IV SAB/Po 121/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi I. Ż. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego I. Ż. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 21 lipca 2024 r. I. Ż. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza W. z 22 maja 2024 r., Nr [...] w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa oraz nałożenia obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych. W skardze wniesiono o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie, stwierdzenia, że organ dopuścił się rażącej bezczynności oraz zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego. Skarżący wskazał, że w dniu 23.05.2024 r złożył do SKO w P. odwołanie od decyzji Burmistrza W. z 22 maja 2024 r., które do dnia złożenia skargi nie zostało rozpoznane, pomimo złożonego przez niego ponaglenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Kolegium wskazało, że akta sprawy wraz z odwołaniem przekazano do SKO w dniu 31 maja 2024 r. Posiedzenie w sprawie rozpatrzenia powyższego odwołania od decyzji wyznaczone zostało na dzień 25 czerwca 2024 r. i wówczas skład orzekający Kolegium orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji z dnia 22 maja 2024 r. W tym zakresie orzeczono także co do istoty sprawy. O decyzji z dnia 25 czerwca 2024 r. odwołujący nie został zawiadomiony gdyż konieczne było pisemne uzasadnienie decyzji i jej podpisanie. Z uwagi jednak na okres urlopowy podpisanie decyzji przez cały skład orzekający możliwe było dopiero w dniu 05 sierpnia 2024 r. Tego też dnia decyzja przekazana została odwołującemu za pośrednictwem ePUAP. W międzyczasie, w dniu 15 lipca 2024 r. I. Ż. przesłał do Kolegium ponaglenie na niezałatwienie jego sprawy w terminie, a w dniu 21 lipca 2024 r. wpłynęła skarga na bezczynność/przewlekłość Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j., dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1-4a. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze treść art. 149 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. K.p.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a jak i przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną (§ 2 cyt. ustawy). Zgodnie natomiast z art. 53 § 2b p.p.s.a. - skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona, bowiem strona skarżąca 15 lipca 2024 r. wniosła ponaglenie do organu. Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności, czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Przedmiotowa sprawa dotyczy bezczynności SKO w P. w rozpoznaniu odwołania od decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynnością jest niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a więc niezwłocznie albo w terminie miesiąca dla postępowania odwoławczego (art. 35 § 3 k.p.a.), lub w terminie określonym w art. 36 § 1 k.p.a., czyli nowym terminie załatwienia sprawy wyznaczonym przez organ w przypadku niezałatwienia sprawy we wcześniej wskazanym terminie. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Jednocześnie, w myśl art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Analiza przebiegu postępowania wskazuje, że odwołanie wraz z aktami sprawy przekazano do SKO w dniu 31 maja 2024 r. Posiedzenie w sprawie rozpatrzenia powyższego odwołania od decyzji wyznaczone zostało na dzień 25 czerwca 2024 r. i wówczas skład orzekający Kolegium orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji z dnia 22 maja 2024 r. Decyzja została podpisana przez cały skład orzekający jednak dopiero w dniu 05 sierpnia 2024 r. Tego też dnia decyzja przekazana została odwołującemu za pośrednictwem ePUAP. W rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny w momencie jej sporządzenia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej. Z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z jej wydaniem w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja, a dzień jej wydania jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej (por. wyrok NSA z 26 października 2016 r., sygn. akt II FSK 3064/14). Wydanie aktu administracyjnego, zaopatrzonego we wszystkie niezbędne składniki formalne powoduje, że zostaje w ten sposób załatwiona sprawa administracyjna. Od tego momentu decyzja rozpoczyna swój byt prawny. Skoro zatem decyzja SKO w P. z 25.06.2024 r. wraz z uzasadnieniem została podpisana dopiero w dniu 05 sierpnia 2024 r., to od tego dnia można mówić o jej wydaniu, tego też dnia została wysłana do skarżącego. Pomimo złożonego ponaglenia, organ nie poinformował skarżącego o przyczynach opóźnienia, ani o faktycznych okolicznościach sprawy. Postępowanie w sprawie zostało zakończone wydaniem przez SKO w P. decyzji z dnia 25 czerwca 2024 r. Nr [...] Kolegium rozpoznało zatem odwołanie złożone przez I. Ż., co nastąpiło już po wniesieniu skargi do Sądu. Czyni to bezprzedmiotowym orzekanie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania SKO do rozpoznania odwołania od ww. decyzji Burmistrza W. (pkt 1 wyroku). Organ administracji publicznej powinien prowadzić postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. Bezsporne jest, że w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a. sprawa nie została przez organ załatwiona. Zauważyć przy tym trzeba, że organ nie stosował w rozpoznawanej sprawie art. 36 k.p.a. Powyższe daje podstawy do stwierdzenia, że SKO dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu odwołania (pkt 2 wyroku). Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności sprawy, uznał, że nie miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone. Jak wskazał organ decyzja z 25.06.2024 r. ze względu na okres urlopowy została podpisana przez cały skład orzekający dopiero w dniu 05 sierpnia 2024 r. Istotne jest również, że organ drugiej instancji zakończył postępowanie odwoławcze przed rozpoznaniem skargi przez Sąd. O kosztach postępowania Sąd orzekł (pkt 3 wyroku) na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony przez skarżącego wpis od skargi (100 zł).