Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze: dalszej dokumentacji zdrowotnej i tego, że po wydaniu przez organ decyzji uległa poważnemu wypadkowi, który powoduje konieczność ponoszenia kolejnych znacznych i nieprzewidzianych kosztów, czego nie uwzględniono w decyzjach oraz odpisu aktualnej umowy o pracę na fakt zmniejszającego się dochodu, z tego tytułu że była zmuszona do zmiany pracy ze względu na konieczność opieki nad ojcem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 334) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej także jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). W ramach sprawowanej kontroli sąd administracyjny bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). Kontrola sądowa sprowadza się zatem do badania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, ze zm., dalej także jako "k.p.a.") organy administracji publicznej dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dokonując sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że organy I i II instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który Sąd przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na podstawie akt sprawy (zarówno administracyjnych, jak i sądowych) zgromadzonych zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem sprawy jest ustalenie, czy organy prawidłowo orzekły o ustaleniu odpłatności za pobyt A. P. w DPS w [...], a także czy organy te właściwie oceniły sytuację materialną J. P. i w konsekwencji zasadnie jedynie częściowo zwolniły skarżącą z odpłatności za pobyt matki w domu pomocy społecznej. Przystępując do rozważań podnieść należy, że w niniejszej sprawie do zagadnienia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm., dalej: "u.p.s."). Sąd podkreśla, ze zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Na podstawie art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Stosownie do art. 61 ust. 2 u.p.s. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2. Dodać należy, że w art. 61 ust. 2d u.p.s. ustawodawca przyjął, iż w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej ustala się w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 u.p.s. W świetle przywołanych wyżej regulacji wskazać trzeba, że odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ponosi w pierwszej kolejności osoba tam przebywająca, do wysokości 70% własnego dochodu. Dopiero wówczas, gdy środki te nie są wystarczające na pokrycie kosztów pobytu, odpłatność ponoszą członkowie rodziny, według kolejności wskazanej w art. 61 ust. 1 u.p.s. Przy czym, wysokość opłaty ustalana jest indywidualnie w stosunku do każdego członka rodziny, według zasad określonych w art. 61 ust. 2 tej ustawy. Dopiero wówczas, gdy nie ma członków rodziny, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.s., lub, gdy wnoszone przez nich opłat nie wystarczają na pokrycie kosztów pobytu w domu pomocy społecznej, różnicę wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Regułą jest przy tym, że w pierwszej kolejności wysokość opłaty winna zostać uregulowana w drodze umowy zawartej z osobą zobowiązaną. Dopiero wówczas, gdy umowa taka nie została zawarta, z przyczyn, o których mowa w art. 61 ust. 2d lub 2e u.p.s., wysokość opłaty ustalana jest w drodze decyzji administracyjnej. Rolą organu administracji w prowadzonym postępowaniu jest więc zidentyfikowanie wszystkich osób potencjalnie zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS, ustalenia ich sytuacji majątkowej i określenia indywidualnie wysokości opłaty w stosunku do każdej z tych osób. Wskazać w tym miejscu należy, że ustawodawca przewidział, w określonych w art. 64 u.p.s. wypadkach, możliwość całkowitego, bądź częściowego zwolnienia z opłaty za pobyt w DPS. Przepis ten stanowi, że osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli: 1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce; 2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych; 3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia; 4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko; 5) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty lub jej rodzic przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na podstawie orzeczenia sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej osobie kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańcowi domu; 6) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty przedstawi wyrok sądu oddalający powództwo o alimenty na rzecz osoby kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu; 7) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty wykaże, w szczególności na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, rażące naruszenie przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty. Zastosowanie całkowitego lub częściowego zwolnienia z opłaty uzależnione jest od złożenia wniosku osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty lub takiej, która już tę opłatę wnosi. Przy czym ciężar udowodnienia okoliczności stanowiących podstawę zwolnienia spoczywa w tym wypadku na wnioskodawcy. Jak wynika z akt postępowania Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 07 sierpnia 2023 r., nr [...] skierował A. P. do Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych w [...], na czas nieokreślony. Część opłaty w pierwszej kolejności poniosła sama mieszkanka DPS pierwotną decyzją z 07 sierpnia 2023 r., nr [...], następnie jej mąż (ostatnią decyzją z 30 sierpnia 2024 r., nr [...]). Bezspornie J. P. jako córka A. P. jest osobą zobowiązaną do partycypowania w kosztach pobytu matki w DPS w zakresie uiszczenia powyższej opłaty. Organ I instancji zaproponował w pierwszej kolejności możliwość zawarcia umowy, lecz skarżąca nie skorzystała z tego rozwiązania, na co sama wskazywała również w swojej skardze. Zgodziła się na wywiad środowiskowy, który organ przeprowadził. Zebrał nadto obszerny materiał dowodowy, który także przedłożyła skarżąca w toku postępowania. W tej sytuacji, stosownie do art. 61 ust. 2d u.p.s. zaistniały przesłanki do ustalenia opłaty za pobyt matki skarżącej w DPS w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu, organy zgromadziły obszerny i wyczerpujący materiał dowodowy w niniejszej sprawie i należycie go oceniły, co w konsekwencji skutkowało ustaleniem dla skarżącej opłaty za pobyt jej matki w DPS w wysokościach określonych w decyzji organu I instancji z 30 sierpnia 2024 r. Organ ustalił, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w [...] od 01 lutego 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. wynosił [...] zł miesięcznie, a od 01 lutego 2024 r. wynosi [...] zł. A. P. z dochodu własnego na dzień umieszczenia w DPS wnosiła opłatę w kwocie [...]zł, natomiast od 1 kwietnia 2024 r. w kwocie [...]zł. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że dochody przebywającej w domu pomocy społecznej matki skarżącej nie wystarczają na pokrycie kosztów pobytu w placówce. Zaistniała zatem potrzeba ustalenia pozostałych kosztów pobytu mieszkańca w DPS w [...]. od innych osób wskazanych w art. 61 u.p.s. Mąż A. P. i jej córka J. P. zostali zobowiązali do dopłaty w pozostałym zakresie, tj. od 01 lutego 2023 r. do 31 stycznia 2024 r.: [...] zł (koszt utrzymania) – [...] zł (70% kosztu ponoszonego przez mieszkańca) = [...] zł. Z kolei od kwietnia 2024 r. stanowiło to kwotę: [...] zł (koszt utrzymania) – [...] zł (koszt ponoszony przez mieszkańca) = [...] zł. Organy w niniejszej sprawie ustaliły, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem J. P. i łączny dochód rodziny skarżącej wyniósł we wrześniu 2023 r. - [...] zł, na który składało się wynagrodzenie J. P. – [...] zł, emerytura ojca J. P. – [...] zł i [...] ekwiwalentu kolejowego otrzymanego przez J. P. we wrześniu 2023 r. w kwocie [...]zł przyznanego od lipca do grudnia 2023 r. i rozliczonego stosownie do treści art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej. Organ ustalił, iż łączny dochód rodziny wyniósł [...] zł, czyli [...] zł, która to kwota przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ([...] x 300% = [...] zł). Organ dokonał aktualizacji sytuacji finansowej rodziny i ustalił, że od września 2023 r. do czerwca 2024 r. sytuacja ta uległa zmianie poprzez zwiększenie dochodów o kwotę [...]zł i obecnie emerytura J. P. wynosi [...] zł, wynagrodzenie J. P. – [...] zł. Zatem łączny dochód wynosił [...] zł, czyli [...] zł na osobę w rodzinie. Już w odwołaniu skarżąca wskazywała, że od września 2024 r. zmniejszeniu ulegnie jej dochód, albowiem podjęła inne zatrudnienie i obecnie zarabia [...] zł. miesięcznie. Podnosiła to również w skardze. Organy ustaliły także w oparciu o przedłożone dokumenty, że łączna kwota wydatków rodziny skarżącej we wrześniu 2023 r. wyniosła [...] zł i do czerwca 2024 r. zwiększyły się one o [...] zł, a jednocześnie rodzina J. P. w okresie 2023-2024 poniosła dodatkowe jednorazowe wydatki w łącznej w kwocie ok. [...] zł, czyli ok. [...] zł miesięcznie. Organ I instancji dokładnie przeanalizował, że we wrześniu 2023 r. na wydatki składały się czynsz w kwocie [...]zł, energia w kwocie [...]zł, gaz w kwocie [...]zł, opłata za garaż [...] zł, pormax [...] zł, telefon i Internet [...] zł, telefon ojca i matki [...] zł, ubezpieczenie [...] zł, dojazd do pracy [...] zł, opłata za studia [...] zł, leki i leczenie [...] zł, koszt paliwa [...] zł, wyżywienie i leki dla kota [...] zł, kosmetyczka i fryzjer [...] zł, zakup środków czystość [...] zł, zakup żywności [...] zł. Organy po przeanalizowaniu sytuacji J. P. uznały, iż po odjęciu od dochodu rodziny wszystkich - nie tylko koniecznych - stałych miesięcznych wydatków – [...] zł oraz jednorazowych rocznych wydatków, stanowiących kwotę [...]zł miesięcznie (k. 170 akt adm. I inst.), do dyspozycji rodziny pozostała kwota [...]zł, z której rodzina może zaspokoić pozostałe potrzeby. Wyliczenia te okazały się prawidłowe pod względem rachunkowym i obejmowały pełne koszty utrzymania rodziny w całości przedstawione przez skarżącą i w żaden sposób niezakwestionowane przez organy obu instancji. Nie sposób zatem czynić organom zarzutu braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w zakresie ponoszonych kosztów i wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, ogródka działkowego, pojazdu, kosztów leczenia wyżywienia, utrzymania posiadanych zwierząt. Organy ustaliły dla skarżącej opłatę za pobyt A. P. w DPS od dnia 4 września 2023 r. do dnia 30 września 2023 r. w kwocie [...]zł, od dnia 1 października 2023 r. do dnia 31 stycznia 2024 r. w kwocie [...]zł, od 01 lutego 2024 r. do 31 marca 2024 r. w kwocie [...]zł i od dnia 1 kwietnia 2024 r. w kwocie [...]zł. miesięcznie. Z powyższego - szczegółowo rozliczonego zobowiązania za cały okres od 04 września 2023 r. do dnia wydania decyzji - wynika także, że organ I instancji uwzględnił różnice w dochodach rodziny skarżącej i wzrost kosztów utrzymania. Okoliczności istotnych w tym zakresie nie podważył organ odwoławczy. Uwzględniając sytuację finansową, zdrowotną, jak również jednorazowe wydatki rodziny organy zdecydowały o zwolnieniu J. P. częściowo z ww. opłat i ustaliły odpłatność od dnia 4 września 2023 r. na kwotę [...]zł. miesięcznie. Należność ustaloną w pkt 2 decyzji organu I instancji, za okres od dnia 4 września 2023 r. do dnia 31 lipca 2024 r. w łącznej w kwocie [...]zł, rozłożono na 22 równe raty po [...] zł miesięcznie począwszy od dnia 1 sierpnia 2024 r. Następnie w pkt 4 decyzji organ I instancji zobowiązał J. P. do ponoszenia odpłatności za pobyt matki A. P. w DPS w [...] w kwocie [...]zł miesięcznie od dnia 1 sierpnia 2024 r. Zauważyć należy, że decyzja wydana w oparciu o art. 64 u.p.s. zapada w ramach przyznanego organowi uznania administracyjnego. Nawet po dokonaniu ustalenia, że strona spełnia przesłanki normatywne, od zaistnienia których uzależniona jest możliwość zastosowania wskazanej instytucji ulgi, organ nie ma obowiązku orzec zgodnie z wnioskiem strony. Wystąpienie przesłanki z art. 64 u.p.s. jedynie umożliwia zastosowanie wnioskowanej ulgi, a nie zobowiązuje do jej zastosowania (zob. wyrok z dnia 30 października 2024 r., sygn. II SA/Gl 783/24, LEX nr 3781240). Poruszając się w ramach uznania organ powinien mieć na względzie nie tylko słuszny interes wnioskodawcy, lecz także interes społeczny. Podejmowanie zatem decyzji w granicach wyznaczonych art. 64 ustawy o pomocy społecznej wymaga dogłębnej analizy stanu faktycznego, a także odwołania się do zasad współżycia społecznego i wartości chronionych przez porządek prawny. Zwolnienie z opłaty powinno zawsze znaleźć uzasadnienie w wyjątkowych okolicznościach, w przeciwnym razie może dojść do nieuzasadnionego przerzucania na jednostki samorządu terytorialnego obowiązku partycypowania w kosztach pobytu w placówce i nadmiernego obciążania sektora finansów publicznych, a w konsekwencji - całego społeczeństwa (zob. wyrok z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 433/24, LEX nr 3764402). Należy także podkreślić w ślad za organem II instancji, że określając kwotę dochodu nie bierze się pod uwagę takich obciążeń jak koszty utrzymania domu, opłaty za media, czy raty spłacanych kredytów. Zgodnie z wyrokiem NSA z 27 maja 2020 r. (sygn. akt I OSK 1649/19, LEX nr 3028197) kwoty wydatków obejmujących spłatę kredytu, czynsz i inne media oraz wydatki związane z edukacją dzieci nie stanowią podstawy do pomniejszenia dochodów rodziny, ale mogą zostać uwzględnione przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie z opłaty. Organ wskazał, że skarżąca i jej ojciec chorują przewlekle i ponoszą koszty związane z zakupem leków, leczeniem, dojazdem do placówek medycznych i w związku z tym zasadne jest częściowe zwolnienie ich z odpłatności na podstawie art. 64 pkt 2 u.p.s. Zdaniem Sądu, organy dokładnie przeanalizowały wszelkie wydatki skarżącej i w oparciu o poczynione ustalenia organ I instancji dokonał częściowego zwolnienia J. P. z przedmiotowej opłaty określając jej wysokość na kwotę [...]zł miesięcznie. Natomiast naliczone w okresie od 4 września 2023 r. do 31 lipca 2023 r. zobowiązanie w kwocie [...]zł organ rozłożył na 22 równe raty po [...] zł miesięcznie. Zdaniem Sądu, organ wykazał się dużą szczegółowością w dokonanych wyliczeniach, co pozwoliło na uwzględnienie interesów skarżącej w najwyższym możliwym stopniu. Organ opierał się na oświadczeniach i zestawieniach skarżącej oraz przedkładanych przez nią rachunkach tylko co części wydatków (k. 9 -171 akt adm.). Należy wskazać, że zakres możliwości finansowych osoby zobowiązanej do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej może być co do zasady limitowany wyłącznie wydatkami "niezbędnymi", a więc takimi, które są konieczne do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wszystkie pozostałe wydatki mogą być ponoszone, pod warunkiem wywiązania się z należności publicznoprawnych, które przed takimi wydatkami mają pierwszeństwo. Z protokołu z posiedzenia Komisji Wnioskowej z dnia 26 sierpnia 2024 r. wynika natomiast, że wzięto pod uwagę wszystkie deklarowane przez skarżącą wydatki, w tym stałe wydatki miesięczne oraz jednorazowe poniesione w okresie roku podzielone prze 12 miesięcy (k. 168 – 171 akt adm.). Pod uwagę wzięto wiele wydatków, które nie są wydatkami pierwszej potrzeby np. wyjazdy wakacyjne, karnet, intencje mszalne, koszt ogrodnika, zakupu papieru ksero (k. 169 - 170 akt adm.). W ocenie Sądu organy oceniły możliwości w zakresie odpłatności za pobyt w DPS korzystnie dla skarżącej i uwzględniły możliwość zwolnienia jej z części ponoszonych opłat. Zasadnie jednak znały, że ponoszone wydatki i koszty życia nie uzasadniają całkowitego zwolnienia z opłaty za pobyt matki skarżącej w DPS. Po uiszczeniu wszystkich zadeklarowanych kosztów - niezbędnych i dodatkowych - nadal w rodzinie skarżącej pozostała bowiem wolna kwota, która winna być przeznaczona na pokrycie opłaty za pobyt jej matki w DPS. Nawet nieudokumentowane wydatki, opierające się jedynie na oświadczeniach skarżącej organ uwzględnił i rozpatrzył sprawę na korzyść strony. Sąd przychyla się do stanowiska organów, że na obecnym etapie postępowania brak było okoliczności uzasadniających całkowite zwolnienie skarżącej z opłaty za pobyt matki w DPS. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że koszty przyszłe i nieoczekiwane, hipotetyczne oraz stale rosnące koszty utrzymania nie mogą być uwzględniane przy ustaleniu należnej opłaty za pobyt w DPS, czy też w wysokości zwolnienia. Wysokość tych kosztów bowiem musi być skonkretyzowana i wykazana. Nadto, Sąd podkreśla, że okoliczności uzasadniające zwolnienie z opłaty za pobyt w DPS nie stanową o obowiązku zwolnienia podmiotu zobowiązanego od uiszczenia tej opłaty. Organ administracji dysponuje uprawnieniem do zwolnienia od ponoszenia powyższej opłaty, której obowiązek uiszczenia wynika z ustawy. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "można zwolnić" oznacza, że organ podejmując decyzję na podstawie art. 64 u.p.s. działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Poruszając się w ramach tego uznania organ powinien mieć na względzie nie tylko słuszny interes wnioskodawcy, lecz także interes społeczny (por. wyr. WSA w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 433/24, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Nawet po dokonaniu ustalenia, że strona spełnia przesłanki normatywne, od zaistnienia których uzależniona jest możliwość zastosowania wskazanej instytucji ulgi, organ nie ma obowiązku orzec zgodnie z wnioskiem strony. Wystąpienie przesłanki z art. 64 u.p.s. jedynie umożliwia zastosowanie wnioskowanej ulgi, a nie zobowiązuje do jej zastosowania. Odnosząc się, więc do zarzutów skarżącej podnoszonych w skardze o nieuwzględnieniu jej obecnej sytuacji finansowej i życiowej wskazać należy, że okoliczności te dotyczą sytuacji przyszłej, która nastąpiła od dnia 1 września 2024 r. Decyzja organu I instancji została bowiem wydana na dzień 30 sierpnia 2024 r. w oparciu o przedstawione do tego czasu konkretne dane odnoszące się do udokumentowanych dochodów i kosztów utrzymania rodziny. Z przepisu art. 109 u.p.s. wynika obowiązek złożenia informacji dotyczy zarówno poprawy, jak i pogorszenia sytuacji beneficjenta, czy osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Zmiana sytuacji osobistej może mieć wpływ na wszystkie rodzaje świadczeń, a zmiana dochodów stanowi podstawę zweryfikowania głównie tych decyzji, które były związane z wysokością dochodu. Zatem w każdym stanie skarżąca może, a wręcz winna zwrócić się o zmianę ustalonej opłaty za pobyt jej matki w DPS wykazując zasadność podnoszonych okoliczności. Niezasadny okazał się zatem zarzut naruszenia art. 61 ust. 2d w zw. z art. 103 ust. 2 u.p.s. i ustalenie przez organy opłaty bez wystarczającego uwzględnienia możliwości jej ponoszenia wynikających z jej sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i życiowej na poziomie, który zdaniem skarżącej znaczenie przekracza jej możliwości i w niewystarczającym zakresie uwzględnia ponoszone przez nią wydatki i koszty stałe, jak również te których przewidzieć się nie da, a to w świetle zmniejszenia dochodów od września 2024 r. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów I i II instancji nie naruszają więc art. 61 ust. 1 i 2 pkt 2 i art. 64 pkt 2 u.p.s. Organy wystarczająco umotywowały swoje stanowisko w zakresie braku podstaw do całkowitego zwolnienia skarżącej z konieczności ponoszenia odpłatności za pobyt matki w DPS. Końcowo należy wskazać, że niezasadne są zarzuty odnośnie obciążenia skarżącej "błędami organu", tj. długiego prowadzenia postępowania. Obowiązek ponoszenia opłat za pobyt osoby w DPS istnieje od momentu umieszczenia osoby we wskazanej placówce, a zatem nie od momentu uzyskania przez umowę lub stosowną decyzję charakteru ostateczności czy też prawomocności. Osoby zobowiązane do ponoszenia opłat za pobyt w DPS muszą mieć świadomość tego, że długość prowadzenia postępowania administracyjnego nie spowoduje, że część ciążącego na nich obowiązku przestanie być wymagana. Przy czym, bezwzględny obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w DPS winien wywoływać powinność zabezpieczenia kwot na ten cel. Dodatkowo bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy skarżącej jest kwestia odstąpienia przez organ od żądania uiszczenia przez jej ojca J. P. należności za okres od 04 września 2023 r. do 31 lipca 2024 r. w łącznej kwocie [...]zł. Organ wydał wobec niego odrębną decyzję w tym zakresie, która nie podlega kontroli Sądu w tym postępowaniu. Organ rozważył okoliczności faktyczne i prawne w tamtej sprawie i wydał rozstrzygnięcie, którego przesłanek nie sposób przenosić na grunt niniejszej sprawy. W ustawie o pomocy społecznej brak jest przepisu, który nakazałby ustalenie obowiązku wszystkich zobowiązanych w jednym postępowaniu i w jednej decyzji, brak jest tzw. współuczestnictwa materialnego. Przesłanki do zastosowania instytucji zwolnienia, jak to wskazano powyżej, odnoszą się bowiem do indywidualnej sytuacji każdej osoby zobowiązanej. Ubocznie tylko należy zauważyć, że odstąpienie od żądania uiszczenia przez J. P. zaległych należności pozytywnie wpływa także i na sytuację skarżącej, skoro prowadzi z ojcem wspólne gospodarstwo domowe. Zgodzić należy się z organem I instancji, że prawidłowo uwzględnił możliwości zarobkowania skarżącej i w związku z tym uiszczenie bieżącej opłaty w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zaległości w postaci 22 rat po [...] zł miesięcznie, co nie przekracza jej możliwości finansowych. Niezasadny okazał się zatem zarzut nierównego traktowania skarżącej i jej ojca, w stosunku do którego uwzględniono długi okres prowadzenia postępowania i zwolnienia go do obowiązku uiszczenia zaległych opłat. Odnosząc się do zgłoszonego wniosku o przeprowadzenie przez Sąd w niniejszym postępowaniu dowodu z przedłożonych do skargi dokumentów, Sąd wskazuje, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić - dowody uzupełniające – tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W okolicznościach badanej sprawy nie zaistniały wątpliwości tego rodzaju, które uzasadniałyby przeprowadzenie dowodów uzupełniających. Wszystkie dokumenty, których dotyczy przedmiotowa sprawa znajdują się w aktach administracyjnych sprawy i stanowią materiał dowodowy, z którym Sąd zapoznał się zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. Natomiast umowa o pracę od dnia 1 września 2024 r. oraz zagadnienie wypadku w drodze do pracy z dnia 2 października 2024 r. dotyczy okoliczności powstałych już po określeniu obowiązku uiszczenia opłaty za pobyt matki skarżącej w DPS. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest trzecią instancją postępowania administracyjnego, ale wyłącznie w przypadku prowadzenia uzupełniającego i ograniczonego do dowodu z dokumentów postępowania dowodowego może wyjątkowo dopuścić dowód w celu rozwiania wątpliwości zaistniałej już w toku postępowania przed organami administracji publicznej. Co do zasady, nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt, co wynika z art. 133 § 1 p.p.s.a. Przez dostateczne wyjaśnienie sprawy należy rozumieć stan zdolności sprawy do wydania wyroku, a więc dokonania przez sąd oceny legalności zaskarżonego aktu według kryteriów wynikających z art. 3 § 1 p.p.s.a. Podstawą orzekania sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy w toku prowadzonego postępowania. Sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu, a w niniejszej sprawie był to dzień 30 sierpnia 2024 r. i wypełniając swoją funkcję bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ odpowiadają prawu. Przepis ten nie może być postrzegany jako stwarzający stronie postępowania sądowoadministracyjnego możliwości przytaczania nowych dowodów, mających stanowić uzupełnienie, czy rozwinięcie jej stanowiska w relacji do przepisów prawa materialnego, regulujących jej status w toku postępowania przed organami administracji (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 744/13, dostępne CBOSA). Z powyższego wynika ponadto, że sąd administracyjny nie powinien przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy, a jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00, LEX nr 50129). W ocenie Sądu, taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Częściowo dokumenty te znajdowały się w aktach sprawy administracyjnej, a ponadto jak wskazano powyżej nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia organów, które opierały się na dokumentacji aktualnej na dzień wydawania decyzji z 30 sierpnia 2024 r. Zgodnie z art. 109 u.p.s. skarżąca winna zgłaszać zmianę swojej sytuacji finansowej, majątkowej i osobistej, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonej decyzji ustalającej obowiązek uiszczenia opłaty za pobyt matki w DPS. Z powyższych względów zaskarżona decyzja SKO w K. z 25 listopada 2024 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z 30 sierpnia 2024 r. odpowiadają prawu. W tym stanie sprawy, wobec niezaistnienia również naruszenia innych przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, skarga J. P. i podnoszone przez nią zarzuty okazały się nieuzasadnione. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości, jak orzekł w wyroku.